Suplementacja chlorelli – ryzyko i korzyści
Wszystkie artykuły z tej serii:
- Toksyny w algach – skąd się biorą i dlaczego mogą być niebezpieczne?
- Suplementacja chlorelli – ryzyko i korzyści
- Suplementacja spiruliny – korzyści i skutki uboczne
Wśród potencjalnych korzyści, jakie niesie za sobą suplementacja chlorelli, wymienić można wspieranie odporności sportowców [1] oraz poprawę czynników ryzyka sercowo-naczyniowego, w tym obniżenie ciśnienia tętniczego krwi [2] i poziomu cholesterolu LDL [3]. Ponadto, gdy spożywana jest z posiłkiem bogatym w cholesterol, np. z jajkami, chlorella może przeciwdziałać wzrostowi cholesterolu we krwi – innymi słowy pomaga usuwać cholesterol pokarmowy z organizmu [4]. Brzmi super, w końcu nadmiar cholesterolu to nic dobrego. Jest jednak jedno istotne „ale”: suplementy z algami są często zanieczyszczone groźnymi toksynami [5]. Czy problem dotyczy też chlorelli? Sprawdźmy, co mówią nam na ten temat badania.
Chlorella pod lupą – potencjalne zanieczyszczenia w suplementach
W przeciwieństwie do niebiesko-zielonych alg, takich jak AFA, chlorella toksyn nie wytwarza [6], ale pozyskiwana jest ze zbiorników wodnych, w których obecne są inne algi i mikroorganizmy [5]. Ryzyko zanieczyszczenia jest więc jak najbardziej realne [5].
W badaniu z 2020 r. [5] przeanalizowano pod mikroskopem dostępne na rynku suplementy z algami i odkryto, że w większości przypadków skład deklarowany na etykiecie nie pokrywał się z tym rzeczywistym. Preparaty były zanieczyszczone grzybami, innymi algami i bakteriami [5]. Co ciekawe wśród suplementów ekologicznych problem był bardziej rozpowszechniony niż wśród konwencjonalnych [5]. Jeden z produktów, opisany jako „100% ekologiczna chlorella”, zawierał zarówno hepato-, jak i neurotoksyny [5].
Skutki uboczne przyjmowania chlorelli
Jeśli chodzi o potencjalne działania niepożądane, z opisu przypadku z 2013 r. [7] wynika, że chlorella może wywoływać psychozę. Oprócz tego mamy jeszcze przypadek uszkodzenia nerek [8], jak również spadku liczby płytek krwi [9]. Niektóre ze zgłaszanych reakcji są nie do przeoczenia i ustępują od razu po zaprzestaniu suplementacji [10]. Mowa tu o objawach typu wysypka na całym ciele, mdłości, bóle i zawroty głowy, uczucie wyczerpania, bóle brzucha, czy ogólne osłabienie [10]. Z tym że akurat te skutki uboczne wystąpiły w trakcie suplementacji mieszanki dwóch różnych alg – chlorelli w połączeniu ze spiruliną [10].
Na potrzeby badania z 2019 r. [11] naukowcy hodowali chlorellę w izolacji w kontrolowanych warunkach. Ryzyko zanieczyszczenia zostało więc wyeliminowane. Przeprowadzony później eksperyment pokazał, że taka czysta chlorella również może być szkodliwa, bo w ludzkich komórkach wywołuje istotne uszkodzenia DNA [11]. Prawdą jest, że mamy tu do czynienia z mechanizmem zidentyfikowanym na szalce Petriego [11]. Ciężko więc stwierdzić, czy to samo wydarzyłoby się w środowisku dużo bardziej złożonym, jakim jest organizm człowieka. Z drugiej strony badanie przeprowadzono na komórkach nabłonka jelita grubego [11], a akurat ten rodzaj komórek narażony jest na działanie chlorelli w sposób bezpośredni.
Czy warto stosować chlorellę?
Jak na ironię, chociaż chlorella z założenia ma wspierać „oczyszczanie organizmu z toksyn”, może być zanieczyszczona algami wytwarzającymi toksyny, a ich stężenie w niektórych preparatach może przekraczać limity bezpieczeństwa [12].
Trochę paradoksalny jest też fakt, że nie wszystkie obecne w chlorelli zanieczyszczenia są niebezpieczne. Niektóre mogą poniekąd zwiększać jej wartość odżywczą. Chodzi tu konkretnie o bakterie syntetyzujące witaminę B12 [13]. W badaniu z 2015 r. [14] chlorellę zanieczyszczoną takimi bakteriami przyjmowali wegetarianie i weganie z podejrzeniem niedoboru B12. W większości przypadków suplementacja przyniosła pewną poprawę, ale średni wynik po 2 miesiącach niezmiennie był poniżej normy [14].
Pamiętajmy, że chlorella nie jest uważana za pewne i wystarczające źródło witaminy B12. Tak samo zresztą, jak spirulina, która zawiera tzw. pseudowitaminę B12, a więc formę biologicznie nieaktywną, niemożliwą do wykorzystania przez ludzki organizm [15]. A jak wypada spirulina pod względem zawartości toksyn? Właśnie na to pytanie postaramy się odpowiedzieć w następnym artykule.
Źródło: nutritionfacts.org
[1] T Otsuki, K Shimizu, M Lemitsu, I Kono. Chlorella intake attenuates reduced salivary SIgA secretion in kendo training camp participants. Nutr J. 2012 Dec 11;11:103.[2] Fallah AA, Sarmast E, Habibian Dehkordi S, et al. Effect of Chlorella supplementation on cardiovascular risk factors: a meta-analysis of randomized controlled trials. Clin Nutr. 2018;37(6 Pt A):1892-1901.
[3] Sherafati N, Bideshki MV, Behzadi M, Mobarak S, Asadi M, Sadeghi O. Effect of supplementation with Chlorella vulgaris on lipid profile in adults: a systematic review and dose-response meta-analysis of randomized controlled trials. Complement Ther Med. 2022;66:102822.
[4] Kim S, Kim J, Lim Y, Kim YJ, Kim JY, Kwon O. A dietary cholesterol challenge study to assess Chlorella supplementation in maintaining healthy lipid levels in adults: a double-blinded, randomized, placebo-controlled study. Nutr J. 2016;15(1):54.
[5] Sánchez-Parra E, Boutarfa S, Aboal M. Are cyanotoxins the only toxic compound potentially present in microalgae supplements? Results from a study of ecological and non-ecological products. Toxins (Basel). 2020;12(9):552.
[6] Lyon-Colbert A, Su S, Cude C. A systematic literature review for evidence of aphanizomenon flos-aquae toxigenicity in recreational waters and toxicity of dietary supplements: 2000-2017. Toxins (Basel). 2018;10(7):254.
[7] Selvaraj V, Singh H, Ramaswamy S. Chlorella Induced Psychosis. Psychosomatics. 2013 May-Jun;54(3):303-4.
[8] Yim HE, Yoo KH, Seo WH, Won NH, Hong YS, Lee JW. Acute tubulointerstitial nephritis following ingestion of Chlorella tablets. Pediatr Nephrol. 2007;22(6):887-888.
[9] Yavasoglu I, Turgutkaya A, Bolaman Z. Chlorella-induced thrombocytopenia. Sao Paulo Med J. 2018;136(6):602-603.
[10] The multidisciplinary approach to safety and toxicity assessment of microalgae-based food supplements following clinical cases of poisoning. Harmful Algae. 2015;46:34-42.
[11] Gille A, Trautmann A, Gomez MR, Bischoff SC, Posten C, Briviba K. Photoautotrophically grown chlorella vulgaris shows genotoxic potential but no apoptotic effect in epithelial cells. J Agric Food Chem. 2019;67(31):8668-8676.
[12] Costa ML, Rodrigues JA, Azevedo J, Vasconcelos V, Eiras E, Campos MG. Hepatotoxicity induced by paclitaxel interaction with turmeric in association with a microcystin from a contaminated dietary supplement. Toxicon. 2018;150:207-211.
[13] Kittaka-Katsura H, Fujita T, Watanabe F, Nakano Y. Purification and characterization of a corrinoid compound from Chlorella tablets as an algal health food. J Agric Food Chem. 2002;50(17):4994-4997.
[14] Merchant RE, Phillips TW, Udani J. Nutritional supplementation with chlorella pyrenoidosa lowers serum methylmalonic acid in vegans and vegetarians with a suspected vitamin b12 deficiency. J Med Food. 2015;18(12):1357-1362.
[15] Watanabe F, Katsura H, Takenaka S, et al. Pseudovitamin B(12) is the predominant cobamide of an algal health food, spirulina tablets. J Agric Food Chem. 1999;47(11):4736-4741.
STRESZCZENIE:
Chlorella od lat uchodzi za naturalny sposób na wzmocnienie organizmu i poprawę zdrowia, zdobywając popularność wśród osób dbających o dietę. Jej zielony kolor i roślinne pochodzenie budzą skojarzenia z czystością i bezpieczeństwem. Jednak za prostymi hasłami promującymi ten suplement kryje się znacznie bardziej złożony obraz. Jeśli chcesz spojrzeć na chlorellę z innej perspektywy, ten artykuł może Cię zaskoczyć.