W 2008 r. pojawiły się doniesienia, że analiza składu roślin stosowanych w tradycyjnej medycynie chińskiej pozwoliła zidentyfikować związek o nazwie cykloastragenol, obecny w korzeniach traganka błoniastego, który wydaje się w umiarkowanym stopniu zwiększać aktywność telomerazy [1]. O telomerazie mówiliśmy już we wcześniejszych artykułach. Enzym ten odbudowuje utracone fragmenty telomerów (ochronnych osłonek na końcach chromosomów), których skrócenie jest jednym z przejawów starzenia się komórek.

Cykloastragenol w badaniu na ludziach

Trzy lata później, po tym, jak wykazano, że u myszy cykloastragenol wydłuża telomery i opóźnia rozwój problemów zdrowotnych związanych z wiekiem (choć bez korzystnego wpływu na długość życia) [2], nadeszła pora na pierwsze badanie z udziałem ludzi [3]. W ciągu roku trwania interwencji u większości uczestników telomery uległy niestety skróceniu [3]. Jednocześnie jednak znacznie zmniejszył się odsetek komórek, których telomery były już całkiem na wyczerpaniu [3]. Miłym bonusem były pozytywne skutki uboczne, w tym obniżenie cholesterolu LDL i ciśnienia krwi [4]. Z drugiej strony w badaniu nie było grupy kontrolnej, a oprócz cykloastragenolu (tutaj pod nazwą „TA-65”) uczestnicy przyjmowali jeszcze ponad 50 innych witamin, składników mineralnych, ziół itp. [5]. Nie wiadomo więc, z którym konkretnie suplementem należy powiązać odnotowane rezultaty.

W randomizowanych badaniach kontrolowanych suplementacji TA-65 nie powiązano z jakąkolwiek poprawą poziomu cholesterolu, czy ciśnienia krwi [6]. Jeśli chodzi o wpływ na telomery, zmianę na plus odnotowano w interwencji z udziałem osób zakażonych cytomegalowirusem (CMV) [7]. Przewlekłe infekcje wirusowe, w tym CMV czy HIV, bardzo negatywnie odbijają się na długości telomerów w leukocytach. Pod wpływem kuracji cykloastragenolem wśród pacjentów stwierdzono znaczne zwiększenie długości telomerów, ale tylko po zastosowaniu niższej dawki (w przypadku dawki wysokiej różnica nie osiągnęła istotności statystycznej) [7]. Poprawę kliniczną udało się uzyskać tylko w jednym, pilotażowym badaniu nad skutecznością TA-65 w przeciwdziałaniu związanemu z wiekiem zwyrodnieniu plamki żółtej [8]. Trzeba jednak zaznaczyć, że badanie sfinansowane zostało przez samego producenta [8], który sprzedaje preparat w cenie 600 dolarów za butelkę [9]. Swego czasu ich zyski ze sprzedaży sięgnęły 56 milionów dolarów, jednak niedługo potem Federalna Komisja Handlu (FTC) oskarżyła firmę o nieuczciwe praktyki i wprowadzanie konsumentów w błąd fałszywymi deklaracjami na temat działania produktu [10].

Tak na marginesie: w przypadku TA-65 za cenę 600 dolarów otrzymujemy niecały gram ekstraktu z korzenia traganka błoniastego. Dla porównania, przy zakupach hurtowych ten sam ekstrakt można dostać ponad 50 000 taniej — za niecałe 40 zł/kg. Rzecz jasna na chwilę obecną nie ma to większego znaczenia, ale jeśli kiedyś okazałoby się, że roślina ta rzeczywiście działa, wiemy już, jak kupować, żeby nie przepłacić.

Traganek błoniasty – co to za roślina?

Korzeń traganka błoniastego, w Chinach znany pod nazwą huáng qí, jest jednym z najbardziej popularnych ziół stosowanych w tradycyjnej medycynie chińskiej [11]. Wchodzi w skład setek różnych ziołowych preparatów, a ze względu na swoje właściwości „wydłużające życie” stosowany jest powszechnie od tysiącleci [12]. Nie ma niestety dowodów naukowych, które potwierdzałyby korzystny wpływ rośliny na długość życia. Pomógł za to na idiopatyczne błoniaste kłębuszkowe zapalenie nerek (rodzaj choroby autoimmunologicznej) [13]. Dawka w wysokości około 30 gramów przyniosła poprawę w 50 randomizowanych badaniach kontrolowanych [13]. Nie były to niestety badania kontrolowane placebo, więc nie można wykluczyć, że za pozytywne rezultaty, przynajmniej do pewnego stopnia, odpowiadał tutaj efekt placebo [13].

Traganek błoniasty jest niezalecany dla kobiet w ciąży i karmiących piersią [12]. Istnieje ponadto teoretyczna obawa, że roślina może aktywować jeden z onkogenów, czyli genów o potencjalnym działaniu rakotwórczym [14]. Jak na razie teoria ta nie znalazła potwierdzenia w badaniach randomizowanych.

Traganek błoniasty a nowotwór płuc

Przeprowadzono już dziesiątki interwencji, w których preparaty ziołowe na bazie traganka przetestowano w połączeniu z tradycyjną chemioterapią, w leczeniu niedrobnokomórkowego raka płuc (najpowszechniejszy rodzaj nowotworu płuc) [15]. Suplementacji tragankiem nie powiązano tutaj z żadnymi skutkami negatywnymi, wręcz przeciwnie – istnieją powody, by przypuszczać, że roślina ta wykazuje działanie ochronne [15].

W USA rak płuc stanowi główną przyczynę zgonów nowotworowych [15]. Połączenie standardowej chemioterapii platynowej z suplementacją tragankiem błoniastym przełożyło się na obniżenie ryzyka śmierci aż o 38% po upływie 1 roku i o 25% po upływie 2 lat [15]. Problem polega na tym, że niemal we wszystkich badaniach przetestowane preparaty zawierały w swoim składzie całą gamę różnych ziół [15]. Ciężko więc stwierdzić, w jakim stopniu odnotowane korzyści były zasługą konkretnie traganka [15]. Poza tym w przypadku literatury naukowej w zakresie tradycyjnej medycyny chińskiej (podobnie zresztą jak wielu innych obszarów badawczych) notorycznym problemem jest stronniczość publikacji [16]. Mając to na uwadze, nie można wykluczyć, że badań nad tragankiem było więcej, ale publikacji doczekały się tylko wyniki pozytywne, a pozostałe zostały starannie zatuszowane i nigdy nie wyszły na światło dzienne [16].

Traganek błoniasty a inne nowotwory

W metaanalizie z 2019 r. [17] zestawiono ze sobą badania, w których preparaty ziołowe z tragankiem błoniastym przetestowano w leczeniu raka jelita grubego. Wyniki były naprawdę imponujące, bo suplementację powiązano, między innymi z poprawą jakości życia pacjentów, z tym że ponownie, zastosowanie mają tutaj te same zastrzeżenia, co w przypadku badań nad rakiem płuc [17].

Pozytywne rezultaty udało się uzyskać również w badaniach nad rakiem szyjki macicy [18]. Na szczególną uwagę zasługuje tutaj zmniejszenie toksyczności chemioterapii, a więc redukcja ryzyka wystąpienia skutków ubocznych takich jak nudności i wymioty, wypadanie włosów, uszkodzenie nerwów oraz uszkodzenie wątroby i nerek [18]. Ponadto z metaanalizy z 2022 r. [19] wynika, że traganek pozwala ograniczyć uszkodzenia płuc w wyniku radioterapii. Metaanaliza z 2021 r. [20] pokazała natomiast, że w przypadku raka żołądka suplementacja przekłada się na zwiększenie przeżywalności i poprawę jakości życia pacjentów.

Źródło: nutritionfacts.org

STRESZCZENIE:

Traganek błoniasty to roślina stosowana w tradycyjnej medycyny chińskiej, badana pod kątem działania przeciwstarzeniowego i przeciwnowotworowego. Zawarty w niej cykloastragenol może aktywować telomerazę, ale dotychczasowe badania na ludziach dały mieszane wyniki.

W leczeniu nowotworów (np. rak płuc, żołądka, jelita grubego) stosowany jako dodatek do chemioterapii, traganek może poprawiać jakość życia i zmniejszać skutki uboczne. Jednak brak jednoznacznych dowodów i obecność innych ziół w preparatach utrudnia ocenę jego skuteczności.

Chcesz dowiedzieć się więcej o właściwościach traganka błoniastego? Przeczytaj nasz artykuł!

The post Traganek błoniasty pod lupą naukowców – potencjał w walce z rakiem i starzeniem się organizmu first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Traganek błoniasty pod lupą naukowców – potencjał w walce z rakiem i starzeniem się organizmu pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Chociaż utajony rak prostaty rozwija się u 64% mężczyzn przed 60. rokiem życia [1], prawdopodobieństwo, że choroba zostanie zdiagnozowana, wynosi tylko 11% na przestrzeni całego życia [2]. Ryzyko śmierci w wyniku raka prostaty jest jeszcze niższe ‒ zaledwie 2,5%, w wieku średnio 80 lat [2]. Wynika z tego, że do rozwoju tego rodzaju nowotworu dochodzi u większości mężczyzn, jednak rzadko kiedy jest on przyczyną śmierci [2]. Chorzy na raka prostaty umierają zazwyczaj z tą chorobą, nie w jej wyniku [2]. Co więcej, w przeważającej części przypadków o nowotworze nigdy się nawet nie dowiadują [2]. Między innymi właśnie dlatego zasadność badań przesiewowych w kierunku raka prostaty może budzić wątpliwości. Istnieje w końcu duża szansa, że taki nowotwór nigdy nie wyrządziłby pacjentowi żadnej krzywdy, nawet jeśli nie zostałby wykryty [3]. Niestety nie wszyscy mają tyle szczęścia. W samym USA na raka prostaty umiera co roku około 30 000 mężczyzn [4]. To jak to w końcu jest z tym PSA? Warto je badać, czy może lepiej sobie odpuścić?

PSA (ang. Prostate Specific Antigen), czyli swoisty antygen sterczowy, to enzym wydzielany przez komórki prostaty, odpowiedzialny za upłynnienie spermy i śluzu szyjkowego, a tym samym umożliwienie zapłodnienia [5]. Podwyższone stężenie PSA we krwi może być objawem nowotworu prostaty [5]. Dlatego też w latach 90. FDA zatwierdziło oznaczanie poziomu tego antygenu jako narzędzie przesiewowe do wykrywania raka gruczołu krokowego [5]. Jeśli wynik jest wysoki, badanie wykonuje się zazwyczaj ponownie [5]. Jeśli za drugim razem stężenie również wychodzi podwyższone, kolejny krok to przezodbytnicza biopsja prostaty, kontrolowana przy zastosowaniu USG [5]. W przypadku diagnozy raka dostępne opcje obejmują: leczenie chirurgiczne, radioterapię, chemioterapię albo wstrzymanie się z leczeniem i monitorowanie postępu choroby [5].

Wśród specjalistów zdania w tej kwestii są podzielone. Przeciwny rutynowym badaniom PSA jeszcze do niedawna był U.S. Preventive Services Task Force (USPSTF), amerykański, niezależny zespół ekspertów, który na podstawie dostępnych dowodów naukowych, opracowuje wytyczne kliniczne w zakresie profilaktyki chorób [6]. Takie samo stanowisko zajmuje American College of Preventive Medicine [7], American Academy of Family Physicians [8], jak również przeważająca większość (85%) towarzystw medycznych w krajach rozwiniętych na całym świecie [9].

Jednak w 2018 r. stanowisko USPSTF uległo zmianie [10]. Zamiast kategorycznie odradzać, organizacja wydała zalecenia w następującym brzmieniu: „decyzja, czy wykonywać badania przesiewowe w kierunku raka prostaty powinna należeć do samego pacjenta” [10]. Przyjęła więc podejście zbliżone do „wspólnego podejmowania decyzji”, którego zwolennikami są American Urological Association [11], American College of Physicians [12] i American Cancer Society [13]. Innymi słowy, pacjenta należy poinformować o ryzyku i korzyściach, aby na tej podstawie mógł podjąć samodzielną decyzję. Pacjent, który się waha, zgodnie z najnowszymi zaleceniami USPSTF, nie powinien być badany [10].

W 2018 r. swoje stanowisko w tej sprawie przedstawił międzynarodowy panel ekspertów [5]. Według nich, zważywszy na oczywiste ryzyko i wątpliwe korzyści, można założyć, że większość mężczyzn na badanie PSA i tak się nie zgodzi [5]. Nie ma więc potrzeby, żeby lekarze regularnie ten temat przywoływali [5]. Koniec końców jest to indywidualna decyzja każdego pacjenta. Ważne, tylko żeby podjęta była w sposób świadomy. Jak to wygląda w praktyce?

W zakresie możliwości mammografii w profilaktyce śmierci w wyniku raka piersi 92% kobiet albo nie wie nic, albo skuteczność badania przecenia, i to co najmniej dziesięciokrotnie [14]. Bardzo podobnie wygląda sytuacja z mężczyznami i ich stanem wiedzy w zakresie badania PSA ‒ 89% albo nie ma na ten temat pojęcia, albo w znacznym stopniu przecenia potencjalne korzyści [14]. Większość uważa, że na 1000 regularnie badanych mężczyzn zapobiec można 50 zgonom w wyniku raka prostaty [14], podczas gdy w rzeczywistości liczba ta wynosi raptem 1 [10]. No dobrze, 1 na 1000 to może i niewiele, ale jakaś szansa chyba zawsze będzie lepsza niż żadna? Chodzi przecież o zwykłe badania krwi. Zaszkodzić chyba nie zaszkodzą, prawda? No właśnie nie do końca.

W badaniu PSA wynik dodatni ma mniej więcej co siódmy mężczyzna, ale biopsja prostaty w ⅔ przypadków wychodzi w normie [5]. Oznacza to, że spośród 1000 mężczyzn regularnie wykonujących badanie PSA w mniej więcej 150 przypadków, w konsekwencji fałszywego alarmu, pacjent poddany zostaje niepotrzebnej biopsji [10]. Zabieg ten grozi drobnymi powikłaniami typu dolegliwości bólowe czy krew w spermie [10]. Oprócz tego w mniej więcej 1% przypadków występują powikłania poważne, takie jak zakażenia krwiopochodne, które wymagają hospitalizacji [10]. Jednak niepotrzebna biopsja, jakkolwiek szkodliwa, nie może się nawet równać z niepotrzebnym leczeniem onkologicznym. W kontekście diagnostyki raka prostaty najbardziej niepokojącym zjawiskiem jest nadrozpoznawalność [10].

Przeprowadzane na dużą skalę badania randomizowane pokazują, że u 20-50% mężczyzn, u których diagnozuje się raka prostaty, choroba przebiegałaby bezobjawowo [10]. Pacjenci w rzeczywistości nie chronią się przed niczym, a wręcz przeciwnie – narażają się na dodatkowe ryzyko. Lądują przecież na stole operacyjnym, i to prawdopodobnie zupełnie bez potrzeby. Prostatektomia radykalna w mniej więcej 1 na 1000 przypadków kończy się śmiercią albo jeszcze w czasie zabiegu, albo niedługo po jego zakończeniu [10]. Pewnie między innymi właśnie dlatego badań przesiewowych w kierunku raka prostaty nie powiązano z redukcją śmiertelności całkowitej [10]. Na każdego uratowanego mężczyznę przypada inny, który stracił życie w imię bezsensownej walki z zupełnie niegroźnym nowotworem [15].

W 50 na 1000 przypadków dochodzi do poważnych powikłań operacyjnych [10]. A nawet jeśli sama operacja pójdzie zgodnie z planem, mniej więcej co piąty pacjent zmaga się potem z nietrzymaniem moczu, wymagającym stosowania chłonnych wkładek, a u około 2 na 3 pacjentów zabieg skutkuje długotrwałymi zaburzeniami erekcji [10]. Pojawiają się one również u większości mężczyzn poddawanych radioterapii [10]. Oprócz tego w mniej więcej co szóstym przypadku naświetlania prowadzą do rozwoju długotrwałych problemów z jelitami, typu nietrzymanie stolca [10].

Wszystko to byłoby może warte swojej ceny, gdyby pacjenci mieli w zamian większe szanse na przeżycie. Niestety rzadko kiedy jest tak, że badania przesiewowe rzeczywiście zapobiegają śmierci w wyniku raka prostaty [15]. Scenariuszem 25 razy bardziej prawdopodobnym jest nadrozpoznanie nowotworu i niepotrzebne leczenie [15]. Niezdiagnozowany rak prostaty w większości przypadków nie stanowi żadnego realnego zagrożenia, a mimo wszystko taki pacjent, niczego nieświadomy, kończy leczenie z przeświadczeniem, że badanie PSA uratowało mu życie. To tak samo, jak z mammografią. Osoby, którym wyrządzono największą krzywdę (w postaci niepotrzebnego leczenia raka), paradoksalnie mają poczucie, że spotkało ich największe szczęście.

Źródło: nutritionfacts.org

The post Czy badanie PSA zmniejsza ryzyko śmierci w wyniku raka prostaty? first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Czy badanie PSA zmniejsza ryzyko śmierci w wyniku raka prostaty? pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Wstęp: Angiogeneza to proces powstawania nowych naczyń krwionośnych. Właśnie tym sposobem rozrastają się nowotwory, ale temat ten jest istotny również w kontekście utraty wagi. W końcu nasza tkanka tłuszczowa, by zwiększać swoją objętość, również potrzebuje dopływu krwi. Może wobec tego kluczem do redukcji masy ciała jest podejście antyangiogenne? Odpowiedź poznamy w tej serii dwóch artykułów.

Wszystkie artykuły z tej serii:

1. Przeciwdziałanie angiogenezie w celu utraty wagi
2. Żywność o działaniu antyangiogennym ‒ które produkty zasługują na szczególną uwagę?

Wiele współczesnych, pierwszoliniowych metod leczenia raka opiera się na podejściu antyangiogennym [1]. Nazwa „angiogeneza” pochodzi od greckich słów angio, czyli „naczynie” oraz genesis, czyli „powstanie”. Zatem antyangiogeneza to nic innego jak przeciwdziałanie powstawaniu naczyń krwionośnych, czyli innymi słowy, zwalczanie raka poprzez odcinanie guzom dopływu krwi.

Bez dopływu krwi niektóre guzy są w stanie urosnąć do rozmiaru zaledwie 2-3 mm [1]. Potem wzrost raka zostaje po prostu przerwany [2]. Na podstawie wielu autopsji wykazano, że po 70. roku życia takie mikroguzy ma praktycznie każdy w swoim organizmie [3]. Wobec tego niegroźne zmiany nowotworowe uważane są za normalny element procesu starzenia się [3].

Aby zapewnić sobie dopływ krwi, nowotwór uwalnia czynniki angiogenne, czyli związki, które wpływają na tworzenie się nowych naczyń krwionośnych w kierunku guza [4]. W momencie, gdy naczynie krwionośne dociera i przyłącza się do guza, nowotwór zaczyna się gwałtownie rozrastać [2]. Stosowane w chemioterapii leki antyangiogenne mają za zadanie cały ten proces blokować, odcinając tym samym nowotwór od dopływu krwi. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, guz może się skurczyć. Lepiej byłoby jednak do tak zaawansowanego stadium raka w ogóle nie dopuścić, tylko zdusić chorobę w zarodku. I tutaj właśnie z pomocą przychodzi dieta [5]. Wiele fitoskładników zawartych w produktach typu herbata, przyprawy, owoce jagodowe, brokuły, czy fasola wykazuje właściwości antyangiogenne [5]. Ze względu na leczniczą moc roślin podstawę podejścia antyangiogennego w leczeniu raka powinna stanowić dieta bazująca na nieprzetworzonych produktach roślinnych [6].

No dobrze, ale jak to się ma do otyłości? Tytuł tego artykułu brzmi przecież: „Przeciwdziałanie angiogenezie w celu utraty wagi”. Co ma wspólnego rak z odchudzaniem? Guzy nowotworowe to nie jedyna tkanka w naszym organizmie, która ma możliwość zwiększania swojej objętości. Tkanka tłuszczowa również może się rozrastać, i to w jakim tempie. Średni guz wykryty w ramach mammografii ma średnicę ok. 1 cm [7], a wzrost raka piersi trwa niekiedy całe dekady [8]. Tymczasem przy nadwyżce kalorycznej przyrost masy ciała o kilka kilogramów tkanki tłuszczowej może nastąpić w ciągu zaledwie kilku tygodni [9]. I tutaj wracamy do tematu angiogenezy: tkanka tłuszczowa jest wysoce unaczyniona [10]. Każda komórka tłuszczowa otoczona jest malutkimi naczyniami krwionośnymi [10]. Staje się to ewidentne podczas rozległych zabiegów liposukcji [11]. Jedną trzecią odsysanego płynu stanowi bowiem krew [11].

Wśród osób dorosłych tkanka tłuszczowa nieustannie zmienia swój kształt, rozrasta się i kurczy w zależności od bieżącego zapotrzebowania energetycznego organizmu [12]. Oznacza to naprzemienne tworzenie i hamowanie rozrostu rozległych sieci naczyń krwionośnych [12]. Organizm ludzki mieści w sobie prawie 100 000 kilometrów naczyń krwionośnych [3], a przybranie na wadze wiąże się z koniecznością budowania kolejnych. Aby się rozrastać, tkanka tłuszczowa potrzebuje nowych naczyń krwionośnych. Wobec tego, gdyby nie angiogeneza, tycie nie byłoby w ogóle możliwe [13]. No i teraz cały ten wstęp o nowotworach zaczyna nabierać sensu.

Gdy tkanka tłuszczowa zwiększa swoją objętość, by zapewnić sobie dodatkowy dopływ krwi, komórki tłuszczowe uwalniają te same substancje chemiczne, co komórki nowotworowe [14]. Potencjał angiogenny tkanki tłuszczowej jest na tyle wysoki, że w badaniu z 1965 r. kardiochirurdzy próbowali ją nawet wykorzystać w leczeniu pacjentów po zawale [15]. Zabieg polegał na wszczepieniu tkanki tłuszczowej bezpośrednio na serce, w nadziei na pobudzenie wzrostu tętnic i obejście ich niedrożnych fragmentów [15]. W badaniu z 2008 r. [16], w ramach operacji bariatrycznych, naukowcy pobrali próbki tkanki tłuszczowej od osób otyłych, a następnie umieścili je na membranach zapłodnionego jaja kurzego. Po upływie tygodnia tłuszcz z każdej strony otoczony był naczyniami krwionośnymi (zdjęcie A, B, C) [16]. Niewykluczone nawet, że to właśnie przez ten mechanizm nadmiar tkanki tłuszczowej może przyspieszać wzrost raka.

Otyłość zwiększa ryzyko rozwoju kilkunastu różnych rodzajów nowotworów [17]. Jeśli chodzi o raka ogółem, wśród osób otyłych ryzyko zachorowania i spowodowanej chorobą śmierci jest wyższe o około 20% [17]. Przyrost tkanki tłuszczowej wiąże się z uwalnianiem w organizmie czynników angiogennych, które mogą przedostawać się do krwiobiegu [18]. Oznacza, że wśród osób z nadwagą stężenie tych związków we krwi będzie podwyższone [18], a warunkiem jego obniżenia jest utrata masy ciała [19]. Być może otyłość powinniśmy leczyć tak, jak leczymy raka, czyli przy zastosowaniu podejścia antyangiogennego [20]. Tym sposobem mamy szansę w ogóle nie dopuścić do rozrostu tkanki tłuszczowej, a przy okazji zmniejszamy też ryzyko zachorowania na raka [20]. W zanadrzu mamy zarówno antyangiogenne leki, jak i jedzenie. Szczegóły omówimy w następnym artykule.

Źródło: nutritionfacts.org

The post Przeciwdziałanie angiogenezie w celu utraty wagi first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Przeciwdziałanie angiogenezie w celu utraty wagi pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Wszystkie artykuły z tej serii:

1. O tym, jak post pozwolił odwrócić rozwój raka w III stadium zaawansowania
2. Post i spontaniczna regresja nowotworu

W 2015 r. opublikowano niesamowity opis przypadku kobiety, która po diagnozie chłoniaka grudkowego w III stadium zaawansowania, pod nadzorem lekarskim, poddała się 21-dniowemu postowi wodnemu [1]. W efekcie jej powiększone węzły chłonne udało się w znaczącym stopniu zmniejszyć [1]. Po postnej kuracji pacjentka trzymała się diety roślinnej opartej na produktach nieprzetworzonych, a na wizytach kontrolnych po upływie 6 i 9 miesięcy nie odnotowano nawrotu żadnego z objawów choroby [1].

Najnowsze informacje na temat zdrowia pacjentki ukazały się w 2018 r., 3 lata po publikacji pierwszego opisu przypadku [2]. Zaskakującym jest fakt, że wszystko wskazywało na całkowite pokonanie raka [2]. W pozytonowej tomografii emisyjnej (PET) nie wykryto żadnych zmian nowotworowych [2]. Początkowa regresja nowotworu utrzymała się przez 3 lata, bez żadnego dodatkowego leczenia. Wystarczyła sama zmiana sposobu odżywiania [2]. A może był to po prostu zwykły zbieg okoliczności? Teoretycznie możliwe, ale początkowa regresja bezpośrednio zbiegła się w czasie z postem wodnym, co by wskazywało na związek przyczynowy [2]. Nie mówiąc już o tym, że za zdolnością postu do wywoływania regresji raka przemawiają przecież konkretne mechanizmy biologiczne, m.in. obniżanie poziomu insulinopodobnego czynnika wzrostu (IGF-1) [2].

„Spontaniczna regresja” nowotworu jest określeniem nieco mylącym [3]. Nawet jeśli przyczyna jest nam nieznana, regresja nie wzięła się przecież znikąd. Coś musiało ją spowodować [3]. Przypuszcza się, że w takich przypadkach pewną rolę odgrywa układ odpornościowy [3]. W sytuacji immunosupresji wzrasta ryzyko rozwoju raka, co by oznaczało, że nowotwory w organizmie pojawiają się nieustannie, tylko w normalnych okolicznościach układ odpornościowy trzyma nad nimi kontrolę [3]. Na potwierdzenie tej teorii mamy na to kilka przykładów. Odnotowano przypadek regresji po transfuzji krwi od pacjenta, u którego wcześniej doszło do spontanicznej regresji. Są też przypadki pacjentów, którzy przez 15-20 lat nie mieli żadnych przerzutów, a wyniku silnego stresu, a w konsekwencji gwałtownego osłabienia odporności, choroba weszła u nich w stadium terminalne [3].

W przypadku większości nowotworów spontaniczna regresja zdarza się niezmiernie rzadko [3], ale chłoniak jest tutaj wyjątkiem [4]. W badaniu z 1989 r. [4] spośród 140 przypadków chłoniaka grudkowego odnotowano 18 przypadków regresji co najmniej częściowej i 6 przypadków regresji całkowitej. Oznacza to, że 1 na 25 przypadków raka po prostu samoistnie znika. Niezależnie od zastosowanej metody leczenia (w badaniu z 2009 r. [5], na przykład, był to ziołowy suplement diety), jeśli mamy do czynienia z sytuacją, gdzie po kuracji guz zaczyna się kurczyć, musimy zadać sobie pytanie: czy to na pewno związek przyczynowo-skutkowy, czy może zwykły zbieg okoliczności [5]?

Jednym z potencjalnych mechanizmów odpowiedzialnych za spontaniczną regresję złośliwych postaci chłoniaka jest zwiększona aktywność komórek NK (natural killer cells ‒ „urodzeni zabójcy”) [6]. Komórki NK stanowią naszą pierwszą linię obrony przeciwnowotworowej, a ich działanie polega na zabijaniu komórek rakowych [7]. W badaniu z 1996 r. [6] pod względem aktywności komórek NK, osoby z chłoniakiem złośliwym, którym udało się osiągnąć regresję, porównano z osobami, które regresji nie osiągnęły oraz z grupą kontrolną. I rzeczywiście, wygląda na to, że najbardziej aktywne komórki NK mieli uczestnicy, których chłoniak wszedł w fazę regresji [6].

A czy aktywność komórek NK można jakoś zwiększyć? Tak, jednym ze sposobów jest aktywność fizyczna [8], pod warunkiem, że nie idzie w parze z dietą wysokotłuszczową [9]. Badanie z 2000 r. [9] wykazało, że odpowiednio zaplanowany program treningowy w połączeniu z dietą wysokotłuszczową spowodował spadek aktywności komórek NK. Oznacza to, że przy wysokim spożyciu tłuszczu aktywność fizyczna wpływa na układ odpornościowy szkodliwie [9]. Oprócz tego niekorzystnie działa też jedzenie dużych ilości tłustych ryb zanieczyszczonych metalami ciężkimi [10]. Wystarczy jednak przejść na dietę niskotłuszczową, a aktywność komórek NK można zwiększyć w stopniu spektakularnym ‒ o nawet 50% w ciągu kilku miesięcy [7]. Wszystko wskazuje więc na to, że duża ilość tłuszczu w diecie może sprzyjać rozwojowi raka poprzez osłabianie układu odpornościowego wraz z jego mechanizmami obrony przeciwnowotworowej [11].

Podsumowując, jak na razie na potwierdzenie skuteczności długoterminowego postu w leczeniu raka mamy tylko kilka opisów przypadków [12]. Istnieje więc pilna potrzeba przeprowadzenia w tym zakresie większej liczby badań [12]. Niestety nad postem wodnym i pełnowartościową dietą roślinną w kontekście leczenia chłoniaka grudkowego nie przeprowadzono jak dotąd żadnych badań z udziałem ludzi [2]. Długoterminowy post wiąże się bez wątpienia z pewnym ryzykiem [13]. W 2015 r. opublikowano opis przypadku mężczyzny, u którego zdiagnozowano chłoniaka nieziarniczego [13]. Zamiast chemioterapii pacjent zdecydował się na 60-dniowy post, co skończyło się dla niego hospitalizacją, śpiączką i niewydolnością oddechową [13]. Głodówka wywołała u niego encefalopatię Wernickego, czyli ostry, zagrażający życiu zespół objawów neurologicznych, spowodowanych niedoborem tiaminy [13]. Całkowicie bezpieczną strategią wydaje się natomiast zdrowsze odżywianie. Zdarza się, że dieta roślinna oparta na produktach nieprzetworzonych (bez cukru, oleju i soli) sama w sobie wystarczy, by zapoczątkować silną reakcję leczniczą, a dodatek postu nie jest wówczas w ogóle konieczny [14].

Źródło: nutritionfacts.org

The post Post i spontaniczna regresja nowotworu first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Post i spontaniczna regresja nowotworu pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Wszystkie artykuły z tej serii:

1. O tym, jak post pozwolił odwrócić rozwój raka w III stadium zaawansowania
2. Post i spontaniczna regresja nowotworu

Po diagnozie raka priorytetem jest kontrola rozprzestrzeniania się i nawrotów choroby [1]. Jest to oczywiście zrozumiałe, ale pacjenci chcieliby wiedzieć, jakie jeszcze dodatkowe kroki mogą podjąć, by wesprzeć swój organizm w walce z nowotworem [1]. Artykułów o diecie w profilaktyce i leczeniu raka na naszej stronie mamy całe mnóstwo. A co jeśli by tak nie jeść nic? Post żywieniowy ma rzekomo „poprawiać” stan pacjentów nowotworowych [2], tyle że na poparcie tego rodzaju twierdzeń przywołuje się publikacje takie jak badanie z 2013 r. [3], przeprowadzone na wykastrowanych myszach. Wszystko dlatego, że, nad skutecznością postu w leczeniu raka, badań na ludziach po prostu nie ma. Mamy za to kilka opisów przypadków. Przykładowo: „Post wodny i dieta oparta wyłącznie na produktach roślinnych w leczeniu chłoniaka grudkowego w stadium IIIa, o niskim stopniu złośliwości” [4].

Podstawową metodą leczenia chłoniaka grudkowego jest tradycyjna chemioterapia [5]. Niestety u większości pacjentów po kilku latach następuje nawrót raka, a ze względu na swoją toksyczność stosowane leki wywołują poważne skutki uboczne [5]. Prowadzić mogą m.in. do rozwoju nowotworów wtórnych, czyli nowych nowotworów, spowodowanych przez leczenie chemioterapią nowotworu pierwotnego [5]. Nasuwa się więc pytanie – czy nie nadszedł już czas na oficjalne wycofanie tej metody [5]?

A wracając do naszego opisu przypadku: 42-letnia kobieta zgłosiła się do swojego lekarza pierwszego kontaktu z wyczuwalną masą w pachwinie i została natychmiast skierowana na tomografię komputerową [4]. Biopsja chirurgiczna potwierdziła diagnozę: chłoniak grudkowy o niskim stopniu złośliwości [4]. Potem wykryto, że nowotwór zajął węzły chłonne pod pachą, co wskazywało na stadium III ‒ zaawansowany, rozprzestrzeniony po całym organizmie [4]. Rak nie wydawał się agresywny, więc pacjentce zalecono tylko co 3-miesięczną kontrolę, w celu monitorowania progresji choroby [4]. Kobieta nie chciała jednak bezczynnie czekać. Skontaktowała się więc z TrueNorth Health Center w Kaliforni, gdzie, pod nadzorem lekarskim, spróbowała postu wodnego [4].

Pacjentka nigdy wcześniej nie paliła tytoniu, ale odżywiała się w stylu standardowej diety amerykańskiej [4]. Kurację rozpoczęto więc od diety roślinnej opartej na produktach nieprzetworzonych, bez dodatku soli, oleju i cukru [4]. Następnie kobieta przeszła 21-dniowy post wodny, po czym wróciła do diety złożonej z produktów roślinnych o minimalnym stopniu przetworzenia. W diecie znalazły się świeże i surowe owoce oraz warzywa, warzywa gotowane na parze, warzywa pieczone, zboża pełnoziarniste, strączki oraz orzechy i nasiona w ilości około 30 gramów dziennie [4]. Jakie były efekty?

Badanie lekarskie oraz dalsze obserwacje potwierdziły zmniejszenie się zajętych przez raka węzłów chłonnych [4]. Tomografia komputerowa wykazała, że powiększone węzły chłonne skurczyły się nawet o 90% i nie były już aktywne [4]. Efekty widzimy na poniższych zdjęciach.

Skąd taka poprawa? Może to kwestia utraty wagi? Kobieta schudła w końcu około 10 kg [4]. Tak, ale nic nie wskazuje na to, by istniała jakaś zależność między rozwojem chłoniaka grudkowego i otyłością [6], a BMI nie wydaje się wpływać na rokowania kliniczne [7]. Możliwe natomiast, że do pewnego stopnia była to zasługa samej diety roślinnej [8]. Chłoniak grudkowy jest drugim z najczęściej diagnozowanych chłoniaków nieziarniczych [5], które to z kolei stanowią najpowszechniejszy rodzaj nowotworów krwi u osób dorosłych [9]. Ryzyko rozwoju chłoniaków nieziarniczych ogranicza wysokie spożycie błonnika, zbóż pełnoziarnistych oraz wielu różnych owoców i warzyw [9]. Z drugiej strony obecne w mięsie i nabiale białko oraz tłuszcze odzwierzęce mogą to ryzyko zwiększać [9].

W badaniu z 2014 r. [10] dietę o wysokiej podaży mięsa, tłuszczu i słodyczy powiązano z trzykrotnie wyższym ryzykiem rozwoju chłoniaka grudkowego, a w badaniu z 2009 r. [11] wykazano, że samo wysokie spożycie mięsa i tłuszczu zwiększa ryzyko aż pięciokrotnie. Dlaczego? Obserwacja wyższej zapadalności na nowotwory krwi u osób zawodowo narażonych na kontakt ze zwierzętami hodowlanymi i mięsem (np. hodowcy bydła i drobiu, pracownicy sklepów mięsnych, rzeźni) skłoniła badaczy do postawienia hipotezy o potencjalnym związku między produktami pochodzenia zwierzęcego a wzrostem ryzyka zachorowania na te nowotwory [9]. Produkty odzwierzęce stanowią potencjalne źródło zakażenia wirusami wywołującymi raka [12] ‒ takie są fakty i trzeba zdać sobie z nich sprawę. Niewykluczone jednak, że dobroczynny wpływ diety roślinnej sprowadza się tutaj wyłącznie do wykluczenia spożycia białka odzwierzęcego [12].

Nadmierne spożycie białka odzwierzęcego może sprzyjać wystąpieniu zmian nowotworowych [12]. Mechanizm polega tutaj na przewlekłej i nieustannej stymulacji. Podejrzewa się, że ciągła ekspozycja na te obce białka może działać jak czynnik drażniący [12]. Na poparcie tej teorii mamy też fakt, że kazeina, czyli białko mleka, samo w sobie zwiększa liczbę chłoniaków u szczurów [12]. Tylko że szczury to nie ludzie.

A może to wina zawartych w mięsie hormonów [11]? Pewną rolę odgrywają tu pewnie też tłuszcze nasycone. Przecież nie dość, że mogą one osłabiać układ odpornościowy, to jeszcze sprzyjają rozwojowi przewlekłego stanu zapalnego [11], który to z kolei może przyczyniać się do rozwoju chłoniaka [9]. Co istotne, zależność ta dotyczy wyłącznie tłuszczów odzwierzęcych. Tłuszcze roślinne już takiego szkodliwego działania nie wykazują [13]. Może to kwestia czegoś, co się odkłada w zwierzęcej tkance tłuszczowej?

Możliwe, że rozwój chłoniaków nieziarniczych wiąże się z ekspozycją na zanieczyszczenia przemysłowe [14]. Warto podkreślić, że dla ogółu populacji bezpośrednim źródłem niemal wszystkich dioksyn i PCB jest jedzenie, a w szczególności mięso, mleko i ryby [15]. Związki podobne do dioksyn odkładają się w tkance tłuszczowej zwierząt i drogą pokarmową mogą przedostawać się do organizmu człowieka [16]. W przypadku wegetarian stopień narażenia na dioksyny wynosi ok. 2% tego, z czym musi się zmagać ogół populacji [17].

W USA rekord w stężeniu tych szkodliwych związków odnotowano dla kurczaka [18]. Na szczęście stopień zanieczyszczenia mięsa ogółem wykazuje obecnie tendencję spadkową [18]. Co więcej, konsumenci mogą sami ograniczyć ekspozycję na toksyczne substancje obecne w produktach odzwierzęcych [18]. Przede wszystkim mięso należy okrajać z tłuszczu, zarówno przed obróbką termiczną, jak i po jej zakończeniu, oraz dokładnie odcedzać tłuszcz, który się z mięsa wygotowuje [18].

A co z mięsem ekologicznym? Odpowiedzi na to pytanie dostarcza nam badanie z 2017 r. [19] i praktycznie wszystko wiadomo już po samym tytule: „Spożycie mięsa ekologicznego nie zmniejsza potencjału rakotwórczego, związanego ze spożyciem trwałych zanieczyszczeń organicznych”. Jeśli chodzi o stężenie rakotwórczych substancji zanieczyszczających, różnica między mięsem ekologicznym i konwencjonalnym była zaskakująco niska [19]. W obu przypadkach poziom zanieczyszczenia przebadanych próbek przekraczał limity maksymalne [19]. Co jeszcze bardziej szokujące, nie dość, że spożycie mięsa ekologicznego ekspozycji na związki rakotwórcze nie zmniejsza, to jeszcze, niejednokrotnie, wręcz ją zwiększa [19].

Tym, co rzeczywiście zmniejsza ekspozycję na pestycydy rozpuszczalne w tłuszczach, jest spożycie błonnika [20]. Wchłanianie tych szkodliwych związków zachodzi w jelitach, a błonnik może ten proces częściowo hamować [20]. Co więcej, w ponad stu opublikowanych badaniach udowodniono, że dobre bakterie jelitowe wytwarzają z błonnika maślan sodu, który z jelita grubego trafia do całego organizmu i hamuje rozwój nowotworów [21], w tym chłoniaków [22]. Jakby tego było mało, maślan sodu wykazuje też silne właściwości przeciwzapalne [22]. Być może właśnie dlatego spożycie owoców i warzyw wiąże się nie tylko z obniżeniem ryzyka rozwoju chłoniaka, ale również ze zwiększeniem szans na przeżycie [23]. Niewykluczone, że w przypadku chłoniaka grudkowego ochronne działanie roślin jest wynikiem wysokiej zawartości przeciwutleniaczy [24]. Należy jednak zaznaczyć, że chodzi tu o przeciwutleniacze pochodzące z żywności, nie z suplementów diety [24]. Przykładowo witamina C działa profilaktycznie, gdy pochodzi z jedzenia, lecz w postaci suplementów, już nie wykazuje takiego działania [24].

Zatem może powody, dla których weganie i wegetarianie mają niższe ryzyko rozwoju chłoniaków i nowotworów szpiku kostnego nie sprowadzają się wyłącznie do tego, co diety bezmięsne wykluczają [25]. Możliwe, że pewne znaczenie mają też produkty roślinne, które stanowią bazę diety wegańskiej i wegetariańskiej [26]. Unikanie mięsa wraz z jego potencjalnie rakotwórczymi właściwościami to nie wszystko [26]. Fitoskładniki i przeciwutleniacze z owoców i warzyw mogą hamować progresję nowotworów, a mechanizmów podłoża tych działań jest wiele [26]. Biorąc pod uwagę fakt, że spożycie owoców i warzyw wiąże się z wyższą przeżywalnością osób cierpiących na chłoniaka, dobrze by było, gdyby diagnoza tego rodzaju nowotworu mogła stanowić dla pacjentów swego rodzaju „nauczkę” i bodziec do wprowadzenia w swojej diecie odpowiednich zmian [27]. Bohaterka omówionego w tym artykule opisu przypadku jest najlepszym dowodem na to, że warto [4]. Po upływie 6 i 9 miesięcy pacjentka zgłosiła się na wizyty kontrolne [4]. W dalszym ciągu trzymała się diety w 100% roślinnej, opartej na produktach nieprzetworzonych, a po jej powiększonych węzłach chłonnych nadal nie było śladu [4]. No dobrze, ale przecież mowa tu o publikacji z 2015 r. Jak ta pacjentka miewa się obecnie [28]? Przekonamy się w następnym artykule.

Źródło: nutritionfacts.org

The post O tym, jak post pozwolił odwrócić rozwój raka w III stadium zaawansowania first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł O tym, jak post pozwolił odwrócić rozwój raka w III stadium zaawansowania pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Wstęp: Jakiś czas temu opublikowaliśmy dwa artykuły na temat ogólnej skuteczności chemioterapii (Czy chemioterapia jest tak naprawdę skuteczna?, W jakim stopniu chemioterapia przyczynia się do poprawy przeżywalności?). A co jeśli leczenie nowotworu uzupełnić dodatkowo postem? Jest to ostatni z serii czterech artykułów, w których postaramy się odpowiedzieć właśnie na to pytanie. Zapraszamy do lektury.

Wszystkie artykuły z tej serii:

1. Post w leczeniu nowotworów: a co z kacheksją?
2. Post w leczeniu łączonym z chemio- i radioterapią
3. Post w leczeniu łączonym z chemioterapią ‒ co na to badania kliniczne?
4. Dieta naśladująca post w leczeniu łączonym z chemioterapią

Krótkotrwałe odstawienie jedzenia w trakcie chemioterapii może stanowić pierwszy krok na drodze do rozwiązania odwiecznego problemu z większością metod leczenia nowotworów: jak zabić raka, nie zabijając przy tym pacjenta [1]. Krótkotrwały post, rozpoczęty na przykład 48 godzin przed chemioterapią i przerwany 24 godziny po jej zakończeniu, zmniejszając toksyczność leczenia, może łagodzić skutki uboczne chemioterapii [2]. Jak do tej pory nie przeprowadzono jednak żadnych badań nad postem w kontekście potencjalnego hamowania rozwoju raka, tj. wpływu na wzrost guza, ryzyko wystąpienia przerzutów, czy na rokowania choroby [3]. I niestety nic nie wskazuje na to, by coś miało się w tym obszarze zmienić [3]. Zatem rozpatrując kwestię: „Przed chemioterapią: pościć albo nie pościć?” [4], „należy podkreślić, że dowody pochodzące z badań z udziałem ludzi są w dalszym ciągu bardzo ograniczone” [4].

Według niektórych specjalistów skuteczność chemioterapii poprawiać może już samo złagodzenie skutków ubocznych [5]. Można bowiem założyć, że dzięki niemu pacjenci mogliby przyjmować większe dawki leków [5]. Przykładowo: leczniczy potencjał powszechnie stosowanych leków przeciwnowotworowych jest ograniczony przez związane z ich przyjmowaniem uszkodzenia serca i nerek [5]. Nie ma jednak pewności, czy zwiększenie maksymalnej tolerowanej dawki chemioterapii przełożyłoby się na poprawę przeżycia, czy jakości życia pacjentów [6]. Na razie cieszmy się z tego, że skutków ubocznych jest mniej, niezależnie od tego, czy wpływa to jakoś na skuteczność leczenia.

Niektórzy onkolodzy do postu podchodzą sceptycznie ze względu na ryzyko niedożywienia [7]. Obawa ta znajduje odzwierciedlenie w oficjalnych zaleceniach w zakresie żywienia pacjentów nowotworowych [8]. Dzień czy dwa głodówki może i nikomu by nie zaszkodziły [8]. Problem polega na tym, że pacjenci mogą chcieć te cykle postu stopniowo wydłużać [8]. W związku z powyższym, do czasu pojawienia się niezbitych dowodów na to, że takie leczenie łączone niesie za sobą jakieś rzeczywiste korzyści, post w czasie chemioterapii jest niezalecany [8].

Nawet zwolennicy postu przyznają, że pacjenci z poważną niedowagą, zanikiem mięśni, czy niedożywieniem nie są do tej metody leczenia dobrymi kandydatami, nawet w przypadku głodówki krótkotrwałej [2]. Jednak jak wynika z danych pozyskanych w wyniku obserwacji setek pacjentów, nic nie wskazuje na to, by krótkotrwały post, czy dieta naśladująca post, miały się wiązać z jakimikolwiek poważnymi działaniami niepożądanymi w zakresie niedożywienia czy utraty wagi [9]. Pacjenci, którzy w trakcie postu rzeczywiście schudli, z reguły odzyskiwali utracone kilogramy jeszcze przed kolejnym cyklem chemioterapii, a zmiany w masie ciała nie powodowały u nich żadnych zauważalnych szkód [10].

A nawet jeśli łączenie chemioterapii z postem miałoby być w jakimś stopniu ryzykowne, chodzi tu przecież o raka ‒ pewne ustępstwa są nieuniknione [9]. Pacjenci godzą się na leczenie ze świadomością ryzyka wystąpienia skutków ubocznych nie tylko poważnych, ale wręcz zagrażających życiu [9]. Może warto zaryzykować także w przypadku postu? W końcu złagodzenie choćby części skutków ubocznych chemioterapii może być tego warte.

Tymczasem przemysł farmaceutyczny próbuje już oczywiście odtworzyć dobroczynne działanie postu przy pomocy leków [11]. Prawdą jest, że leki naśladujące post mogą być dla pacjentów opcją wygodniejszą ‒ łatwiej jest przecież połknąć tabletkę niż odmawiać sobie przez jakiś czas jedzenia [11]. Problem polega na tym, że miną zapewne lata, zanim te leki pojawią się w ogóle na rynku [11]. Nie mówiąc już o tym, że mało prawdopodobne jest, by okazały się one równie skuteczne i bezpieczne co post [11]. A może efekty jak przy poście można uzyskać również dzięki odpowiednio dostosowanej diecie? Może całkowita głodówka nie jest wcale konieczna?

Sposób działania postu opiera się na obniżaniu poziomu hormonu stymulującego wzrost nowotworów, znanego jako insulinopodobny czynnik wzrostu 1 (IGF-1) [12]. To właśnie niższe stężenie IGF-1 odpowiada za różnice w odpowiedzi na post między komórkami zdrowymi i nowotworowymi [13]. W efekcie poprawia się zdolność chemioterapii do zabijania komórek rakowych, przy jednoczesnej ochronie komórek zdrowych [13]. Skąd o tym wiemy? Ponieważ w wyniku przywrócenia poziomu IGF-1 do poziomu sprzed postu całe to ochronne działanie zostaje zneutralizowane [13]. Poniższe wykresy (Wykres 1 i 2) [14] przedstawiają wzrost dwóch linii komórek nowotworowych, raka piersi (4T1) i czerniaka (B16). Jak widzimy, po zastosowaniu chemioterapii wskaźnik przeżycia komórek spadł odpowiednio do mniej więcej 60% i 20% [14]. Jeszcze lepsze efekty uzyskano, gdy te same komórki, przed wystawieniem na działanie leku, poddane zostały głodówce [14]. Wystarczyło jednak dodać trochę IGF-1 i nagle, przy tej samej dawce chemioterapii, wskaźnik przeżycia komórek z powrotem wzrasta, jakby postu nigdy nie było [14].

Korzyści z hamowania sygnalizacji IGF-1 mogą być zatem podwójne: ochrona tkanek zdrowych, przy jednoczesnym hamowaniu progresji nowotworu [12]. Co więcej, niewykluczone, że jest to również sposób, by do rozwoju raka w ogóle nie dopuścić [15]. Jak wyjaśniliśmy w artykule pt. „Jak nie umrzeć na raka”, obniżyć poziom IGF-1 można nie tylko przy zastosowaniu postu [16]. To prawda, w wyniku kilku dni głodówki stężenie IGF-1 spaść może o połowę [16], ale jest to w dużej mierze zasługa eliminacji spożycia białka [17]. Białko stanowi kluczowy czynnik determinujący stężenie krążącego IGF-1 w organizmie człowieka [17]. Oznacza to, że obniżenie spożycia białka, a szczególnie białka odzwierzęcego, może stać się istotnym elementem interwencji żywieniowych ukierunkowanych na profilaktykę nowotworów i starzenia się organizmu [17].

W badaniu z 2008 r. [17] pod względem poziomu IGF-1 porównano osoby na diecie w 100% roślinnej, o podaży białka zgodnej z ogólnymi zaleceniami (0,8 grama na kilogram masy ciała), oraz osoby na niskokalorycznej diecie tradycyjnej, które białka jadły mniej więcej tyle samo co przeciętny Amerykanin. Jak się okazało, w wyniku restrykcji kalorycznej w poziomie IGF-1 wszystkożerców odnotowano niewielki spadek [17]. Lepsze efekty zaobserwowano jednak wśród wegan [17]. Wygląda więc na to, że dieta oparta na nieprzetworzonych produktach roślinnych może nie tylko zmniejszać aktywność IGF-1, potencjalnie spowalniając tym samym proces starzenia się organizmu [18], ale i aktywować geny hamujące starzenie się organizmu do walki z rakiem [19].

Źródło: nutritionfacts.org

The post Dieta naśladująca post w leczeniu łączonym z chemioterapią first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Dieta naśladująca post w leczeniu łączonym z chemioterapią pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Wstęp: Jakiś czas temu opublikowaliśmy dwa artykuły na temat ogólnej skuteczności chemioterapii (Czy chemioterapia jest tak naprawdę skuteczna?, W jakim stopniu chemioterapia przyczynia się do poprawy przeżywalności?). A co jeśli leczenie nowotworu uzupełnić dodatkowo postem? Jest to trzeci z serii czterech artykułów, w których postaramy się odpowiedzieć właśnie na to pytanie. Zapraszamy do lektury.

Wszystkie artykuły z tej serii:

1. Post w leczeniu nowotworów: a co z kacheksją?
2. Post w leczeniu łączonym z chemio- i radioterapią
3. Post w leczeniu łączonym z chemioterapią ‒ co na to badania kliniczne?
4. Dieta naśladująca post w leczeniu łączonym z chemioterapią

W 2014 r. opublikowano pierwsze w historii randomizowane, prospektywne badanie kliniczne nad wpływem postu na działanie chemioterapii, a konkretnie na „występowanie wśród pacjentów wywołanych chemioterapią mdłości i wymiotów” [1]. Z tym że pacjentami były tutaj psy [1]. Cierpiące na raka psy, leczone w jednym ze szpitali weterynaryjnych losowo przydzielono do jednej z dwóch grup; pierwszą grupę przed chemioterapią poddano 24-godzinnemu postowi, w drugiej przeprowadzono tylko leczenie farmakologiczne [1]. Jak się okazało, wśród psów po głodówce odnotowano znacznie mniej przypadków wymiotów ‒ tylko u jednego na dziesięć psów [1]. Dla porównania w grupie z samą chemioterapią wymiotowało aż dwie trzecie zwierząt [1].

To świetna wiadomość, ale jakie znaczenie mają te wyniki w kontekście leczenia ludzi? Najwyraźniej niewielkie. W większości przypadków na podstawie danych pochodzących z badań na zwierzętach praktycznie nie da się przewidzieć, czy dla danej interwencji stosunek klinicznych korzyści do ryzyka będzie odpowiedni również u ludzi [2].

Przykładowo: metabolizm myszy jest mniej więcej siedem razy szybszy niż metabolizm ludzki [3]. Oznacza to, że w przypadku tych zwierząt już jeden dzień postu może przełożyć się na zmniejszenie masy mięśniowej o 15% [4]. U ludzi taka zmiana wymagałaby głodówki trwającej ponad miesiąc. W poprzednim artykule omówiliśmy badanie, w którym spośród myszy poddanych 60-godzinnemu postowi chemioterapię przeżyło 100%, a spośród myszy, którym głodówki nie przeprowadzono, 100% zmarło [5]. Tylko co tak naprawdę możemy z tego badania wynieść, skoro różnice w metabolizmie ludzi i myszy są tak znaczące? Nie mówiąc już o tym, że gryzonie mogą żyć z naprawdę ogromnymi guzami, a ludzie umierają, gdy nowotwór zajmuje raptem ok. jedną tysięczną masy całego organizmu [3]. Co więcej, wyników nie można nawet ekstrapolować z jednego szczura na drugiego, kupionego u innego hodowcy, nawet jeśli są to zwierzęta z tego samego szczepu [4].

Wiarygodnych informacji na temat wpływu danej interwencji na organizm człowieka dostarczyć nam mogą wyłącznie badania z udziałem ludzi. Teoretycznie uważa się, że połączenie cykli postu z chemioterapią może przekładać się na zwiększenie przeżycia pacjentów z rakiem w stadium zaawansowanym [6]. Takie leczenie łączone hamuje bowiem progresję nowotworu, przy jednoczesnym łagodzeniu skutków ubocznych chemioterapii [6]. Natomiast jeśli chodzi o pacjentów z rakiem w stadium początkowym, niewykluczone, że post może być stosowany nawet nie oprócz, ale wręcz zamiast chemioterapii [6]. No dobrze, ale na tym etapie są to tylko przypuszczenia. Wypadałoby je teraz potwierdzić w badaniach klinicznych z udziałem ludzi [6].

Pojawiła się więc seria opisów przypadków [7]. U pacjentów z różnymi rodzajami raka chemioterapię poprzedzono postem [7]. Następnie chorzy podzielili się swoimi doświadczeniami [7]. Osoby, które chemioterapię przeszły zarówno jako leczenie samodzielne, jak i w połączeniu z postem, zauważyły, że dodatek głodówki przełożył się na zmniejszenie uczucia zmęczenia i osłabienia oraz złagodzenie objawów ze strony układu pokarmowego [7]. Spośród badanych, którzy przeszli post wszyscy bez wyjątku czuli się lepiej i, co ważne, u żadnego z nich nie wystąpiły wymioty [7]. W większości przypadków pacjenci szybko odzyskali utracone w czasie postu kilogramy, a spadek wagi nie wyrządził im żadnej zauważalnej krzywdy [7]. Wygląda więc na to, że jako uzupełnienie chemioterapii post jest metodą wykonalną, bezpieczną i z potencjałem łagodzenia skutków ubocznych [7].

Pewności dostarczyć nam mogą jednak wyłącznie randomizowane badania kliniczne [7]. Oto pierwsze z nich: badanie z 2018 r. [8]. Pacjentki z rakiem piersi i jajników rozpoczęły post na 36 godzin przed rozpoczęciem chemioterapii i kontynuowały go przez 24 godziny po jej zakończeniu [8]. W tym przypadku głodówka rzeczywiście przełożyła się na poprawę jakości życia i złagodzenie uczucia zmęczenia [8]. Ale już w badaniu z 2015 r. [9] takich korzyści nie odnotowano. Jedynym potencjalnym plusem było tutaj mniejsze uszkodzenie szpiku kostnego; pacjentki miały bowiem we krwi więcej erytrocytów i trombocytów [9]. Nie zaobserwowano jednak żadnej poprawy w zakresie zmniejszenia liczby zabitych przez chemioterapię leukocytów, czyli komórek układu odpornościowego [9]. A może post był po prostu za krótki? W tym badaniu było to raptem 24 godziny przed chemioterapią i 24 godziny po jej zakończeniu [9].

W badaniu z 2016 r. [10], w celu określenia optymalnej długości postu, 20 pacjentów nowotworowych podzielono na trzy grupy; w pierwszej grupie post trwał 24 godziny, w drugiej ‒ 48 godzin, w trzeciej ‒ 72 godziny. W grupie z głodówką 24-godzinną mdłości po chemioterapii odnotowano u wszystkich pacjentów, za to w grupie z głodówką 72-godzinną ‒ u mniej niż połowy [10]. W grupie z 24-godzinnym postem wymiotowało większość pacjentów, a w grupie z postem najdłuższym nie wymiotował nikt [10]. Post 48- i 72-godzinny pozwolił również ograniczyć uszkodzenia nerwów i supresję szpiku kostnego [10]. Natomiast jeśli chodzi o układ odpornościowy, po 24 godzinach głodówki dwa cykle chemioterapii zaskutkowały zmniejszeniem liczby białych krwinek do wartości suboptymalnej [10]. Za to po głodówce 72-godzinnej odporność pacjentów po chemioterapii, owszem, była osłabiona, ale przynajmniej nie całkiem wyniszczona [10].

No dobrze, wiemy już zatem, że krótkotrwały post może zmniejszać toksyczność chemioterapii [11]. A co ze skutecznością? Czy w wyniku głodówki chemioterapia staje się bardziej efektywna? Przeprowadzony w 2017 r. przegląd systematyczny 22 badań pokazał, że w leczeniu łączonym z chemioterapią post nie tylko zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych skutków ubocznych (typu uszkodzenia narządów wewnętrznych, osłabienie odporności, czy śmierć), ale i hamuje progresję nowotworu, ograniczając wzrost guza i ryzyko rozwoju przerzutów, co przekłada się na poprawę przeżycia [12]. Z tym że mowa tu niemal wyłącznie o badaniach na zwierzętach [12]. Badania na ludziach ograniczają się do oceny bezpieczeństwa i skutków ubocznych postu [12]. Brakuje jednak badań nad postem w kontekście hamowania rozwoju raka ‒ wpływu na wzrost guza, ryzyko wystąpienia przerzutów, czy rokowania choroby [12]. Czy istnieje szansa, żeby coś się w tej kwestii zmieniło? Przekonamy się w następnym artykule.

Źródło: nutritionfacts.org

The post Post w leczeniu łączonym z chemioterapią ‒ co na to badania kliniczne? first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Post w leczeniu łączonym z chemioterapią ‒ co na to badania kliniczne? pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Wstęp: Jakiś czas temu opublikowaliśmy dwa artykuły na temat ogólnej skuteczności chemioterapii (Czy chemioterapia jest tak naprawdę skuteczna?, W jakim stopniu chemioterapia przyczynia się do poprawy przeżywalności?). A co jeśli leczenie nowotworu uzupełnić dodatkowo postem? Jest to drugi z serii czterech artykułów, w których postaramy się odpowiedzieć właśnie na to pytanie. Zapraszamy do lektury.

Wszystkie artykuły z tej serii:

1. Post w leczeniu nowotworów: a co z kacheksją?
2. Post w leczeniu łączonym z chemio- i radioterapią
3. Post w leczeniu łączonym z chemioterapią ‒ co na to badania kliniczne?
4. Dieta naśladująca post w leczeniu łączonym z chemioterapią

Od 50 lat chemioterapia stanowi podstawową metodę leczenia wielu rodzajów nowotworów. Jej sposób działania opiera się w dużej mierze na niszczeniu komórek rakowych ‒ nasilając produkcję wolnych rodników, wywołuje uszkodzenia DNA komórek nowotworowych [1]. Na początku uważano, że leki stosowane w chemioterapii szkodzą tylko komórkom raka [1]. Obecnie wiemy już jednak, że poważnych uszkodzeń doznają też komórki zdrowe. Prowadzi to do wystąpienia skutków ubocznych, wymagających obniżenia stosowanej dawki [1]. Działania niepożądane obejmują zahamowanie czynności szpiku kostnego i układu odpornościowego, zmęczenie, wymioty, biegunkę, a w skrajnych przypadkach również śmierć [1]. A nawet jeśli pacjentowi uda się przeżyć, uszkodzenia DNA zdrowych komórek w przyszłości mogą prowadzić do rozwoju kolejnych nowotworów [2]. Istnieją, co prawda leki, które mają chronić zdrowe komórki i łagodzić skutki uboczne, umożliwiając stosowanie chemioterapii w większych dawkach [1]. W badaniach nie wykazano jednak, by te preparaty przekładały się na zwiększenie przeżycia [1]. Niewykluczone zatem, że chronią również komórki rakowe [1]. A jak z ochroną zdrowych komórek podczas leczenia nowotworu poradzi sobie post?

Nie zdajemy sobie sprawy, jak istotna może być rola postu w profilaktyce i leczeniu nowotworów [3]. Krótkotrwały post przeprowadzony tuż przed chemioterapią oraz natychmiast po jej zakończeniu może łagodzić skutki uboczne leczenia i jednocześnie zwiększać wrażliwość raka na działanie zastosowanych leków [3]. W obliczu braku pożywienia zdrowe komórki przechodzą z trybu wzrostu w tryb autonaprawy [4]. Komórki rakowe natomiast są do takiej zmiany niezdolne [4]. W końcu komórkami rakowymi stały się w wyniku mutacji nastawionych właśnie na niepohamowany wzrost [4]. Ta niezdolność do adaptacji w sytuacji braku pożywienia dla wielu rodzajów komórek nowotworowych może stanowić istotną piętę achillesową [5].

Dzięki tym różnicom w odpowiedzi na krótkotrwały post, na działanie chemioterapii bardziej podatne są komórki rakowe, które giną w wyniku spowodowanych leczeniem uszkodzeń DNA, podczas gdy komórki zdrowe, potencjalnie, pozostają nietknięte [4]. Krótkotrwały post może zatem chronić zdrowe komórki przed toksycznym działaniem chemioterapii, przy jednoczesnym zwiększaniu wrażliwości komórek nowotworowych [4]. Tak przynajmniej wygląda teoria. Jak sprawdzi się w praktyce?

Inhibitory kinaz tyrozynowych to grupa leków stosowanych w chemioterapii, które stanowią obecnie podstawę leczenia wielu rodzajów nowotworów [5]. Zobaczmy więc je w akcji. Poniższe zdjęcia przedstawiają szalki Petriego wypełnione komórkami nowotworowymi zabarwionymi na różowo [5]. Mamy tu komórki dwóch rodzajów raka płuc (HCC827, H3122) i jednego rodzaju raka jelita grubego (HCT116) [5]. Na szalkach po lewej stronie widzimy stan sprzed eksperymentu (CTR), a po prawej ‒ po poddaniu komórek działaniu leków stosowanych w chemioterapii: erlotynibu (erl), gefitynibu (gef), kryzotynibu (criz) i regorafenibu (reg) [5]. Mniej koloru różowego oznacza mniej komórek nowotworowych. Jak widzimy, leki zabiły część komórek, ale to jeszcze nie koniec.

Jeśli przed zastosowaniem chemioterapii komórki nowotworowe poddać 24-godzinnej głodówce, działanie leków staje się jeszcze bardziej skuteczne, co widoczne jest na poniższych zdjęciach [5]. Duża część komórek zginęła w wyniku samego postu, zanim jeszcze naukowcy zdążyli poddać je działaniu leków [5]. Badanie podsumowano stwierdzeniem, że 24-godzinny post zwiększa efektywność inhibitorów kinaz tyrozynowych, stosowanych powszechnie w leczeniu guzów litych [5]. Tylko że mowa tu o działaniu na szalce Petriego.

Podobne wyniki odnotowano w przypadku raka piersi i leku o nazwie doksorubicyna [6]. Rezultaty przedstawiono na poniższym wykresie [6]. Jak widzimy, jeśli wzrostu raka piersi nie zahamuje się żadnym leczeniem, w niecały tydzień liczba komórek nowotworowych wzrasta ze 150 000 do 800 000 (linia niebieska). Sama chemioterapia zdołała zabić około 200 000 komórek rakowych (linia zielona) [6]. Wystarczyło jednak, aby te komórki przez 48 godzin przegłodzić, a nowotwór nie miał już z lekiem najmniejszych szans (linia fioletowa) [6]. Co ciekawe, wzrost raka można powstrzymać nawet samym krótkotrwałym postem (linia brązowa) [6]. W wyniku głodówki pacjenci mają większe szanse na dwa razy lepsze efekty, przy zastosowaniu dwa razy mniejszej dawki [7]. Jest to szczególnie istotne w przypadku leku tak toksycznego jak doksorubicyna, który w dużych dawkach powoduje niewydolność serca u co trzeciego pacjenta [8]. Tylko że, ponownie, są to wszystko wyniki badań in vitro, przeprowadzonych na szalkach Petriego.

Następnie naukowcy przeszli do badań na myszach i również wykazali, że post wpływa na leczenie nowotworów podwójnie korzystnie: chemioterapia staje się mniej toksyczna i jednocześnie bardziej skuteczna [4]. A efekty są naprawdę znaczące. Przetestowana dawka chemioterapii w ciągu tygodnia zabiła 100% badanych myszy [9]. Wystarczyło jednak poddać zwierzęta tygodniowej głodówce i tym razem 100% myszy taką samą dawkę leku już przeżyło [9]. No dobrze, to omówiliśmy już kwestię toksyczności, a co ze skutecznością? Na poniższym wykresie [7] widzimy wzrost guza bez chemioterapii (linia czarna), po chemioterapii (linia zielona) oraz po chemioterapii poprzedzonej krótkotrwałym postem (linia czerwona). Zahamowanie wzrostu nowotworu przełożyło się tutaj na poprawę przeżycia [7]. Warto również zauważyć, że sam post wydaje się działać równie skutecznie, co chemioterapia (linia fioletowa) [7].

I to samo w przypadku radioterapii. Jak widzimy na poniższym wykresie [10], niepohamowany wzrost guza (linia niebieska) częściowo udało się zatrzymać w wyniku zastosowania radioterapii (linia czerwona), ale jeszcze skuteczniej podziałało promieniowanie w połączeniu z przeprowadzanym co drugi dzień postem (linia fioletowa). Natomiast efekty uzyskane samą głodówką były równie imponujące, co po zastosowaniu samej radioterapii (linia zielona). Tylko że mowa tu o raku piersi u myszy [10]. Myszka Mickey na pewno cieszy się z tak dobrej wiadomości dla myszki Minnie, ale co z ludźmi? Tego dowiemy się w następnym artykule.

Źródło: nutritionfacts.org

The post Post w leczeniu łączonym z chemio- i radioterapią first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Post w leczeniu łączonym z chemio- i radioterapią pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Wstęp: Chemioterapia jest jedną z najbardziej powszechnych metod leczenia nowotworów. Jak wygląda jej skuteczność, jeśli chodzi o poprawę przeżycia i jakości życia pacjentów? Odpowiedź na to pytanie poznamy w tej serii dwóch artykułów.

Wszystkie artykuły z tej serii:

1. Czy chemioterapia jest tak naprawdę skuteczna?
2. W jakim stopniu chemioterapia przyczynia się do poprawy przeżywalności?

Przez następnych kilkadziesiąt lat liczba nowych przypadków raka w dalszym ciągu będzie w zastraszającym tempie wzrastać [1]. Czy z wojny z nowotworami wychodzimy zwycięsko? Ogólnie rzecz biorąc, niestety nie, mimo że na rynku dostępne są setki nowych leków przeciwnowotworowych [2].

Wojnę z rakiem porównuje się do wojny z terroryzmem [3]. Ile strzałów z drona by nie oddać, niemal niemożliwe jest zabicie wszystkich ludzi wroga, a nawet najbardziej precyzyjne systemy namierzania nie wykluczają strat w ludności cywilnej [3]. Toksyczność chemioterapii może działać na chorych wyniszczająco [4], i to nie tylko pod względem zdrowotnym. Istnieje też coś takiego jak „toksyczność finansowa” [5].

W USA opatentowane leki przeciwnowotworowe potrafią kosztować nawet do 1000 dolarów dziennie [6]. Nawet z ubezpieczeniem zdrowotnym roczne leczenie, na przykład, raka piersi w stadium IV to koszt rzędu aż 190 000 dolarów [6]. Jakby walka o życie nie była dla pacjentów wystarczającym powodem do zmartwień, na domiar złego muszą jeszcze narażać swoją rodzinę na bankructwo [7]. Problem ten po dziś dzień, niezmiennie pozostaje bardzo rozpowszechniony [8].

Wszyscy pamiętamy serial Breaking Bad i apokryficzną historię Waltera White’a, którego na leczenie nowotworu nie było stać mimo ubezpieczenia zdrowotnego i pracy na dwóch etatach [6]. Może nie każdy w jego sytuacji byłby skłonny założyć swoją własną wytwórnię metamfetaminy [6], wielu pacjentów, w imię walki o swoje zdrowie, jest za to gotowych pójść z torbami [9]. Duża część chorych twierdzi, że w celu opłacenia leczenia byłaby w stanie ogłosić bankructwo, czy sprzedać własny dom [9]. No dobrze, a może leki przeciwnowotworowe nie bez powodu są takie drogie? Może nowe, innowacyjne metody leczenia są warte swojej ceny, bo niosą za sobą jakieś znaczące korzyści [10]? Niestety nie; jak się okazuje, dla wielu leków przeciwnowotworowych zatwierdzonych przez FDA nie wykazano żadnych korzyści klinicznych [11].

W takim razie jakim cudem zostały zatwierdzone przez FDA? „W większości przypadków leki przeciwnowotworowe zatwierdza się na podstawie niepewnych, nieprzebadanych zastępczych punktów końcowych, a badania z uwzględnieniem punktów końcowych zorientowanych na pacjenta, przeprowadzone po wprowadzeniu tych leków do obrotu, rzadko kiedy potwierdzają ich skuteczność i bezpieczeństwo” [12]. Co to tak właściwie oznacza? Nowe leki stosowane w chemioterapii coraz częściej zatwierdzane są nie na podstawie wskaźników naprawdę istotnych, typu przeżycie, czy jakość życia [13], tylko na podstawie tzw. zastępczych punktów końcowych, czyli wskaźników takich jak „współczynnik odpowiedzi”, czy zmniejszenie się guza [14]. Tylko co z tego, że guz się zmniejszy, jeśli nie przełoży się to na poprawę przeżywalności albo jakości życia? Może się to wydawać mało intuicyjne, ale sama zmiana rozmiarów guza, widoczna na tomografii komputerowej, czy rezonansie magnetycznym, nie musi się wcale wiązać ze zwiększeniem szans na przeżycie, czy złagodzeniem objawów choroby [14]. Większość badań w tym zakresie pokazuje, że korelacja między zmniejszeniem się guza i przeżywalnością jest w rzeczywistości niska [15]. Jak wynika z analizy z 2019 r. [14], 90% badań walidacyjnych nie wykazuje istotnej korelacji między zastępczymi punktami końcowymi i całkowitym czasem przeżycia.

W badaniu z 2015 r. [16] przeanalizowano 36 przypadków nowych leków przeciwnowotworowych, zatwierdzonych przez FDA na podstawie zastępczych punktów końcowych. Jak się okazało, w rzeczywistości życie pacjentów wydłużał tylko 1 z 7. Połowa leków okazała się natomiast totalną porażką, a reszta nie została w ogóle przebadana [16]. Oznacza to, że „w przypadku większości leków przeciwnowotworowych korzystny wpływ na istotne klinicznie punkty końcowe albo nie został udowodniony, albo w ogóle nie istnieje” [16]. „Wygórowane ceny leków rzeczywiście skutecznych to jedna kwestia, ale trzeba być naprawdę pozbawionym skrupułów, żeby wyciągać od tych biednych pacjentów pieniądze za leki, co do których nie ma nawet pewności, że poprawiają przeżycie, czy jakość życia” [14].

Dlaczego FDA zatwierdza leki niepewne pod względem realnych korzyści dla pacjentów? Firmy farmaceutyczne utrzymują, że randomizowane badania kontrolowane nad punktami końcowymi istotnymi klinicznie zajmują za dużo czasu [17]. Szacuje się jednak, że, w porównaniu z określeniem całkowitego czasu przeżycia, opieranie oceny skuteczności leków na zastępczych punktach końcowych pozwala skrócić czas trwania badań zaledwie o 11 miesięcy [18]. Dzięki temu dany lek zamiast, na przykład, w 8,2 roku do obrotu może zostać wprowadzony w średnio 7,3 roku [18]. Pośpiech jest w tym przypadku oczywiście uzasadniony; zależy nam przecież, żeby leki przeciwnowotworowe trafiały na rynek tak szybko, jak to tylko możliwe, ale pod jednym warunkiem: muszą być rzeczywiście skuteczne [19].

Czy leki przeciwnowotworowe poprawiają przeżycie albo jakość życia [12]? „Według naszego [amerykańskiego] spaczonego systemu regulacyjnego nie ma to żadnego znaczenia” [12]. A w Europie sytuacja nie wygląda wcale o wiele lepiej [20]. Przeprowadzona w 2017 r. ocena zatwierdzonych leków wykazała, że większość została dopuszczona do obrotu mimo braku udowodnionego korzystnego wpływu na przeżycie, czy jakość życia [20]. Ponad trzy lata później w dalszym ciągu nie wykazano jednoznacznie, by te zatwierdzone leki przeciwnowotworowe niosły za sobą jakiekolwiek korzyści, a nawet jeśli ‒ poprawa była często marginalna [20].

Dlatego właśnie w artykułach publikowanych w czasopismach naukowych, w tym przypadku w Journal of the National Cancer Institute, pojawiają się odwołania do twórczości Hansa Christiana Andersena, autora baśni pt. „Nowe szaty cesarza” [21]. „Wspólnym mianownikiem wszystkich tych badań jest jeden wniosek: spośród leków przeciwnowotworowych zatwierdzonych w ostatnich latach przez amerykańskie i europejskie organy regulacyjne jedynie niewielka część niesie za sobą istotne klinicznie korzyści dla pacjentów” [21]. W niektórych przypadkach toksyczność chemioterapii jest bardziej szkodliwa niż sam nowotwór; stanowić może czynnik przyspieszający śmierć pacjenta albo wręcz jej przyczynę [22]. W przeglądzie z 2015 r. [23] przeanalizowano dziesiątki tysięcy przypadków nowotworów i, jak się okazało, aż 27% zgonów było przyspieszonych lub spowodowanych chemioterapią. No dobrze, ale może warto zaryzykować? Może nad ryzykiem przeważają tutaj potencjalne korzyści? Właśnie to zagadnienie będzie tematem naszego następnego artykułu: W jakim stopniu chemioterapia przyczynia się do poprawy przeżywalności?

Źródło: nutritionfacts.org

The post Czy chemioterapia jest tak naprawdę skuteczna? first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Czy chemioterapia jest tak naprawdę skuteczna? pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

W skali roku przeprowadza się setki milionów operacji, dla których ryzyko zgonu wynosi, z reguły, około 0,5% [1]. Nietrudno sobie wyobrazić pacjenta, która na te statystyki reaguje zdaniem w stylu: „Równie prawdopodobne jest że zginę przechodząc przez ulicę”, co pokazuje wyraźnie, że ludzie nie rozumieją zupełnie, czym są różnice w skali ryzyka [1]. Jednym ze sposobów opisywania ryzyka jest analogia [2]. Przykładowo: prawdopodobieństwo, że pacjent nie wybudzi się z narkozy wynosi ok. 1 na 100 000 [2]. Co to tak naprawdę oznacza? Mniej więcej z takim samym ryzykiem wiąże się skok na spadochronie w wykonaniu profesjonalisty [2]. Specjalnie to jednak nie pomaga; tak małe liczby wydają się bowiem całkiem abstrakcyjne. To tak jakby próbować zwizualizować sobie dywan o wymiarach 0,0027 km x 0,0043 km ‒ praktycznie niemożliwe [3]. Potrzeba nam jednostek nieco bardziej przystępnych. W tym miejscu przytoczyć należy artykuł z 2015 r.: „Mikromort jako jednostka służąca porównywaniu skali ryzyka i opisywania jej pacjentom” [1].

Mikromort to jednostka odpowiadająca prawdopodobieństwu śmierci w wysokości jeden do miliona [1]. Takie same prawdopodobieństwo ma wyrzucenie 20 razy pod rząd reszki lub orła [1], trochę wyższe natomiast są szanse na pokera królewskiego [3]. Użyteczność mikromortów polega przede wszystkim na umożliwianiu porównania różnych rodzajów ryzyka przy użyciu tej samej jednostki miary. Przykładowo: przejechanie ok. 160 km samochodem niesie za sobą ryzyko śmierci w wysokości jeden do miliona, czyli jednego mikromorta [1]. W przypadku nurkowania prawdopodobieństwo zgonu wynosi mniej więcej pięć mikromortów na każde zejście pod wodę [1]. Każde zejście pod wodę jest zatem równie ryzykowne co przejechanie ok. 800 km samochodem [1]. Mamy zatem sposób na porównanie różnych zabiegów chirurgicznych i powszechnych czynności pod względem związanego z nimi ryzyka [1].

Poród jest tak samo ryzykowny jak przejechanie samochodem z Nowego Jorku do Los Angeles i z powrotem, z kolei w przypadku cesarskiego cięcia ryzyko jest ponad dwa razy wyższe [1]. Zwykła operacja usunięcia przepukliny niesie za sobą ryzyko równie wysokie, co skok ze spadochronem powtórzony 200 razy [1]. Oczywiście w niektórych przypadkach zabieg chirurgiczny to zło konieczne; jednak z obrzezaniem czy operacją żylaków prawdopodobnie można by sobie dać spokój [1]. Co zaskakujące, jazda konna jest mniej więcej cztery razy bardziej ryzykowna niż wspinaczka skałkowa, a chemioterapia i naświetlania w leczeniu nowotworów głowy i szyi niosą za sobą ryzyko wyższe niż wspinaczka skałkowa przez okres 500 lat, przejechanie samochodem ok. 8 milionów kilometrów, czy skok ze spadochronem powtórzony 5 000 razy [2].

Nasze główne przyczyny śmierci szczegółowo omówił dr Michael Greger w swojej książce pt. „Jak nie umrzeć przedwcześnie”. Nie wspomniał jednak o śmierci przypadkowej. Według danych statystycznych USA nasze ryzyko śmierci przypadkiem każdego dnia wynosi mniej więcej jeden do miliona, z czego mniej więcej połowa to prawdopodobieństwo zgonu w wypadku samochodowym [3]. A to jeszcze nie wszystko. Dużym zaskoczeniem mogą być szanse w wysokości 1 do 200 000 na śmierć w wyniku obecności ciała obcego w otworze innym niż jama ustna [3].

Lepiej też dać sobie spokój ze wspinaczką na Mount Everest, aktywnością mniej więcej 30 razy bardziej ryzykowną niż praca w kopalni węgla czy base jumping [4]. Jazda pociągiem jest mniej więcej tak samo ryzykowna co lot samolotem, a jazda motocyklem jest mniej więcej 50 razy bardziej niebezpieczna niż jazda samochodem [4]. Ryzykowna jest też jazda rowerem na długie dystanse: mniej więcej 10 razy bardziej niż jazda samochodem [4].

A oto dobry przykład na to, jak mikromorty pozwalają spojrzeć na skalę ryzyka z innej perspektywy. Niektóre typy implantów piersi mogą prowadzić do rozwoju rzadkiego rodzaju chłoniaka [5]. Nietrudno sobie wyobrazić, że dla kobiet, które mają implanty piersi może to być informacja przerażająca. Jednak, jak się okazuje, w porównaniu z ryzykiem związanym z niektórymi powszechnymi aktywnościami, szanse, że implanty piersi spowodują raka nie są wcale takie wysokie; na większe ryzyko śmierci naraża nas jeden dzień jazdy na nartach [5]. Nie da się ukryć, że szybka śmierć na stoku jest pewnie lepszą opcją niż powolne umieranie w cierpieniu na raka i bankructwo przez wygórowane koszty leczenia, ale nie o to tu chodzi; celem tego przykładu było osadzenie w kontekście ryzyka śmierci w wyniku chłoniaka wywołanego przez implanty piersi [6].

Źródło: nutritionfacts.org

The post Mikromorty: z jak dużym ryzykiem wiąże się zabieg pod narkozą? first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Mikromorty: z jak dużym ryzykiem wiąże się zabieg pod narkozą? pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

W latach 60. XX w. rozpoczęto badania nad izolatkami dla pacjentów w trakcie chemioterapii [1]. Skąd taki pomysł? Ponieważ w walce z nowotworem ofiarami bratobójczego ognia padają często komórki układu odpornościowego, nawet do 50% pacjentów onkologicznych umierało w wyniku infekcji [1]. Ich odporność stawała się na tyle osłabiona, że nie mogli nawet dokończyć leczenia [1]. Naukowcy postanowili więc wypróbować izolację; przed wejściem do pomieszczenia pacjenci byli goleni, kąpani w środkach dezynfekujących, a ciało przemywano im antybiotykami [1]. W tym celu na zmianę stosowano dwanaście z najsilniejszych dostępnych wówczas antybiotyków [1]. Zabiegi przeprowadzano zza plastikowej osłony, a wszystko wnoszone lub wynoszone musiało być sterylne i przepuszczone przez śluzę powietrzną [1]. Świeże owoce i warzywa były więc niedozwolone [1].

Zamkniętym w czterech ścianach pacjentom trochę odbijało; 38% miało nawet halucynacje [2]. Piętnaście lat później opublikowano wyniki [3]. Eksperyment zakończył się niestety porażką ‒ śmiertelność nowotworów utrzymywała się na tym samym poziomie [3]. Cały pomysł został więc porzucony, z wyjątkiem diety [4]. Śluza powietrzna i kąpiele dezynfekujące uznane zostały za bezsensowne, za to w dalszym ciągu pilnowano, by żaden z pacjentów nie zjadł przypadkiem sałatki [4]. Neutrofile to leukocyty, które stanowią dla naszego organizmu pierwszą linię obrony. Gdy ich liczba we krwi spada poniżej normy mówi się o tzw. neutropenii, czyli obniżonej odporności. Pacjentom zalecano więc dietę neutropeniczną, bez żadnych owoców i warzyw. Tylko że dowody na skuteczność tej diety są bardzo ograniczone [4].

Jak na ironię, dieta neutropeniczna to jedyny element tamtego eksperymentu, który praktykowany jest po dziś dzień, jednak dowodów na potwierdzenie jego skuteczności mamy akurat najmniej [5]. Założenie jest takie, że surowe warzywa i owoce mają na sobie bakterie, bakterie są przyczyną infekcji, a pacjenci z obniżoną odpornością są na infekcje szczególnie narażeni, więc lepiej żeby surowych owoców i warzyw w ogóle nie jedli [6]. I w zasadzie to całe szczęście, że nie przeprowadzono w tym zakresie żadnych badań, bo podanie pacjentowi nowotworowemu sałatki to zbyt duże ryzyko [6]. Zatem wygląda na to, że na poparcie nieustającego stosowania tej diety mamy tylko filozofię w stylu „lepiej dmuchać na zimne” [7].

Problem polega na tym, że osoby ze zdiagnozowanym nowotworem i tak mają już w organizmie niski poziom przeciwutleniaczy, więc ostatnim co powinno się im zalecać jest wykluczenie z diety świeżych owoców [8]. Tak więc nie dość że nic nie wskazuje na to, by ta dieta miała nieść za sobą jakiekolwiek korzyści, to jeszcze może wręcz działać szkodliwie [9]. Przecież wykluczenie z diety owoców i warzyw może zwiększać ryzyko infekcji, poprzez pogorszenie stanu odżywienia [9].

To jaka jest prawda: dieta neutropeniczna to uzasadniona zapobiegliwość, czy może raczej zwykły kliniczny przesąd [10]? Badania w tym zakresie wznowione zostały w latach 90. XX w., kiedy to zaczęto kłaść większy nacisk na stosowanie w praktyce klinicznej rozwiązań popartych, uwaga, uwaga: dowodami naukowymi [10]. Coś takiego!

Innymi słowy, pewności co do działania diety neutropenicznej dostarczyć nam mogły tylko badania naukowe. Opublikowano w tym zakresie trzy randomizowane badania kontrolowane; skuteczności tej diety nie potwierdzono w ani jednym [11]. Najbardziej obszerne było badanie z 2008 r. [12]: dieta złożona wyłącznie z produktów gotowanych vs. dieta dopuszczająca spożycie surowych owoców i warzyw. Nie wykazano tutaj żadnych różnic, jeśli chodzi o częstotliwość infekcji czy zgonów [12].

Po publikacji tego badania główny badacz MD Anderson Cancer Center ogłosił, że instytut zmienił swoje podejście do leczenia pacjentów nowotworowych i że teraz nikomu już nie zabrania się jedzenia warzyw [13]. Dla porównania: 31 lat wcześniej ośrodek ten nawoływał do zaprzestania jedzenia sałatek [14], także różnica jest naprawdę spora.

Obecnie diety neutropenicznej nie zaleca ani Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA), ani Amerykańskie Centrum Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) [5], ani Amerykańskie Stowarzyszenie Raka (American Cancer Society) [15]. Realne zagrożenie stanowią jednak bakterie wywołujące zatrucia pokarmowe takie jak Campylobacter, Salmonella, czy E. coli [4]. Pacjenci nowotworowi powinni więc unikać produktów ryzykownych typu niedogotowane jajka, mięso, nabiał, czy kiełki [4]. Kwestia ta wydaje się rozstrzygnięta, a mimo tego w wielu placówkach pacjentom nowotworowym nadal zaleca się wykluczenie z diety świeżych owoców i warzyw [16]. Jak pokazało badanie z 2014 r. [17], ponad połowa onkologów dziecięcych w dalszym ciągu przepisuje swoim pacjentom dietę neutropeniczną. Różnice między poszczególnymi lekarzami są jednak znaczące, nawet wśród tych działających w ramach jednej placówki [17].

Dlaczego lekarze w dalszym ciągu trzymają się diety neutropenicznej? Istnieje wiele możliwych powodów, dla których lekarze niechętnie wdrażają do swojej praktyki rozwiązania poparte dowodami naukowymi [18]. Przykładowo: ograniczona ilość czasu; niewykluczone, że lekarze chcieliby regularnie przeglądać dostępne badania naukowe, ale zwyczajnie nie mają na to czasu [18]. I tutaj właśnie z pomocą przychodzi nutritionfacts.org (w Polsce: akademia.silaroslin.pl).

Najbardziej skrajnym przypadkiem są pacjenci po przeszczepie szpiku kostnego [19]. Czasem zdarza się, że układ odpornościowy sam w sobie zaatakowany zostaje przez nowotwór (białaczka, chłoniak) [19]. Konieczne jest wówczas celowe zniszczenie układu odpornościowego, tak aby możliwe było jego ponowne odbudowanie od podstaw [19]. Nieodłącznym skutkiem tego zabiegu jest ciężki niedobór immunologiczny, przy którym dieta neutropeniczna jest zalecana, jednak przez długi czas jej skuteczności nie przetestowano w żadnym badaniu naukowym [19]. Wszystko zmieniło się w 2012 r. [20]: nie dość, że nie wykazano tutaj, by ta dieta miała zmniejszać ryzyko infekcji, to jeszcze powiązano ją wręcz z ryzykiem podwyższonym. Możliwym wyjaśnieniem jest tutaj fakt, że brak owoców i warzyw oznacza brak pożywienia dla dobrych bakterii jelitowych, które wypierałyby bakterie szkodliwe [20]. Naukowcy podsumowali, że dieta neutropeniczna jest nie tylko bezskuteczna, ale wręcz potencjalnie szkodliwa [20]. Nie byłby to pierwszy raz, kiedy strategia lecznicza wydaje się sensowna w teorii, ale zawodzi w praktyce [20].

Źródło: nutritionfacts.org

The post Czy pacjentom nowotworowym powinno się zalecać dietę neutropeniczną? first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Czy pacjentom nowotworowym powinno się zalecać dietę neutropeniczną? pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Chociaż wydajemy miliardy dolarów na nowe, wymyślne rodzaje chemioterapii, przewiduje się, że przelewający się zlew w postaci wydatków na leczenie nowotworów w ciągu następnych kilkudziesięciu lat przelewać się będzie o ok. 70% bardziej [1]. Stosowane obecnie leki służą bowiem jedynie wycieraniu wody z podłogi, nie pozwalają jednak zakręcić kranu. Ze względu na skutki uboczne i koszt leków nie da się raczej stosować w profilaktyce raka [1]. Jednak istnieją niepodważalne dowody, że zarówno w walce z nowotworami jak i w ich profilaktyce skuteczne są związki bioaktywne obecne w nieprzetworzonych produktach roślinnych [1].

W jednym z poprzednich artykułów mówiliśmy o wpływie żywienia na dziesięć właściwości raka [2]. W dużym uproszczeniu, dowody naukowe wskazują na istotne znaczenie jak najmniejszego spożycia produktów odzwierzęcych i, być może przede wszystkim, jak największego spożycia produktów roślinnych [3]. Wśród produktów najbardziej dobroczynnych wyróżnić można owoce (szczególnie owoce jagodowe), warzywa (szczególnie warzywa zielone), warzywa strączkowe (takie jak fasola, groch, ciecierzyca, czy soczewica), orzechy i nasiona (szczególnie siemię lniane), grzyby, cebulę, czosnek, zioła i przyprawy (np. kurkumę) oraz w kategorii napojów, zieloną herbatę [3].

Niewykluczone, że chemioterapia nie radzi sobie nawet z tym metaforycznym wycieraniem wody. Leki przeciwnowotworowe przyczyniają się do pogorszenia jakości życia pacjentów i często tego życia im nawet nie wydłużają [4]. Ludzie płacą więc za te leki, niejednokrotnie sprzedając w tym celu swoje domy, po to tylko, żeby zmienić swoje życie na gorsze, i to jeszcze całkowicie na darmo. Według niektórych ekspertów jednym z wymogów do zatwierdzenia leku przeciwnowotworowego powinno być udowodnione działanie wydłużające życie pacjentów o co najmniej 3 miesiące [4]. Tylko co jeśli w obliczu takich żądań producenci chemioterapii całkowicie zaprzestaliby swojej działalności [4]? Z drugiej strony, może wymóg istotnych klinicznie korzyści (wydawałoby się, że niezbyt wygórowany) skłoniłby przemysł farmaceutyczny do przeznaczenia większej ilości zasobów na walkę z rakiem, poprzez hamowanie mechanizmów kluczowych dla rozwoju choroby, takich jak tworzenie się przerzutów [4]. Przerzuty są przecież odpowiedzialne za 90% zgonów nowotworowych [4]. Co z tego, że w wyniku stosowania danego leku zmniejszy się guz pierwotny, jeśli nowotwór dalej skraca życie pacjenta, rozprzestrzeniając się na inne narządy?

A jak z rakiem przerzutowym radzą sobie te naturalne, roślinne związki bioaktywne? Jak pokazują badania, fitoskładniki są w stanie zahamować nowotwór niemal na każdym etapie inwazji ‒ kaskady metastatycznej, przynajmniej w badaniach in vitro, na szalkach Petriego [5]. Lista produktów, które zawierają te anty-przerzutowe fitoskładniki obejmuje m.in.: kurkumę, zieloną herbatę, czosnek, imbir, owoce jagodowe, granaty, brokuły, winogrona, czy jabłka [6]. W badaniach wykazano, że te związki blokują przeróżne szlaki sygnalizacyjne nowotworów [6]; w tym artykule skupimy się jednak na jednym: metaloproteinazach macierzy zewnątrzkomórkowej (MMPs) [7]. Jak już ustaliliśmy, przerzuty odpowiedzialne są za ok. 90% przypadków niepełnosprawności i śmierci w wyniku raka [7]. MMPs zasługują tutaj na szczególną uwagę, ponieważ biorą one aktywny udział w całym procesie metastazy [7]. Metaloproteinazy macierzy to enzymy, które umożliwiają nowotworom przedostanie się przez otaczające tkanki do limfy czy krwiobiegu [8]. Tym sposobem nowotwór rozprzestrzenia się po organizmie i atakuje inne narządy [8].

Przemysł farmaceutyczny opracował inhibitory metaloproteinaz macierzy, które sprawdziły się w badaniach na zwierzętach [9], ale u ludzi wywoływały poważne skutki uboczne [10]. Może by tak wobec tego spróbować podejścia żywieniowego? Warzywa strączkowe (fasola, groch, ciecierzyca i soczewica) zawierają białka, które hamują aktywność MMPs [11]. Które warzywa strączkowe są najbardziej skuteczne? W badaniu z 2016 r. [11] przetestowano następujące rodzaje: łubin, ciecierzyca, groch, fasola czarne oczko, soczewica, bardziej pospolite rodzaje fasoli (takie jak czerwona, czarna, czy pinto), bób i soja. Które wypadły najlepiej?

Bez żadnych strączków niczym niezakłócona aktywność metaloproteinaz macierzy wynosiła ok. 100% [11]. Dodatek białka grochu za bardzo tu nie pomógł, za to fasola czarne oczko, soczewica, pospolite rodzaje fasoli i bób obniżyły aktywność tych enzymów o ponad 50% [11]. Które ze strączków osłabiły ich aktywność o ponad 90%? Łubin, ciecierzyca i soja [11]. Pytanie tylko, czy równie skuteczne będą w spowalnianiu rozprzestrzeniania się nowotworu.

Naukowcy umieścili na szalce Petriego warstwę komórek ludzkiego raka jelita grubego [11]. Następnie przy pomocy żyletki rozdzielili komórki na dwie grupy, pozostawiając między nimi cienki pasek pustej przestrzeni [11]. Komórki zapełniły powstałą lukę w ciągu 48 godzin [11]. Jednak dodatek białka łubinu, ciecierzycy lub soi sprawił, że zapełnienie pustej przestrzeni stało się dla komórek dużo większym wyzwaniem [11]. No dobrze, ale w tym badaniu użyto strączków w postaci surowej [11]. Co jeśli te hamujące rozwój nowotworu białka nie są odporne na obróbkę cieplną? Na szczęście, jak pokazało badanie z 2017 r. [12], inhibitory metaloproteinaz macierzy, przynajmniej w soi, pozostają aktywne nawet po obróbce cieplnej.

Nic więc dziwnego, że spożycie warzyw strączkowych zmniejsza ryzyko rozwoju raka jelita grubego [13]. Tylko że akurat rak jelita grubego może wchodzić z tymi strączkowymi białkami w bezpośredni kontakt; jest to przecież nowotwór, którego rozwój zapoczątkowany zostaje w wyściółce jelita grubego. Jeśli te białka nie przedostają się do krwiobiegu, niewykluczone, że w przypadku hamowania przerzutów innych rodzajów nowotworów okażą się bezskuteczne.

W przypadku osób na diecie wegetariańskiej stężenie metaloproteinaz macierzy jest z reguły dużo niższe [14]. Przypuszcza się jednak, że jest to kwestia niższego poziomu markerów stanu zapalnego [15]; z tego samego powodu niższe stężenie MMP odnotowuje się wśród osób niepalących, w porównaniu z palaczami [16]. I to bardzo dobrze, bo ten enzym, nie dość, że jest markerem nowotworowym, to jeszcze może przyczyniać się do rozwoju chorób autoimmunologicznych i chorób układu krążenia [17]. MMP, niczym maczeta, może przebijać się przez wypełnione cholesterolem zmiany miażdżycowe, które wyściełają chore tętnice [14]. W efekcie dojść może do pęknięcia blaszki miażdżycowej [14]. Jak wiadomo, wśród osób, które odżywiają się w dużym stopniu roślinne rzadziej dochodzi do rozwoju choroby niedokrwiennej serca [18]. Nie wszyscy zdają sobie jednak sprawę, że korzyści związane z dietą roślinną, szczególnie w 100% roślinną, obejmują również obniżenie ryzyka zachorowania na raka [18].

Źródło: nutritionfacts.org

The post Hamowanie MMP-9, enzymu odpowiedzialnego za przerzuty nowotworowe, przy pomocy warzyw strączkowych first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Hamowanie MMP-9, enzymu odpowiedzialnego za przerzuty nowotworowe, przy pomocy warzyw strączkowych pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Najpowszechniejsze obawy pacjentów przed operacją dotyczą pooperacyjnych mdłości i wymiotów. Obejmować mogą one objawy o różnym nasileniu: od delikatnych nudności aż po przedłużające się ataki wymiotów [1]. Nudności i zwracanie treści pokarmowej po operacji to powszechny problem, który dotyka 25-50% pacjentów po znieczuleniu ogólnym i ponad 50% osób o podwyższonym ryzyku [1], czyli kobiet niepalących, które cierpią na chorobę lokomocyjną [2]. Jak wiadomo, przy mdłościach pomocny może okazać się imbir, ale co jeśli pacjent nie jest w stanie nic przełknąć? W takiej sytuacji przepisuje się zazwyczaj czopki przeciw mdłościom [3]. Jednak jak pokazują badania ankietowe, określone przekonania kulturowe i seksualne sprawiają, że dla wielu osób wszystko co związane z odbytem staje się tematem wrażliwym [3]. Co więcej nie sposób tutaj nie zwrócić uwagi na sposób sformułowania pytania: czy chciałby/-aby Pan/-i, aby podawano Panu/-i leki doodbytniczo [3]? Nie jest to raczej kwestia chęci, tylko zło konieczne; tym bardziej, że w grę wchodzą tutaj mdłości i wymioty.

Natomiast kobiety po cesarskim cięciu, które decydują się karmić piersią, mogą odmawiać przyjmowania leków, niezależnie od drogi ich podania [4]. Naukowcy postanowili więc dać szansę aromaterapii [4]. Jak pokazują badania, olejki eteryczne z mięty zielonej i pieprzowej skutecznie pomagają przy mdłościach i wymiotach wywołanych chemioterapią [5]. Tyle że mowa tu o podaniu doustnym [5]. A jak na mdłości podziałałby sam zapach mięty? W badaniu z 2012 r. [4] uczestniczki wdychały ekstrakt z mięty pieprzowej i kuracja okazała się skuteczna. Podczas gdy w grupie, która wdychała zwykłą wodę zabarwioną na zielono (placebo) i w grupie kontrolnej, która nie wdychała niczego nie odnotowano żadnej poprawy, uczestniczki, u których zastosowano ekstrakt z mięty pieprzowej poczuły się lepiej w ciągu zaledwie kilku minut [4].

Badanie krytykowano ze względu na małą liczebność próby i zastosowanie ekstraktu, nie czystego olejku z mięty pieprzowej. Ekstrakt to połączenie mięty i alkoholu; co jeśli to zapach alkoholu przyczynił się do poprawy stanu pacjentek? Nie byłby to wcale przypadek odosobniony. W 1997 r. naukowcy odkryli proste, bezpieczne i niedrogie lekarstwo na pooperacyjne mdłości i wymioty ‒ zapach alkoholu izopropylowego [6]. To właśnie tą substancją nasączone są chusteczki dezynfekujące, którymi pielęgniarki przecierają miejsce podania zastrzyku. Jak się okazuje, u 80% pacjentów pooperacyjnych wdychanie zapachu alkoholu przyczynia się do złagodzenia mdłości i wymiotów [6]. W późniejszych badaniach wykazano, że alkohol izopropylowy jest równie skuteczny co najlepsze leki przeciw mdłościom [7]. Jego dodatkową przewagą jest szybkość działania; leki zmniejszają nasilenie mdłości o połowę w ciągu 20-25 minut, alkohol ‒ w ciągu 10-15 minut [7].

Zatem co tak naprawdę łagodzi mdłości: alkohol, mięta, czy może i to i to? Sprawdźmy, co mówią badania naukowe. W badaniu z 2004 r. [8] uczestników podzielono na trzy grupy; w pierwszej grupie zastosowano zapach mięty, w drugiej ‒ zapach alkoholu, w trzeciej ‒ bezzapachową sól fizjologiczną. Wszystkich pacjentów poinstruowano, by wzięli trzy powolne, głębokie oddechy, wdychając nosem, wydychając ustami [8]. Zapach mięty w ciągu pięciu minut zmniejszył nasilenie mdłości o połowę, tak samo podziałał alkohol [8]. Niestety identyczne efekty zaobserwowano również w grupie, która wdychała bezzapachową sól fizjologiczną [8]. Czy to możliwe, że poprawa stanu pacjentów nie była wynikiem działania samych zapachów, tylko powolnego, głębokiego oddechu [8]? Jeśli tak, to mamy w zanadrzu bardzo oszczędny sposób na mdłości. W sumie nie ma co się dziwić; w końcu ośrodek wymiotny w mózgu położony jest bardzo blisko ośrodka oddechowego [8].

I rzeczywiście, kontrolowany oddech okazał się skuteczny, niezależnie od tego, czy w powietrzu unosił się jakiś zapach [9]. Metoda zdecydowanie warta wypróbowania: w wypadku mdłości należy wziąć głęboki wdech nosem licząc do trzech, wstrzymać powietrze licząc do trzech, a następnie, ponownie licząc do trzech, zrobić wydech ustami [9]. Ciekawe że naukowcy nie przestali zalecać stosowania śmierdzących chusteczek nasączonych alkoholem, nawet po tym jak wykazali, że nie są one bardziej skuteczne niż sam oddech [8]. Dlaczego? Ze względu na wyczuwalny zapach alkoholu izopropylowego; wdychając alkoholowe opary pacjenci są bardziej skłonni uwierzyć, że ich pooperacyjne mdłości i wymioty są rzeczywiście leczone [8]. Ćwiczenia oddechowe są najwyraźniej metodą mało przekonującą [8].

Źródło: https://nutritionfacts.org/

The post Aromaterapia olejkiem z mięty pieprzowej sposobem na mdłości first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Aromaterapia olejkiem z mięty pieprzowej sposobem na mdłości pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

„Zamiast skupiać się na profilaktyce zdecydowana większość badań nad rakiem poświęcona jest poszukiwaniu lekarstwa” [1]. Efekty tej wypaczonej hierarchii priorytetów widoczne są gołym okiem: w 2021 r. minęło 50 lat odkąd prezydent Nixon ogłosił wojnę z rakiem, a w USA śmiertelność w wyniku najbardziej powszechnych rodzajów nowotworów wciąż rośnie [1].

„W niewłaściwy sposób patrzymy na samą naturę raka” [1]. Rozwój raka piersi nie zapoczątkowuje się w momencie wykrycia pierwszego guza [1]. Wszystkie powszechne rodzaje nowotworów, w tym rak płuc, jelita grubego, piersi i prostaty (które odpowiedzialne są za większość zgonów nowotworowych) mają długi okres latencji, który w wielu przypadkach trwa co najmniej 20 lat [1]. Nie jest przecież tak, że całkowicie zdrowa osoba pewnego dnia, ni z tego ni z owego, budzi się z rakiem [1]. Osoba taka nie była zdrowa na długo przed usłyszeniem diagnozy; od dziesiątek lat w jej organizmie rozwijał się nowotwór [1]. W społeczeństwie panuje dziwne przekonanie, że do momentu pojawienia się rzeczywistych objawów raka inwazyjnego nie ma mowy o żadnej chorobie. Jednak „stodoła, w której siano tli się, tuż przed tym jak stanie w płomieniach nie jest miejscem bezpiecznym” [1].

Jakie są zalecenia Michaela B. Sporna, profesora farmakologii i autora artykułu z 2001 r. [1]? Leczenie farmakologiczne, jakżeby inaczej: chemioprofilaktyka ‒ zapobieganie rozwojowi raka przy zastosowaniu leków [1]. Przemysł farmaceutyczny wydaje przecież fortunę na promocję chemioprofilaktyki chorób serca i udarów mózgu przy pomocy statyn i leków rozrzedzających krew [1]. Dlaczego więc nie nakłaniać pacjentów do dożywotniego przyjmowania leków również w profilaktyce raka [1]? No nie, tak być nie może; musi istnieć jakiś lepszy sposób.

A może by tak w profilaktyce i leczeniu raka zastosować podejście żywieniowe [2]? No dobrze, tylko jakiego raka? Istnieje przecież ponad 200 różnych typów nowotworów [3]. Dobra wiadomość jest taka, że wszystkie rodzaje choroby mają takie same właściwości [4]. W serii publikacji, do których w literaturze biomedycznej odwoływano się ponad 40 000 razy, zidentyfikowano dziesięć właściwości raka [5].

Zwiększona wrażliwość na działanie czynników wzrostu; odporność na geny supresorowe; umiejętność wymykania się układowi odpornościowemu; nieograniczony wzrost; stan zapalny sprzyjający rozwojowi guzów; zdolność do dawania przerzutów; rozwój podporządkowanych rakowi nowych naczyń krwionośnych; nagromadzenie mutacji DNA; udaremnianie uruchamianych przez układ odpornościowy mechanizmów samoniszczenia komórek nowotworowych; przejmowanie metabolizmu komórek [5]. Każdej z tych cech można oczywiście przeciwdziałać przy zastosowaniu określonych leków ‒ środków chemioterapeutycznych ukierunkowanych na zwalczanie poszczególnych elementów nowotworowej układanki [5].

W idealnym świecie istniałyby leki pozwalające przeciwdziałać kilku właściwościom raka jednocześnie [5]; rzeczywistość wygląda jednak inaczej. Jest to jeden z głównych powodów, dla których, w kontekście badań nad rakiem, wielu specjalistów opowiada się za testowaniem właściwości produktów roślinnych [5]. Dostarczają one bowiem szeregu związków bioaktywnych, które mogą okazać się skuteczne w zwalczaniu większości, o ile nie wszystkich, właściwości raka [5]. Niektóre ze związków zawartych w owocach i warzywach, takich jak owoce jagodowe, zielone warzywa liściaste, czy brokuły wykazują zdolności zwalczania wszystkich dziesięciu właściwości raka, przynajmniej na szalce Petriego [5].

Co więcej, spełniają one kryteria idealnego środka chemioterapeutycznego [3]. Taki lek doskonały zwalczałby wyłącznie komórki nowotworowe i przednowotworowe, zdrowe komórki pozostawiając w spokoju, nie wywoływałby żadnych skutków ubocznych, byłby skuteczny w przypadku większości rodzajów nowotworów, mógłby być przyjmowany codziennie, byłby dostępny łatwo, powszechnie i w stosunkowo przystępnej cenie [3]. Produkty roślinne mają wszystkie te cechy, nic więc dziwnego, że osoby na diecie w dużym stopniu roślinnej z reguły rzadziej chorują na raka [3].

Należy jednak zaznaczyć, że nie chodzi tu o przyjmowanie suplementów diety zawierających roślinne ekstrakty, czy wyizolowane fitoskładniki, tylko o dietę opartą na nieprzetworzonych produktach roślinnych; o zwalczanie dziesięciu właściwości raka przy pomocy jedzenia [3]. Produkty żywieniowe zawierają tysiące substancji, co otwiera pole dla nieskończonej liczby przeróżnych interakcji [6]. Niestety epidemiologia żywienia od dawna koncentruje się na badaniu pojedynczych składników pokarmowych [7]. Prawdą jest, że takie podejście „redukcjonistyczne” pozwala określić rolę, jaką w rozwoju chorób odgrywają poszczególne produkty żywieniowe lub składniki odżywcze [7]. Musimy się jednak zastanowić, czy aby na pewno jest to strategia optymalna. Może już czas zweryfikować nasze podejście do badań w zakresie wpływu naturalnych, bioaktywnych związków roślinnych na profilaktykę chorób [7]. Zamiast wyizolowanych fitoskładników w leczeniu raka wykorzystywać powinniśmy produkty nieprzetworzone [8]. Czasem zdarza się bowiem, że całość jest skuteczniejsza niż zsumowane oddziaływanie jej poszczególnych elementów; koncepcję taką nazywamy synergią składników odżywczych [6].

Badanie z 2013 r. [9]: hamowanie progresji raka piersi w kilku stadiach rozwoju jednocześnie, przy zastosowaniu mieszanki fitoskładników. Dwie linie komórek raka piersi wystawiono na działanie sześciu różnych związków roślinnych, najpierw wyizolowanych, potem wszystkich naraz [9]. Stężenie substancji było zbliżone do tego jakie mamy we krwi po zjedzeniu produktów typu brokuły, winogrona, soja, czy kurkuma [9]. Podczas gdy stosowane indywidualnie badane związki okazały się bezskuteczne, wspólnymi siłami udało im się zmniejszyć proliferację komórek rakowych o ponad 80%, zahamować ich migrację i inwazję; fitoskładniki zatrzymały rozwój komórek nowotworowych, a następnie je pozabijały [9]. Jeśli chodzi o wpływ na wykorzystane w roli kontroli zdrowe komórki nienowotworowe, badane związki roślinne okazały się wobec nich całkowicie nieszkodliwe [9].

Nic dziwnego, że zgodnie z najbardziej, na chwilę obecną, wyczerpującym raportem w zakresie żywienia w kontekście nowotworów, podstawę profilaktyki raka stanowić powinny rośliny, nie leki [10]. Należy ograniczyć spożycie alkoholu, słodzonych napojów, mięsa i śmieciowego jedzenia przetworzonego, a dietę opierać na zbożach pełnoziarnistych, warzywach, owocach i fasoli [10].

Źródło: https://nutritionfacts.org/

The post Zwalczanie dziesięciu właściwości raka przy pomocy diety first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Zwalczanie dziesięciu właściwości raka przy pomocy diety pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Naturalnych związków immunomodulujących, czyli substancji, które pomagają regulować działanie naszego układu odpornościowego bez skutków ubocznych, szukaliśmy przez całe stulecia [1]. Jak się okazuje, obiekt naszych poszukiwań przez cały ten czas czekał na nas w owocowo-warzywnym dziale każdego sklepu. Rośliny wytwarzają tysiące różnych substancji aktywnych, z których duża część moduluje nasz układ odpornościowy na tyle skutecznie, że może zapobiegać infekcjom [2]. Na uwagę zasługują również grzyby. W medycynie ludowej stosuje się je od wieków, i to zresztą nie bez powodu [3]. Jak pokazują badania, niektóre gatunki grzybów wspierają działanie naszego układu odpornościowego [3]. Grzyby shiitake, na przykład, stosuje się w leczeniu uzupełniającym przy chemioterapii. Podawane dożylnie wzmacniają mechanizmy obronne ludzkiego organizmu i pomagają w zwalczaniu wielu rodzajów nowotworów [4].

Na temat tzw. beta-glukanów opublikowano ponad 6000 artykułów naukowych, ale niemal wszystkie dane w zakresie profilaktyki infekcji jeszcze do niedawna pochodziły z badań z zastosowaniem szalek Petriego i badań na zwierzętach [5]. Wszystko zmieniło się w 2009 r., kiedy to przeprowadzono serię eksperymentów z udziałem sportowców. Wyniki były pozytywne, ale chodziło tutaj o maratończyków [6]. A co z resztą populacji? Zaraz się przekonamy.

W 2013 r. przeprowadzono w tym zakresie podwójnie zaślepione, randomizowane, kontrolowane placebo badanie z udziałem osób niebędących sportowcami [7]. Wykazano w nim, że beta-glukan zawarty w produktach takich jak drożdże piekarskie i piwowarskie oraz płatki drożdżowe, wspomaga obronę naszego organizmu przed patogenami [7]. Wśród osób, które zjadały mniej więcej łyżkę płatków drożdżowych dziennie ryzyko nawrotów przeziębienia było o 25% niższe [7]. Co więcej, nawet jeśli zdarzyło im się zachorować, wywołane przeziębieniem problemy ze snem były w ich przypadku mniej uciążliwe [7].

A jakie efekty przyniosłoby pół łyżki płatków drożdżowych dziennie? Równie imponujące: duży spadek w liczbie przypadków przeziębienia i złagodzenie objawów [8]. Z czego to wynika? W badaniu z 2012 r. [9] wykazano, że płatki drożdżowe nie tylko łagodzą objawy infekcji górnych dróg oddechowych, ale również poprawiają chorym nastrój i wiążą się z wyraźnym przypływem sił witalnych. Naukowcy podejrzewają, że to zasługa zawartego w płatkach drożdżowych błonnika, który przeciwdziałać może negatywnym skutkom przeciążenia układu odpornościowego [9].

Jeśli chodzi o skutki uboczne, dwóch uczestników skarżyło się na bóle brzucha, ale obaj należeli do grupy placebo [9].

Działanie antybiotyków i leków przeciwwirusowych polega na zabijaniu patogenów w sposób bezpośredni, natomiast związki zawarte w płatkach drożdżowych pobudzają naturalne mechanizmy obronne naszego organizmu, dzięki czemu, w przeciwieństwie do substancji syntetycznych, nie wpływają negatywnie na zdrowie naszych komórek [10]. Reakcja immunologiczna wynikać może z faktu, że nasz organizm tych związków po prostu nie rozpoznaje [10]. Tylko, czy takie przekonanie o obecności intruza nie grozi przypadkiem reakcją zapalną? Wręcz przeciwnie; płatki drożdżowe wywołują najwyraźniej reakcję przeciwzapalną [11]. Wygląda na to, że stanowią one takie lekarstwo dwa w jednym: z jednej strony wspierają nasz układ odpornościowy w walce z infekcją, z drugiej ‒ przeciwdziałają rozwojowi stanu zapalnego [12]. Naukowcy podsumowali, że doustne przyjmowanie płatków drożdżowych jest bezpieczne i skuteczne [12]. Kluczowe znaczenie ma tutaj słowo „doustne”. Podawanie dożylne jest zdecydowanie niezalecane [12], niezależnie od stopnia zamiłowania do tego produktu.

Płatki drożdżowe zawierają dużo puryn, więc w przypadku osób po przeszczepie oraz cierpiących na dnę moczanową albo kamienie nerkowe z kwasu moczowego dzienna dawka nie powinna przekraczać jednej łyżeczki [12]. A co z resztą populacji? Płatki drożdżowe możemy sobie jeść do woli, czy lepiej jednak zachować ostrożność? W Kalifornii, na przykład, na opakowaniach płatków drożdżowych znaleźć można ostrzeżenie, że stężenie pewnej zawartej w tym produkcie substancji przekracza dopuszczalne limity bezpieczeństwa, co grozić może rozwojem raka lub wad wrodzonych płodu [13]. Jak się okazuje, chodzi tutaj o ołów [13].

Zgodnie z prawem stanowym Kalifornii produkty spożywcze nie mogą zawierać więcej niż pół mikrograma ołowiu na dzienną porcję [13]. Jak w tym kontekście wypadają popularni amerykańscy producenci płatków drożdżowych? Według firmy KAL stężenie ołowiu w ich produkcie wynosi mniej niż 3 ppm, czyli niecałe 45 mikrogramów na porcję ‒ obowiązujący w Kalifornii limit przekraczają więc niemal stukrotnie. Plus za to, że przynajmniej mają tego świadomość, bo już Bob’s Red Mill, czy Frontier Coop swoich produktów na zawartość ołowiu w ogóle nie testują. Byli za to skłonni do udzielenia informacji w tym zakresie, w przeciwieństwie do firmy Red Star, która nie odpowiedziała na wielokrotne próby nawiązania kontaktu. Now Foods utrzymywało, że bada swoje płatki drożdżowe na zawartość ołowiu i że stężenie tego związku w ich produkcie, a przynajmniej w ostatnich jego partiach, nie przekracza kalifornijskiego limitu w wysokości pół mikrograma na porcję. Nie byli jednak skłonni przedstawić żadnej dokumentacji, która potwierdzałaby prawdziwość tych twierdzeń.

Najlepiej wypadła firma Bragg; stężenie ołowiu w ich płatkach drożdżowych wynosi poniżej 0,01 ppm, co potwierdzili wynikami testów laboratoryjnych. Jest to mniej niż połowa limitu obowiązującego w Kalifornii, a bardziej rygorystycznego nie ma chyba nigdzie. Dla porównania: jeśli chodzi o dopuszczalne stężenie ołowiu w słodyczach przeznaczonych do spożycia przez małe dzieci, dla lizaków, na przykład, limit ustanowiony przez FDA wynosi 2 mikrogramy dziennie [14]. Jednak, jak wiadomo, im mniej ołowiu tym lepiej.

Źródło: https://nutritionfacts.org/

The post Płatki drożdżowe w profilaktyce przeziębień first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Płatki drożdżowe w profilaktyce przeziębień pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Jeśli jako preparat skórny owies radzi sobie z bolesnymi skutkami ubocznymi chemioterapii [1], jakich cudów dokonać może jako produkt żywieniowy? Farmakologia owsianki: badania pokazują, że owies wykazuje działanie podobne do leków; oprócz tego, że stosowany miejscowo działa przeciwzapalnie, jako składnik diety zboże to obniża ciśnienie krwi i poziom cukru we krwi, wspomaga pracę układu odpornościowego, działa przeciwnowotworowo i antyoksydacyjnie oraz zapobiega miażdżycy [2]. Może również wspomagać leczenie astmy u dzieci oraz utrzymanie prawidłowej masy ciała [2].

Spożycie zbóż pełnoziarnistych ogólnie związane jest z niższym ryzykiem cukrzycy typu 2, chorób układu krążenia, czy nadwagi [3]. Wszystkie badania kohortowe nad cukrzycą typu 2 i chorobami serca wykazały, że spożycie zbóż pełnoziarnistych obniża ryzyko rozwoju tych schorzeń [3]. To samo w przypadku otyłości: mniej zagrożone nadwagą są osoby, które spożywają kilka porcji zbóż pełnoziarnistych dziennie [3].

Wszystkie populacyjne badania perspektywiczne wykazały, że wyższe spożycie zbóż pełnoziarnistych związane jest z niższym BMI i mniejszym ryzykiem przybierania na wadze [4]. Nie wiadomo jednak, czy w tych badaniach spożycie zbóż pełnoziarnistych jest tylko jednym z elementów zdrowego stylu życia, czy czynnikiem, który, sam w sobie, przekłada się na niższą masę ciała [4].

Przykładowo: w porównaniu z wielbicielami wysoko przetworzonych płatków śniadaniowych, osoby, które spożywają duże ilości zbóż pełnoziarnistych, takich jak chleb razowy czy ryż brązowy, a na śniadanie wybierają owsiankę, z reguły, są również bardziej aktywne fizycznie, nie palą i jedzą więcej owoców, warzyw i błonnika pokarmowego [5]. Jednak w większości badań wszystkie te czynniki były kontrolowane [3]. W efekcie porównywano dwie grupy osób niepalących, o zbliżonym sposobie odżywiania i poziomie aktywności fizycznej [3]. Jedyną zmienną było więc spożycie zbóż pełnoziarnistych, dzięki czemu wiadomo, że to właśnie ich zasługą były odnotowane w tych badaniach korzyści [3]. Zboża wspierają utrzymanie zdrowej masy ciała, i to na wiele różnych sposobów [4].

Przykładowo: zawarty w płatkach owsianych błonnik rozpuszczalny przyjmuje postać żelu, który, oprócz tego, że wpływa dobroczynnie na zdrowie jelit, opóźnia również opróżnianie żołądka [4]. Pozwala dzięki temu na dłużej utrzymać uczucie sytości, co ułatwia utratę zbędnych kilogramów [4]. Możliwe zatem, że spożycie zbóż pełnoziarnistych rzeczywiście niesie za sobą bezpośrednie korzyści [4]. Jednak istnienia związku przyczynowo-skutkowego dowieść można wyłącznie w randomizowanym, kontrolowanym badaniu interwencyjnym [4]. Innymi słowy, dowody naukowe wskazują wyraźnie, że osoby, które jedzą owsiankę mają niższe ryzyko rozwoju różnego rodzaju chorób, co nie znaczy, że zwiększenie spożycia owsianki u każdego przełoży się na ograniczenie ryzyka. Potwierdzenie takiej zależności wymaga przeprowadzenia badania interwencyjnego, najlepiej zaślepionego, w którym połowa uczestników dostaje owsiankę, druga połowa ‒ placebo, które wyglądem i smakiem przypomina owsiankę. Jak można się domyślić, trochę trzeba było na takie badanie poczekać, ale w końcu się ukazało: podwójnie zaślepione, randomizowane badanie z udziałem kobiet i mężczyzn zmagających się z nadwagą i otyłością. Utratę wagi odnotowano u 90% uczestników, którym podawano prawdziwą owsiankę; dla porównania, badani w grupie kontrolnej nie schudli w ogóle [6]. Spożycie płatków owsianych przełożyło się na utratę centymetrów w talii, spadek w poziomie cholesterolu i poprawę funkcji wątroby [6].

W USA niealkoholowe stłuszczenie wątroby, czyli rodzaj tego schorzenia wywołany nadmiarem jedzenia, nie alkoholu, jest obecnie najbardziej powszechną przyczyną chorób wątroby [7]. W badaniach autopsyjnych stłuszczenie wątroby wykazuje się u 90% osób otyłych [7]. W rzadkich przypadkach schorzenie to skutkować może marskością wątroby, rakiem wątroby i śmiercią. Teoretycznie można przypuszczać, że zboża pełnoziarniste powinny wspomagać profilaktykę i leczenie stłuszczenia wątroby [8]. Jednak jedno badanie to za mało, by wysnuwać w tej kwestii jakieś definitywne wnioski. Przeprowadzone w 2014 r. badanie uzupełniające potwierdziło dobroczynny wpływ zbóż pełnoziarnistych, ale już zboża przetworzone powiązane zostały z podwyższonym ryzykiem [9]. Na lecznicze działanie białego pieczywa nie ma więc raczej, co liczyć.

Źródło: https://nutritionfacts.org/

The post Owsianka w leczeniu stłuszczenia wątroby first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Owsianka w leczeniu stłuszczenia wątroby pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Ze względu na swoje właściwości łagodzące owies od wieków stosowany był w dermatologii jako preparat na swędzenie i podrażnienie skóry [1]. Jest to, co prawda, cytat z marki Johnson & Johnson, producenta balsamu na bazie owsa, ale mniejsza o to; możliwe, że zboże to rzeczywiście działa łagodząco, pomaga w końcu przy suchej skórze, czy ugryzieniach owadów. Na tym jednak nie kończą się dobroczynne dermatologiczne właściwości owsa [2].

Niektóre leki stosowane w chemioterapii, np. cetuksymab, wywołują okropną wysypkę [3]. Jakby wystarczającym źródłem cierpienia nie był sam nowotwór, pacjenci muszą się jeszcze dodatkowo męczyć z bolesną, swędzącą wysypką. Przetestowano wiele różnych metod leczenia; niestety wszystkie okazały się bezskuteczne [3]. Wygląda na to, że tym wykwitom skórnym nie da się w żaden sposób zapobiec, ani ich wyleczyć [3]. A może jednak?

W 2003 r. przeprowadzono badanie, w którym fragmenty ludzkiej skóry pobrane podczas operacji plastycznej poddane zostały działaniu substancji chemicznej wywołującej stan zapalny [4]. Reakcję zapalną udało się złagodzić poprzez dodanie ekstraktu z owsa. W sumie nie zaszkodzi spróbować… W 2007 r. działanie owsianki przetestowano więc w badaniu z udziałem dziesięciu pacjentów z wywołaną przez chemioterapię wysypką. Uczestnicy wypróbowali owsiany balsam [2]. U sześciu badanych odnotowano odpowiedź całkowitą, u czterech ‒ odpowiedź częściową [2]. Odpowiedź na leczenie stwierdzono zatem u 100% uczestników [2].

Wynikami badania zainteresowali się lekarze na całym świecie. Znacząca poprawa u wszystkich pacjentów? Wydawało się to trochę zbyt piękne, żeby było prawdziwe, ale z braku innych opcji postanowili dać owsowi szansę [5]. No i się nie zawiedli: rezultaty były równie zdumiewające [5]. Owies: niby niepozorny produkt, a pomaga przy schorzeniu, z którym nie poradziły sobie skomplikowane terapie [5]. W czasach kiedy co chwila pojawiają się nowe, coraz droższe metody leczenia szkoda byłoby przeoczyć niedrogi, naturalny sposób na złagodzenie tak uciążliwej dolegliwości [5].

Jak na ironię, dwie linie komórek nowotworowych, które w warunkach laboratoryjnych okazały się oporne na omawiany tutaj rodzaj chemioterapii [6] okazały się również wrażliwe na awentramidy, czyli unikalne fitoskładniki zawarte w owsie [7]. To by oznaczało, że owsianka zalecana powinna być również do użytku wewnętrznego [7].

Źródło: https://nutritionfacts.org/

The post Balsam owsiany na wysypkę wywołaną przez chemioterapię first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Balsam owsiany na wysypkę wywołaną przez chemioterapię pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Cebula może być dobrym źródłem przeciwutleniaczy [1], jednak skoncentrowane są one w zewnętrznych warstwach warzywa, tuż pod skórką [1]. Niestety większość ludzi te zewnętrzne warstwy wyrzuca, tracąc tym samym najcenniejsze części cebuli, wraz z całym bogactwem wartości odżywczych [1]. A oto dane liczbowe: zewnętrzne warstwy cebuli białej, na przykład, zawierają ponad 10 razy więcej przeciwutleniaczy niż rdzeń [1]. Ponadto cebula żółta ma więcej przeciwutleniaczy niż biała [1]. Zdecydowanym zwycięzcą jest jednak cebula czerwona, i to w oparciu o trzy różne metody pomiaru aktywności antyoksydacyjnej [2]. Dlatego właśnie najlepiej jest kupować cebulę czerwoną. Niemniej jednak, chociaż cebula czerwona ma tutaj pewną przewagę, pozostałe odmiany również wykazują wysoką aktywność antyoksydacyjną [3]. Wiemy już zatem, że cebula bez wątpienia jest warzywem bogatym w wartości odżywcze, ale czy jej spożycie niesie za sobą jakieś szczególne korzyści kliniczne? Literatura medyczna pełna jest tytułów typu: „Cebula: naturalna ochrona przed zagrożeniami fizjologicznymi” [4]. Artykuły takie przypisują cebuli wszelkiego rodzaju cudowne właściwości prozdrowotne [4]. Pytanie tylko, czy te teorie poparte są jakimiś rzetelnymi dowodami naukowymi…

Przykładowo: przegląd z 2019 r. [5] dowodzić miał rzekomo korzystnego wpływu cebuli na poziom testosteronu u mężczyzn. Naukowcy omówili tu jednak badania w stylu: sok z cebuli w rekonwalescencji po skręceniu jąder… u szczurów [6]. Kogo obchodzi, co dzieje się, gdy jądra szczura skręcone zostają o 720 stopni w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara [6]? (Poza samym szczurem, rzecz jasna…) Badania na szczurach nic nam nie mówią na temat wpływu cebuli na zdrowie jąder u ludzi. Jeśli chodzi o wyniki badań na ludziach, ekstrakt z cebuli okazuje się bezskuteczny [7].

No dobrze, a co ze zdrowiem kości? W badaniu z 2009 r. [8] wykazano, że w przypadku białych kobiet w podeszłym wieku spożycie cebuli przynajmniej raz dziennie wiąże się z 5% wyższą gęstością masy kostnej niż spożycie cebuli nie częściej niż raz w miesiącu (p < 0,03). Chociaż 5% nie brzmi specjalnie imponująco, taka poprawa gęstości masy kostnej przekładać się może na obniżenie ryzyka złamania biodra o ponad 20% [8]. Oczywiście pod warunkiem, że mamy tu do czynienia ze związkiem przyczynowo-skutkowym.

Prawdą jest, że w badaniu z 2000 r. [9] codzienne spożycie cebuli zaskutkowało zwiększeniem gęstości masy kostnej. Czy to możliwe, że odkryliśmy właśnie tanią, bezpieczną i efektywna żywieniową metodę leczenia osteoporozy? Niestety nie, ponownie mamy tu bowiem do czynienia z badaniem na szczurach [9]. Kolejne badanie na gryzoniach!

W końcu jakieś badanie na ludziach! W leczeniu osteoporozy przy zastosowaniu leków poczyniono ogromne postępy [10]. Metody farmakologiczne wiążą się jednak z ryzykiem wystąpienia poważnych skutków ubocznych, więc naukowcy postanowili dać szansę lekarstwom naturalnym [10]. W badaniu z 2016 r. [10] uczestników losowo przydzielono do jednej z dwóch grup; pierwsza piła sok z cebuli, druga ‒ placebo. A więc przesłodzony sok z cebuli albo jego imitacja, obie opcje brzmią bardzo apetycznie… Co gorsza, jakby picie soku z cebuli nie było wystarczającym nieszczęściem, okazało się, że cała kuracja była nadaremna, nie przyniosła żadnych rezultatów [10].

W 2019 r. przeprowadzono badanie nad przeciwalergicznymi właściwościami szalotek [11]. Jak sprawdzają się one w walce z katarem alergicznym [11]? Szesnastu pacjentów losowo przydzielono do jednej z dwóch grup; pierwsza przyjmowała leki przeciwhistaminowe, druga ‒ leki przeciwhistaminowe w połączeniu z kapsułkami zawierającymi suszone szalotki w proszku [11]. Teoretycznie lepsze wyniki odnotowano wśród uczestników przyjmujących szalotki, ale różnica w objawach między dwiema grupami nie była istotna statystycznie [11]; zatem kolejna #CebulowaPorażka. Czyżby cebula miała nas zawieść na wszystkich frontach?

W 2015 r. przeprowadzono badanie z udziałem pacjentek cierpiących na raka piersi [12]. Celem było sprawdzenie, jak cebula żółta sprawdzi się w neutralizowaniu toksycznego działania leku o nazwie doxorubicin, który stosuje się w chemioterapii [12]. Niestety nie odnotowano żadnych znaczących korzyści w zakresie ograniczenia uszkodzenia wątroby, czy serca [12].

W końcu jakieś korzyści kliniczne: spożycie świeżej cebuli żółtej obniża podwyższony poziom cukru we krwi i zmniejsza insulinooporność u pacjentek cierpiących na raka piersi, poddanych chemioterapii przy zastosowaniu doxorubicinu [13]. Lek ten działa szkodliwie nie tylko na wątrobę i serce; przyczyniać się może również do rozwoju insulinooporności [13]. W związku z tym w 2017 r. przeprowadzono randomizowane, potrójnie zaślepione, kontrolowane badanie kliniczne, w którym pacjentów losowo przydzielono do jednej z dwóch grup: pierwsza spożywała jedną całą cebulę dziennie, druga ‒ jedną trzecią cebuli dziennie [13]. Jakie były efekty? Wśród uczestniczek, którym podawano cebulę w większych dawkach odnotowano znaczną poprawę poziomu cukru we krwi i insulinooporności [13]. Dla porównania, w grupie spożywającej cebulę w mniejszej ilości wyniki pacjentek uległy pogorszeniu [13]. Zatem wygląda na to, że z cebulą zdecydowanie warto się zaprzyjaźnić [4]. Nie mamy w sumie nic do stracenia, trochę cebulowego zapachu nikomu przecież jeszcze nie zaszkodziło [4]; niewielki powód do zmartwień, szczególnie dla pacjentów onkologicznych w trakcie chemioterapii.

Źródło: https://nutritionfacts.org/

The post Wpływ cebuli na poziom testosteronu, osteoporozę, alergie i raka first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Wpływ cebuli na poziom testosteronu, osteoporozę, alergie i raka pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Regularne spożycie grzybów ma rzekomo poprawiać nasz zdrowie, formę fizyczną, samopoczucie psychiczne i zapewniać dłuższe życie [1]. Tylko czy są na to jakieś dowody naukowe? Dużo mówi się o leczniczych właściwościach grzybów, jednak badań interwencyjnych na ludziach, jak do tej pory, przeprowadzono w tym zakresie bardzo niewiele [2].

Potencjalne działanie dobroczynne wykazywać może lentinan, związek pozyskiwany z grzybów shiitake [3]. Wyizolowanie ok. 30 g tej substancji wymaga destylacji ok. 180 kg grzybów [3]; to mniej więcej 2000 szklanek. Otrzymany tym sposobem związek wstrzykuje się pacjentom z nowotworem i obserwuje, jaka będzie reakcja [4]. Analiza zbiorcza wyników dwunastu małych badań klinicznych wykazała, że w wyniku zastosowania lentinanu wraz z chemioterapią u pacjentów z rakiem płuc wskaźnik „obiektywnej odpowiedzi na leczenie” uległ znacznej poprawie [4]. „Obiektywna odpowiedź na leczenie” oznacza tutaj, że guz zaczął się kurczyć. Jednak tym co interesuje nas najbardziej jest przeżycie raka i poprawa jakości życia pacjentów. Czy lentinan może sprawić, że życie chorych będzie dłuższe albo lepsze? Najwyraźniej tak. Badani w grupie przyjmującej lentinan w mniejszym stopniu doświadczyli wywołanej chemioterapią toksyczności przewodu pokarmowego i szpiku kostnego [4], co samo w sobie przemawia za stosowaniem tego związku u pacjentów onkologicznych. A co ze zwiększaniem szans na przeżycie choroby?

Jak się okazuje, lentinan może w znacznym stopniu poprawiać wskaźniki przeżyć dla jednego z rodzajów białaczki [5]. Badanie z 2010 r. [6]: uzupełnienie leczenia lentinanem zaskutkowało zwiększeniem średniego czasu przeżycia, ograniczeniem kacheksji (czyli wywołanego nowotworem zaniku mięśni) oraz poprawą stanu zdrowia zwierząt. Chwila, co takiego? Zwierząt? A niech to! Większe szanse na przeżycie raka wykazano tutaj dla szczurów. Zatem z tych tzw. „korzyści klinicznych” pożytek mogą mieć tylko weterynarze [5].

W zestawieniu 17 badań, których uczestnikami byli rzeczywiście ludzie, wykazano wyższy wskaźnik rocznego przeżycia wśród pacjentów z rakiem w stadium zaawansowanym, jednak jeśli chodzi o przeżycie dwuletnie, nie było już żadnej znaczącej różnicy [7]. Kwestia istotności statystycznej jest w tym przypadku dyskusyjna, co podkreśla się nawet w zestawieniach badań, które wykazują, że lentinan niesie ze sobą istotne korzyści w zakresie zwiększania wskaźników przeżyć wśród chorych na nowotwór [8]. Jak widzimy, krzywe na poniższych wykresach [8] praktycznie zlewają się w jedno. Lentinan wydłuża życie pacjentów średnio o 25 dni [8]. Każdy dodatkowy dzień się oczywiście liczy, więc potencjał leczniczy tego związku zdecydowanie zasługuje na uwagę. Przypadek ten pokazuje nam jednak, że do zapewnień o cudownych właściwościach grzybów leczniczych podchodzić powinniśmy z dużą dozą sceptycyzmu [9].

Lentinan musi być podawany dożylnie. A co z suplementami w postaci grzybowych ekstraktów, które przyjmować można na własną rękę? Przez internet kupić można, na przykład, ekstrakt z grzybów shiitake przeznaczony do stosowania w leczeniu raka prostaty [10]. Cena takiej kuracji wynosi ok. 1200 zł miesięcznie [10], więc skuteczność musi być bez zarzutu, prawda? Wygląda na to, że mężczyźni, którzy regularnie spożywają grzyby rzeczywiście mają niższe ryzyko zachorowania na raka prostaty [11]; i to wcale nie tylko dlatego, że ogólnie jedzą jednocześnie mniej mięsa oraz więcej owoców i warzyw [11].

Może zatem ekstraktowi z grzybów shiitake warto dać jednak szansę? Nie, nie warto, bo, jak pokazało badanie z 2002 r. [10] jest to produkt nieskuteczny w leczeniu raka prostaty [10]. Najwyraźniej metody medycyny uzupełniającej i niekonwencjonalnej również można przetestować w badaniu naukowym [10]. Kto by pomyślał! Nie powinna to być przypadkiem procedura obowiązkowa [10]? Może dzięki temu udałoby się uchronić konsumentów przed wydawaniem fortuny na metody leczenia nie poparte żadnymi dowodami naukowymi, albo co gorsza, jak w przypadku grzybów shiitake, metody o dowiedzionej nieskuteczności [10].

A co z grzybem bogów (zwanym również grzybem życia), czy grzybami reishi? Wnioski badania z 2010 r. [12]: nie wykazano żadnych znaczących właściwości przeciwnowotworowych; nie odnotowano nawet jednego przypadku chociażby częściowej odpowiedzi na leczenie. A może przesadnie to wszystko analizujemy? W naczyniu Petriego ekstrakt ze zwykłych białych pieczarek zabija komórki nowotworowe [13]. Jednak w badaniach laboratoryjnych działanie przeciwnowotworowe wykazano i dla grzyba bogów [14]. Problem polega na tym, że okazał się bezskuteczny w badaniach na ludziach [14]. By stwierdzić, czy pieczarki rzeczywiście działają dobroczynnie, przetestować je należy w badaniu z udziałem ludzi.

Takie właśnie badanie przeprowadzono w 2015 r. [15] Co ważne naukowcy nie wykorzystali tutaj jakiegoś autorskiego ekstraktu; badanym podawano po prostu sproszkowane, suszone grzyby, w ilości odpowiadającej 0,5-1,5 szklanki świeżych grzybów dziennie [15]; innymi słowy, porcja jak najbardziej możliwa do spożycia, nie tylko w ramach badania klinicznego. Uczestnikami byli mężczyźni z „biochemicznie nawracającym rakiem prostaty” [15]. Oznacza to, że pacjenci poddali się już prostatektomii lub radioterapii w celu wycięcia lub wypalenia nowotworu, jednak choroba powróciła i dalej postępuje, czego oznaką jest podwyższony poziom antygenu PSA [15].

Spośród 26 pacjentów, którym podawano sproszkowane pieczarki, na leczenie zareagowało 4 [15]; po rozpoczęciu grzybowej kuracji odnotowano u nich ponad 50-procentowy spadek poziomu PSA [15].

Poziom PSA tych czterech uczestników przedstawiono na poniższym wykresie [15]. Pomiary rozpoczęto 12 miesięcy przed rozpoczęciem leczenia grzybami. Na szczególną uwagę zasługuje pacjent nr 2. Przez rok jego poziom PSA gwałtownie wzrastał; wystarczyło, że zjadł trochę zwykłych białych pieczarek i nagle stężenie tego antygenu spadło do zera i takie już pozostało [15]. Podobną odpowiedź całkowitą (ang. complete response, CR) zaobserwowano u pacjenta nr 1. W przypadku pacjenta nr 4 odnotowano odpowiedź częściową (ang. partial response, PR); później choroba znowu powróciła. Natomiast u pacjenta nr 3 odpowiedź na leczenie była częściowa i opóźniona [15].

Należy zaznaczyć, że u większości badanych leczenie nie przyniosło oczekiwanych rezultatów; nie zaobserwowano u nich żadnego spadku PSA; poziom antygenu dalej wzrastał [15]. Jednak nawet jeśli szanse na długoterminową, całkowitą odpowiedź wynoszą tylko jeden do osiemnastu, co komu szkodzi włączyć do swojej codziennej diety trochę łatwo dostępnych, smacznych i niedrogich białych pieczarek? To przecież nie to samo co ocena ryzyka toksycznej chemioterapii w stosunku do znikomej szansy na jakiekolwiek korzyści.

W tym badaniu nie było, co prawda, grupy kontrolnej [15], więc wyniki mogły być zwykłym dziełem przypadku. Jednak u pacjentów po prostatektomii rosnący poziom PSA praktycznie zawsze wskazuje na postępowanie choroby [15]. A poza tym, jakie minusy może mieć jedzenie pieczarek?

W przypadku pacjentów nr 1 i 2 poziom PSA spadł do zera, co oznacza, że ich nowotwór całkowicie zniknął [15]. Przeszli oni już wcześniej operację, usunięto im guza pierwotnego wraz z całą prostatą; poddali się również radioterapii w celu pozbycia się wszelkich pozostałości raka [15]. Mimo wszystko choroba wciąż nawracała. Długotrwałą poprawę przyniosły dopiero niepozorne sproszkowane pieczarki.

Źródło: https://nutritionfacts.org/

The post Białe pieczarki w leczeniu raka prostaty first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Białe pieczarki w leczeniu raka prostaty pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Czy grzyby mogą wykazywać właściwości lecznicze [1]? Produkty na bazie grzybów stanowią pokaźną część rynku suplementów diety wartego 50 miliardów dolarów [1]. „Zyskowność tej branży stanowi dla firm silną zachętę do wykorzystywania łatwowierności konsumentów. W efekcie niczym niepoparte twierdzenia stały się niestety nieodłącznym elementem przemysłu grzybów leczniczych” [1]. Przykładowo: producenci grzybowych suplementów, w swoich działaniach marketingowych, często odwołują się do badań na myszach [1]. Potwierdzać mają one rzekomą skuteczność tych specyfików w leczeniu wszelkiego rodzaju schorzeń [1]. Jest tylko jeden mały problem: myszy to nie ludzie.

Niewykluczone, że grzyby rzeczywiście mają jakieś niezwykłe właściwości. W końcu to właśnie z grzybów pozyskiwanych jest wiele leków [1]. Mowa tutaj m.in.: o penicylinie, lowastatynie (lek obniżający cholesterol), czy cyklosporynie (silny lek immunosupresyjny) [1]. Dla tych co w dalszym ciągu do tematu farmakologicznego działania grzybów podchodzą nieco sceptycznie: nie zapominajmy, że to właśnie przez te organizmy wytwarzanych jest wiele z najsilniejszych znanych nam trucizn [2]. Niektórzy z tych grzybowych zabójców odstraszają już samym wyglądem, jak na przykład widoczna na zdjęciu po lewej [3] piestrzenica kasztanowata; inne natomiast, na pierwszy rzut oka wydają się całkiem niewinne. Widoczny na zdjęciu po prawej [3] muchomor jadowity nie bez powodu zwany jest również „aniołem zniszczenia”. Niemalże anielski wygląd to w jego przypadku tylko pozory; spożycie zaledwie łyżeczki tego grzyba skutkuje bolesną, powolną śmiercią [4].

No dobrze, wiemy już, że grzyby zdecydowanie wykazują potencjał farmakologiczny; pytanie tylko, czy któreś z nich wpływają na nasze zdrowie dobroczynnie? Cóż, codzienne spożycie grzybów shiitake, na przykład, poprawia funkcjonowanie naszego układu odpornościowego [5]. W badaniu z 2015 r. [5] uczestnicy przez cztery tygodnie zjadali od jednego do dwóch suszonych grzybów shiitake dziennie (odpowiednik od pięciu do dziesięciu grzybów świeżych). W efekcie u badanych odnotowano zwiększenie proliferacji limfocytów T gamma delta oraz dwukrotny wzrost proliferacji komórek NK (ang. natural killer cells ‒ „urodzeni zabójcy”) [5]. Limfocyty T gamma delta tworzą pierwszą linię obrony immunologicznej, a komórki NK zabijają komórki nowotworowe [5]. Jakby tego było mało, grzyby shiitake, tak przy okazji, obniżyły również markery układowego stanu zapalnego [5].

W innym badaniu z tego samego roku sprawdzono, jak na nasz układ odpornościowy wpływa ekstrakt z boczniaków [6]. Efekty były niestety mniej imponujące [6]. Jednak tym co interesuje nas najbardziej jest skuteczność grzybów w leczeniu nowotworów. Jak do tej pory nie przetestowano jeszcze w tym kontekście grzybów shiitake. Przeprowadzono jednak badanie nad grzybami reishi, które w Azji stosowane są w leczeniu raka od wieków [7].

Grzyby reishi w leczeniu raka: co na to nauka? Metaanaliza pięciu randomizowanych badań kontrolowanych wykazała, że, w porównaniu z samą chemio-/radioterapią, większe szanse na pozytywny wynik leczenia daje chemio-/radioterapia w połączeniu z suplementacją grzybów reishi [8]. Chociaż w wyniku zastosowania ekstraktu z grzybów reishi zaobserwowano wzrost wskaźnika odpowiedzi guza na leczenie, w badaniu nie wykazano, by do zmniejszenia rozmiaru guzów przyczynić się mogły same grzyby, bez chemio-/radioterapii [8]. Grzyby reishi nie powinny zatem stanowić jedynej metody leczenia; stosować je można w ramach leczenia wspomagającego u pacjentów z nowotworem w stadium zaawansowanym [8].

„Odpowiedź na leczenie” oznacza po prostu, że guz zaczyna się kurczyć. Większe znaczenie ma jednak wpływ leczenia na szanse przeżycia, czy jakość życia pacjentów. Na chwilę obecną nie ma żadnych przekonujących danych, które sugerowałyby, że grzyby reishi przyczynić się mogą do zwiększenia szans na przeżycie nowotworu [8]. Jednak jeśli chodzi o jakość życia, w przytoczonym wyżej badaniu [8], wśród osób które przyjmowały reishi zaobserwowano w tym zakresie względną poprawę [8] ‒ zmiana zdecydowanie na plus.

A co z innymi grzybami? Chociaż przedmiotem badań nie były jak do tej pory grzyby shiitake w całości, pozyskiwany z nich związek zwany lentianem w badaniach na myszach zdołał całkowicie zahamować wzrost jednego z rodzajów mięsaka [9]. Jednak w rzeczywistości lentinan okazał się skuteczny tylko w przypadku jednego, konkretnego szczepu myszy, a u dziewięciu pozostałych nie przyniósł oczekiwanych rezultatów [10]. A jak związek ten wpływa na nowotwór u ludzi? Czy jest równie bezskuteczny jak u tych 90% myszy? W 2019 r. działanie lentinanu w kontekście leczenia raka po raz pierwszy przetestowano w badaniu na ludziach [11]. Uczestnikami było 10 000 pacjentów z nowotworem, którym dożylnie podawano ekstrakt z grzybów shiitake [11]. Jakie były wyniki? Przekonamy się w następnym artykule z tej serii.

Źródło: https://nutritionfacts.org/

The post Czy grzyby lecznicze zwiększają szanse na przeżycie raka? first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Czy grzyby lecznicze zwiększają szanse na przeżycie raka? pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Jest to pierwszy z serii trzech artykułów poświęconych przerzutom nowotworowym. Przyjrzymy się w nich składnikom pokarmowym, które przyczyniają się do rozprzestrzeniania raka, jak również interwencjom żywieniowym, a nawet konkretnym produktom, które ograniczyć mogą ryzyko wystąpienia przerzutów i, tym samym, zwiększyć szanse przeżycia. Zapraszamy do lektury.

Rozwój przerzutów jest główną przyczyną śmierci pacjentów nowotworowych [1]. W większości przypadków ludzie umierają na raka właśnie w wyniku wystąpienia przerzutów; nie guza pierwotnego, tylko rozprzestrzeniania się nowotworu w organizmie [1]. „Szacuje się, że przerzuty odpowiedzialne są za 90% zgonów nowotworowych” [2]. Jak na razie, mimo całego nowoczesnego wyposażenia medycznego, nasze postępy w powstrzymywaniu przerzutów są wciąż bardzo niewielkie [2]. Niejednokrotnie leczenie wyrządzić może więcej szkody niż pożytku; leczenie nowotworów może być przyczyną przerzutów [3]. Wszystkie powszechnie stosowane metody leczenia raka, a więc naświetlania, chemioterapia i operacje, czy nawet nakłuwanie guzów w ramach biopsji, mogą potencjalnie przyczynić się do pogłębienia problemu [3]. Nietrudno sobie wyobrazić, że wycinanie kawałka guza, przecinanie naczyń krwionośnych, skończyć się może migracją pozostałych komórek nowotworowych [3]. Ale chemioterapia? Jak do powstania przerzutów może przyczyniać się chemioterapia [4]? Oprócz zmniejszania rozmiaru guzów pierwotnych chemioterapia może zmieniać otaczające tkanki, co prowadzić może do nasilenia przenikania komórek nowotworowych do krwiobiegu [4]. Stosowanie chemioterapii, operacji i naświetlań w wielu przypadkach jest całkowicie uzasadnione, jednak czasem te metody leczenia mogą przyczyniać się do pogorszenia sytuacji. Gdyby tylko istniał jakiś sposób leczenia samej przyczyny rozprzestrzeniania się nowotworów [2].

Przez długi czas czynnikiem uniemożliwiającym opracowanie terapii przeciwprzerzutowych były trudności w zidentyfikowaniu komórek, które zapoczątkowują rozwój przerzutów [5]. Przełomem było badanie z 2017 r. [5] Naukowcy odkryli subpopulację komórek nowotworowych o „wyjątkowej zdolności do inicjowania przerzutów” [5]. Stwierdzono dla nich zwiększoną ekspresję receptora tłuszczu CD36 [5], nazywanego „kontrolerem tłuszczu” [6]. Jak się okazuje, do wzrostu potencjału metastatycznego tych komórek przyczynia się przede wszystkim kwas palmitynowy i, ogólnie, dieta wysokotłuszczowa [5]. W jakich produktach występuje kwas palmitynowy? Chociaż pierwotnie odkryty został jako składnik oleju palmowego, najbardziej skoncentrowane źródła tego kwasu to mięso i nabiał [7]. „Coraz więcej danych wskazuje na rolę kwasu palmitynowego jako cząsteczki sygnalizacyjnej, regulującej rozwój i postępowanie wielu chorób na poziomie cząsteczkowym” [8]. To właśnie ten rodzaj tłuszczu nasyconego jest rozpoznawany przez receptor CD36 na powierzchni komórek nowotworowych [5]. Wiemy, że do wystąpienia przerzutów dochodzi z winy właśnie tego receptora, ponieważ jego zablokowanie hamuje rozprzestrzenianie się raka [5].

Powyższe dane dotyczą nowotworów człowieka [5]. Co prawda w badaniu ludzkie komórki nowotworowe wszczepione zostały myszom, jednak wyniki znajdują potwierdzenie również w warunkach klinicznych (czyli u pacjentów nowotworowych). Obecność wspomnianych już, pokrytych receptorami CD36, komórek nowotworowych, które zdolne są do inicjowania przerzutów, związana jest ze złymi rokowaniami [5]. Receptor CD36 napędza, na przykład, wzrost nowotworów mózgu [9]. Krzywe przeżycia [9] pokazują, że znacznie dłużej żyją osoby z guzami o niższej ekspresji receptora CD36.

To samo w przypadku śmiertelności raka piersi [10]. I nic dziwnego, w końcu „CD36 wydaje się odgrywać kluczową rolę w proliferacji, migracji i we wzroście komórek raka piersi” [10]. Zablokowanie CD36 pozwala na „zahamowanie migracji i inwazji komórek raka piersi” [11]. Poniższe wykresy [11] przedstawiają migrację i inwazję komórek raka piersi przed i po zastosowaniu inhibitora receptora CD36.

Co więcej działanie CD36 nie ogranicza się tylko do „czerniaka i raka piersi” [5]. Obecnie podejrzewa się, że „CD36 napędza również wzrost i rozwój przerzutów raka jajnika” [12]. Zablokowanie CD36 pozwala bowiem na powstrzymanie inwazji i migracji komórek raka jajnika, jak również zahamowanie przerzutów, zarówno drogą naczyń krwionośnych, jak i węzłów chłonnych [12]. Takie same wyniki osiągnięto w przypadku raka prostaty [13]. Powstrzymując wchłanianie tłuszczu przez komórki raka prostaty, powstrzymać można rozwój nowotworu [13]. Przytoczone badania przeprowadzone zostały w warunkach laboratoryjnych; receptor CD36 blokowano przy zastosowaniu odpowiednich leków i przeciwciał [13]. A przecież skoro inicjujące przerzuty komórki nowotworowe w rozprzestrzenianiu nowotworu polegają w dużej mierze na tłuszczach pokarmowych [5], dlaczego nie zablokować im po prostu dostępu do tłuszczu?

Komórki nowotworowe tłuszcz i cholesterol wprost uwielbiają [14]. Powodem, dla którego metabolizm tłuszczów może wspomagać rozprzestrzenianie się nowotworów są zawarte w tłuszczu duże ilości energii [5]. „Korzystają na tym komórki odpowiedzialne za rozwój przerzutów. Tłuszcz jest dla nich dobrym źródłem energii, której potrzebują prawdopodobnie, by zakotwiczyć się i przetrwać w miejscach oddalonych od guza pierwotnego” [5].

„Czasy, kiedy cukier uważany był za główny, jeśli nie jedyny, czynnik napędzający proliferację komórek nowotworowych to już przeszłość” [15]. Wygląda na to, że „przerzuty nowotworowe to wina tłuszczu” [16]. Nic dziwnego, że „dieta wysokotłuszczowa odgrywa kluczową rolę w zwiększaniu ryzyka rozwoju różnych rodzajów nowotworów, w tym nowotworów zaawansowanych” [16]. No dobrze, skoro tłuszcz „oliwi trybiki nowotworowej maszynerii” [17], czy istnieje jakiś sposób odżywiania, który pozbawiłby raka dopływu tłuszczu [17]? Odpowiedzi szukać będziemy w badaniach naukowych [18], w kolejnym artykule z tej serii.

Źródło: https://nutritionfacts.org/

The post Co jest przyczyną przerzutów nowotworowych? first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Co jest przyczyną przerzutów nowotworowych? pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.