Wszystkie artykuły z tej serii:

1. Nieświeży oddech po czosnku – jak sobie z nim poradzić?
2. Zielona herbata jako płyn do płukania ust. Czy to dobry sposób na świeży oddech?

W rankingu najchętniej spożywanych napojów herbata zajmuje drugie miejsce, zaraz po wodzie [1]. W skali światowej wypija jej się 3 miliardy kilogramów rocznie [1]. W poprzednim artykule ustaliliśmy, że zielona herbata może pomóc nam zminimalizować brzydki zapach z ust po spożyciu czosnku [2]. A bez czosnku? Czy picie naparu pomaga też na zwykłą halitozę?

Przeprowadzono już wiele badań nad wpływem zielonej herbaty na różne aspekty zdrowia jamy ustnej. Przykładowo: w przeglądzie systematycznym z 2020 r. [3] wykazano, że zielona herbata jest równie skuteczna w redukcji osadu nazębnego co, uważana za „złoty standard”, chlorheksydyna. Poza tym zielona herbata wypada lepiej pod względem bezpieczeństwa [3]. Chlorheksydynę nie bez powodu można stosować tylko przez pewien czas [3]. Potencjalne działania niepożądane takiej kuracji obejmują przebarwienia zębów, przyspieszone powstawanie kamienia nazębnego, zaburzenia smaku oraz sporadycznie uszkodzenia błony śluzowej jamy ustnej [3]. Zielona herbata wywołuje jedynie pozytywne skutki uboczne [3].

Spożycie herbaty obniża ryzyko śmierci sercowej, ryzyko rozwoju choroby niedokrwiennej serca i cukrzycy, jak również ryzyko wystąpienia udaru mózgu [4]. Wydłuża dzięki temu życie i to w całkiem znaczącym stopniu [4]. Codzienne picie 3 szklanek herbaty dziennie (720 ml) powiązano z 24% niższym ryzykiem przedwczesnej śmierci w wyniku wszystkich przyczyn razem wziętych, co odpowiadałoby wydłużeniu życia o jakieś 2 lata [4]. Szanse na długowieczność zwiększa zarówno herbata zielona, jak i czarna, ale w przeliczeniu na szklankę efekty są większe w przypadku zielonej [4].

W badaniu z 2016 r. [5] zieloną herbatę przetestowano pod względem skuteczności w zwalczaniu bakterii odpowiedzialnych za powstawanie próchnicy wczesnego dzieciństwa. Wykazano tutaj, że płyn do płukania jamy ustnej na bazie zielonej herbaty działa lepiej niż analogiczny preparat na bazie chlorheksydyny [5]. Z drugiej strony w badaniu z 2020 r. [6] wyniki były dokładnie odwrotne: podczas gdy chlorheksydyna wyeliminowała około 95% bakterii odpowiedzialnych za powstawanie próchnicy, w przypadku zielonej herbaty odsetek ten wyniósł niecałe 70%, z czego 50% to zasługa samej wody (Wykres 1) [6]. Zatem na chwilę obecną nic nie wskazuje na to, żeby płukanie jamy ustnej zieloną herbatą miało być skuteczną strategią ochrony zębów [3]. A co ze zwalczaniem nieświeżego oddechu?

Zielona herbata jako remedium na halitozę znana jest od dawien dawna [7]. Przypuszcza się, że jej działanie dezodoryzujące to zasługa polifenoli [7]. Czy te właściwości znajdują potwierdzenie w badaniach naukowych?

W badaniu z 2016 r. [8] wykazano, że ssanie tabletek z zieloną herbatą redukuje stężenie lotnych związków siarki w wydychanym powietrzu. Nie jest to jednak produkt powszechnie dostępny. Może coś bardziej praktycznego? W badaniu z 2008 r. [9] zielona herbata okazała się skuteczna w porównaniu z miętówkami, gumą do żucia i olejem z nasion pietruszki, z tym że wyniki nie osiągnęły istotności statystycznej (Wykres 2). Nie przetestowano tutaj jednak herbaty w postaci naparu do picia czy płukania jamy ustnej, tylko w postaci proszku do nakładania na język [9].

Herbaciany napar wykorzystano w badaniu z 2012 r. [10] i wykazano, że zielona herbata jako płyn do płukania jamy ustnej odświeża oddech równie skutecznie, co woda. Po upływie minuty w obu przypadkach efekty były praktycznie takie same [10].

No dobrze, wiemy już, że zielona herbata nie pomaga na halitozę doraźnie. A czy przyniosłaby efekty stosowana konsekwentnie przez dłuższy czas? W 2013 r. opublikowano badanie randomizowane, podwójnie zaślepione i kontrolowane placebo, w którym uczestnicy przez miesiąc, 2 razy dziennie płukali jamę ustną albo płynem na bazie zielonej herbaty, albo płynem placebo o zbliżonym wyglądzie i smaku [11]. Jakie były wyniki? Wśród uczestników w grupie eksperymentalnej stężenie brzydko pachnących związków w wydychanym powietrzu zmniejszyło się o niemal 40% [11]. Dla porównania w grupie placebo odnotowano spadek jedynie o 10% [11].

Słowem podsumowania warto przytoczyć wnioski z przeglądu systematycznego z 2018 r. [1] Stwierdzono tutaj, że zielona herbata stosowana w roli płynu do płukania jamy ustnej rzeczywiście może niwelować nieświeży oddech [1]. Autorzy zaznaczają jednak, że według nich dostępne na chwilę obecną dowody są zbyt słabe, by dentyści mogli zalecać takie płukanki jako jedyną metodę leczenia [1]. Istnieje potrzeba przeprowadzenia w tym zakresie większej liczby randomizowanych badań klinicznych [1]. W międzyczasie zieloną herbatę z powodzeniem można stosować w połączeniu z innymi metodami zwalczania halitozy, np. z czyszczeniem języka w celu uzyskania lepszych efektów klinicznych [1].

Źródło: nutritionfacts.org

The post Zielona herbata jako płyn do płukania ust. Czy to dobry sposób na świeży oddech? first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Zielona herbata jako płyn do płukania ust. Czy to dobry sposób na świeży oddech? pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Wszystkie artykuły z tej serii:

1. Nieświeży oddech po czosnku – jak sobie z nim poradzić?
2. Zielona herbata jako płyn do płukania ust. Czy to dobry sposób na świeży oddech?

Z nieświeżym oddechem, zwanym też halitozą, zmaga się mniej więcej 30% światowej populacji [1]. Jak możemy przeciwdziałać tej przykrej dolegliwości? We wcześniejszych artykułach omówiliśmy strategie takie jak czyszczenie języka, czy żucie gumy. Sprawdziliśmy też, jak z halitozą radzą sobie różnego rodzaju płyny do płukania jamy ustnej. Z badań populacyjnych wynika, że z podwyższonym ryzykiem rozwoju tego schorzenia wiąże się niskie spożycie owoców i warzyw [2]. Co prawda gorsza jakość diety idzie w parze z wieloma innymi czynnikami, które na zapach z ust również mogą wpływać niekorzystnie, w tym otyłość, zamieszkanie na obszarach wiejskich, niski status ekonomiczny, czy narażenie na wysoki poziom stresu [2]. Jednak związek z podażą owoców i warzyw w diecie wykazano nawet po tym, jak wszystkie te pozostałe czynniki zostały odpowiednio skontrolowane [2].

Zależność tę potwierdzono w badaniu interwencyjnym na psach [3]. Warzywne gryzaki wydają się skutecznym remedium na nieprzyjemny zapach z pyska [3]. A co z badaniami z udziałem ludzi? Zawarty w warzywach kapustnych izotiocyjanian allilu to związek zdolny do eliminacji lotnych związków siarki, do których zalicza się m.in. siarkowodór, czyli gaz o zapachu zgniłych jajek [4]. Te brzydko pachnące związki są przyczyną nieświeżego oddechu, a powstają głównie w wyniku rozkładu aminokwasów zawierających siarkę (cysteiny i metioniny), których skoncentrowanym źródłem jest białko zwierzęce [4]. Izotiocyjanian allilu przyłącza się do związków siarki i zapobiega ich przejściu do postaci lotnej [4]. Eliminuje więc pierwotną przyczynę problemu, w przeciwieństwie do miętówek czy gum do żucia, które nieświeży oddech tak naprawdę tylko maskują [4]. Wyjątkiem byłaby guma do żucia z dodatkiem izotiocyjanianu allilu. Wynalazek ten przetestowano w badaniu z 2013 r. [5] i rzeczywiście, przynajmniej tymczasowo, okazał się skuteczny. Nie jest to jednak produkt ogólnodostępny, więc na razie pozostaje nam zadowolić się warzywami kapustnymi w ich naturalnej formie.

W badaniu z 2012 r. [6] uczestnikami były osoby, które nie chciały ograniczyć swojego spożycia kazeiny i innych białek pochodzenia zwierzęcego, stanowiących skoncentrowane źródło cysteiny [7]. Celem redukcji halitozy wykorzystano tutaj aktynidynę, związek pozyskiwany z owoców kiwi, który pomaga usuwać cysteinę z powierzchni języka [8]. Czy takie samo działanie wykazuje kiwi w postaci nieprzetworzonej? O wpływie owoców na halitozę nic nie wiadomo, ale spożycie kiwi 2 razy dziennie przez okres 2 miesięcy przekładać się może na znaczną poprawę stanu zapalnego i chorób dziąseł oraz redukcję osadu nazębnego [9].

Są też owoce, które tylko nasilają halitozę. Najlepszym przykładem jest durian, który sam w sobie po prostu śmierdzi, więc trudno, żeby korzystnie wpływał na zapach z jamy ustnej [10]. Jeśli chodzi o warzywa, pierwszym, które przychodzi na myśl w kontekście nieświeżego oddechu, jest czosnek. I tak oto przechodzimy do głównego tematu dzisiejszego artykułu: jak pozbyć się specyficznego zapachu z ust po spożyciu czosnku? W badaniu z 2014 r. [11] naukowcy przetestowali białko serwatkowe, sok z cytryny, zieloną herbatę, chlorofil, 7UP-a, surowe jabłka, jabłka gotowane w mikrofalówce, natkę pietruszki, szpinak i liście mięty jako potencjalny sposób na redukcję nieświeżego oddechu po zjedzeniu czosnku. Jakie były wyniki?

Natka pietruszki, szpinak i mięta skutecznie poradziły sobie z dezodoryzacją związków odpowiedzialnych za powstawanie czosnkowego oddechu [11]. Ponieważ ich cechą wspólną jest kolor zielony, naukowcy podejrzewali, że może to wszystko zasługa chlorofilu, ale nie ‒ chlorofil w postaci wyizolowanej okazał się bezskuteczny [11]. Wyniki eksperymentu przedstawiono na poniższych wykresach [11]. Na czosnkowy oddech składają się cztery związki (disiarczek allilometylowy, disiarczek diallilowy, merkaptan allilowy i siarczek allilometylowy). Po zjedzeniu czosnku specyficzny zapach z czasem znika samoistnie. Chlorofil tego procesu w żadnym stopniu nie przyspieszył, ale natka pietruszki, szpinak i mięta już tak, a efekty były praktycznie natychmiastowe. Z czego może wynikać to działanie?

Jabłka surowe wypadły lepiej niż gotowane, a jak wiadomo, obróbka cieplna niszczy zawarte w owocach enzymy. Może zatem dezodoryzujące działanie surowych jabłek jest zasługą aktywności enzymatycznej [11]? Odpowiedź mamy na poniższych wykresach [11]. Jak widzimy, owoce gotowane rzeczywiście podziałały gorzej niż surowe [11]. Jednak pewne efekty przyniosły, podobnie zresztą jak sok z cytryny i zielona herbata, które były pasteryzowane, więc aktywnych enzymów też nie zawierały [11].

Spośród przetestowanych napojów z najlepszymi efektami powiązano właśnie sok z cytryny i zieloną herbatę, a białko serwatkowe wymieszane z wodą nie podziałało w ogóle [11]. Skuteczniejszy okazał się nawet 7UP, co istotne w wersji smakowej cytryna-limonka [11]. Mamy więc wspólny mianownik z sokiem z cytryny. Może dezodoryzujące działanie cytryn i gazowanego napoju to kwestia kwasowego odczynu pH [11]? Jeśli chodzi o zieloną herbatę, składnikiem aktywnym odświeżającym oddech mogą być zawarte w niej polifenole [11].

Podsumowując, w porównaniu z wodą (kontrolą) natkę pietruszki, szpinak, miętę, surowe i gotowane jabłka, 7UP-a, zieloną herbatę i sok z cytryny powiązano ze znaczną redukcją stężenia związków lotnych odpowiedzialnych za powstawanie czosnkowego oddechu [11]. Chlorofil i białko serwatkowe nie przyniosły natomiast żadnych efektów [11].

Całkowite wyeliminowanie problemu na chwilę obecną jest niemożliwe. Po spożyciu czosnku specyficzny zapach z jamy ustnej jest nieunikniony [11]. Mamy jednak w zanadrzu pewne sposoby, by choć trochę go zminimalizować.

Źródło: nutritionfacts.org

The post Nieświeży oddech po czosnku – jak sobie z nim poradzić? first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Nieświeży oddech po czosnku – jak sobie z nim poradzić? pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Wstęp: Jest to ostatni z serii pięciu artykułów poświęconych fluoryzacji wody pitnej. Omówimy w nich historię tej praktyki, jej plusy i minusy, jak również kwestię bezpieczeństwa. Zapraszamy do lektury.

Wszystkie artykuły z tej serii:

1. Czy fluoryzacja wody pitnej wspiera profilaktykę próchnicy?
2. Skutki uboczne fluoryzacji wody pitnej: fluoroza zębów
3. Czy fluoryzacja wody jest bezpieczna?
4. Fluoryzacja wody pitnej a rozwój intelektualny dzieci ‒ przełomowe badania prospektywne
5. Nowe dane w zakresie bezpieczeństwa fluoru ‒ reakcja środowiska medycznego

Narodowy Program Toksykologiczny (NTP), podobnie jak CDC, FDA i NIH, stanowi część amerykańskiego departamentu zdrowia publicznego (Public Health Service) [1]. Zajmuje się oceną substancji potencjalnie niebezpiecznych, celem weryfikacji ich toksyczności [1]. W poprzednim artykule omówiliśmy raport NTP dotyczący fluoru [1]. Bazując na przeglądzie systematycznym dostępnych dowodów, z uwzględnieniem badań, w których wyższe narażenie na fluor powiązano z niższym poziomem inteligencji wśród dzieci, eksperci doszli do wniosku, że pierwiastek ten należy uznać za zagrożenie dla rozwoju intelektualnego człowieka [1]. Jaka była reakcja amerykańskiego środowiska medycznego?

Co robić, gdy aktualne badania podważają bezpieczeństwo stosowanych obecnie praktyk [2], a powszechnie panujące przekonania okazują się niezgodne z najnowszymi dowodami naukowymi [3]? Podmioty amerykańskiego systemu ochrony zdrowia niezmiennie utrzymują, że fluor jest bez wątpienia bezpieczny [3]. Do zmiany stanowiska nie skłoniły ich nawet opublikowane w ostatnich latach badania, łączące ekspozycję kobiet na fluor, w trakcie trwania ciąży, z zaburzeniami neurologicznymi płodu [3]. Do dziś można natknąć się na publikacje, które instruują, jak „sprzedać” fluoryzację wody pitnej [4], obalając „dezinformacje” na temat fluoru, rozpowszechniane zarówno w mediach społecznościowych, jak i poprzez tzw. pocztę pantoflową [5]. Mile widziane są wyszukiwarki internetowe ustawione w taki sposób, żeby witryny zawierające „dezinformacje”, jakoby fluor miał wywierać szkodliwy wpływ na zdrowie były, co najmniej, oflagowywane [6]. Wygląda na to, że fluoryzację wody należy popierać i promować bez względu na wszystko [7]. Może wobec tego kwestię bezpieczeństwa najlepiej byłoby całkowicie pomijać [7]? W końcu poruszanie tematu bezpieczeństwa, aż się prosi o pytania dotyczące potencjalnego ryzyka [8].

Przez swoją tendencję do ignorowania nowych dowodów, podważających utarte przekonania, amerykańskie środowisko medyczne nie jest w stanie odpowiednio zareagować w obliczu ostrzeżeń sygnalizujących potencjalną neurotoksyczność fluoru [3]. Niestety niektórzy są na tyle mocno utwierdzeni w swoich poglądach, że do zmiany nie skłoniłby ich chyba nawet największy naukowy przełom [9]. Ironia polega na tym, że kiedyś to przeciwników fluoryzacji oskarżano o postawę „antynaukową”, a teraz w kontrze z nauką stoją ci, co fluoryzację popierają [10].

Jeden z najmniej wyszukanych argumentów za fluoryzacją głosi, że na przestrzeni ostatnich 50 lat, wśród populacji USA, w poziomach IQ obserwowano tendencję wzrostową, a nie spadkową [11]. Niemożliwe więc, żeby fluor wpływał na poziom inteligencji szkodliwie [11]. Ciekawa linia argumentacji, bo tak się paradoksalnie składa, że odnotowany wzrost po części może być zasługą wyeliminowania innego neurotoksycznego pierwiastka, a mianowicie ołowiu [12]. Nie zapominajmy, że badania, w których za zagrożenie dla rozwoju neurologicznego uznano niski poziom ekspozycji na ołów, swego czasu również były zaciekle kwestionowane, z wykorzystaniem takich samych argumentów, jakie obecnie pojawiają się w debacie na temat fluoru [13].

Dosłownie kilka lat przed tym, jak w USA zakazano sprzedaży paliw ołowiowych, ukazały się wyniki metaanalizy w zakresie wpływu ekspozycji na ołów na poziom inteligencji wśród dzieci [14]. Zestawiono tu ze sobą 24 badania, wszystkie przekrojowe [14], a narażenie na ołów powiązano ze spadkiem inteligencji o około 4 punkty IQ [11]. Z aktualnie debatowanych danych wynika, że fluor obniża IQ w zbliżonym stopniu [11]. Co więcej, dowody na potwierdzenie tego działania są silniejsze niż w przypadku ołowiu [11].

W odpowiedzi na doniesienia o potencjalnej szkodliwości fluoru rzecznik Amerykańskiego Stowarzyszenia Stomatologicznego zwrócił uwagę na fakt, że w niektórych miastach po zaprzestaniu fluoryzacji wody odnotowano wzrost częstotliwości występowania próchnicy [9]. To prawda, ale czy aby na pewno tak powinna wyglądać reakcja na wieść o tym, że fluor może wywoływać nieodwracalne uszkodzenia mózgu u dzieci [2]? Może to i zrozumiałe, że stowarzyszenie stomatologiczne skupia się na zdrowiu zębów, ale mowa tu przecież o potencjalnej neurotoksyczności [2]. Jak można zignorować tak alarmujące ryzyko w imię ograniczenia rozpowszechnienia ubytków zębowych [2]? Próchnica stanowi oczywiście poważny problem zdrowotny, ale istnieją sposoby, żeby czerpać korzyści z ochronnego działania fluoru, bez ryzyka uszkodzeń neurologicznych [2]. Jeśli chodzi o profilaktykę próchnicy, fluor przynosi najlepsze efekty, gdy stosowany jest miejscowo i wchodzi w bezpośredni kontakt ze szkliwem zębów [15]. Właściwości neurotoksyczne wykazuje natomiast, przede wszystkim, gdy wchłaniany jest ogólnoustrojowo [15]. Dlatego też pod względem wyboru optymalnych źródeł fluoru USA może brać przykład z Europy. Aż 98% Europejczyków pije wodę niefluoryzowaną, a zdrowe zęby zapewnia im fluor w postaci past do zębów i płynów do płukania jamy ustnej [2]. Wiele państw europejskich, w tym Francja, Niemcy, Holandia, Dania czy Szwecja, wody nie fluoryzuje od dziesięcioleci [2]. W 2010 r. swoje stanowisko w tej sprawie wydał unijny komitet naukowy do spraw zagrożeń dla zdrowia i środowiska [16]. W oficjalnej publikacji czytamy, że w profilaktyce próchnicy najskuteczniejszy jest fluor stosowany miejscowo i nic nie wskazuje na to, by fluoryzacja wody pitnej miała nieść za sobą jakiekolwiek dodatkowe korzyści [16].

Źródło: nutritionfacts.org

The post Nowe dane w zakresie bezpieczeństwa fluoru ‒ reakcja środowiska medycznego first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Nowe dane w zakresie bezpieczeństwa fluoru ‒ reakcja środowiska medycznego pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Wstęp: Jest to czwarty z serii pięciu artykułów poświęconych fluoryzacji wody pitnej. Omówimy w nich historię tej praktyki, jej plusy i minusy, jak również kwestię bezpieczeństwa. Zapraszamy do lektury.

Wszystkie artykuły z tej serii:

1. Czy fluoryzacja wody pitnej wspiera profilaktykę próchnicy?
2. Skutki uboczne fluoryzacji wody pitnej: fluoroza zębów
3. Czy fluoryzacja wody jest bezpieczna?
4. Fluoryzacja wody pitnej a rozwój intelektualny dzieci ‒ przełomowe badania prospektywne
5. Nowe dane w zakresie bezpieczeństwa fluoru ‒ reakcja środowiska medycznego

W USA praktyka fluoryzacji wody pitnej zapoczątkowana została ponad 75 lat temu [1]. W tamtych czasach uznawana była za istotny krok naprzód w dziedzinie zdrowia publicznego, jednak najnowsze badania sugerują, że fluor może wpływać potencjalnie szkodliwie na zdrowie [1]. Nie ulega wątpliwości, że pierwiastek ten wzmacnia zęby i zapobiega próchnicy [2]. Pytanie tylko jakim kosztem [2]. Większość wcześniejszych badań w tym obszarze dostarcza danych na temat skutków narażenia, które są albo analizowane na poziomie populacyjnym w określonym, wybranym przedziale czasowym, albo dotyczą ekspozycji znacznie przekraczającej przeciętny poziom, na jaki narażony jest konsument fluoryzowanej wody miejskiej [3]. Przełomem dla naszego stanu wiedzy w tym zakresie była publikacja wysokiej jakości badań prospektywnych, w których przez dłuższy czas obserwowano pary matka-dziecko, w celu określenia skutków ich indywidualnego poziomu narażenia w perspektywie długoterminowej [3].

Pierwsze tego typu badania przeprowadzone zostały w Meksyku. Wyższe stężenie fluoru w moczu kobiet ciężarnych skorelowano tutaj z opóźnieniem rozwoju ich dzieci [4]. W wieku 4 lat maluchy miały obniżoną sprawność poznawczą, a w wieku 6-12 lat ‒ niższe IQ [5]. Jest jednak pewne istotne zastrzeżenie: źródłem narażenia dla tych kobiet była fluoryzowana sól albo woda, w której fluor występował naturalnie [5]. Następnie w 2019 r. opublikowano wyniki badania prospektywnego przeprowadzonego w Kanadzie, tym razem już konkretnie nad wodą miejską, „fluoryzowaną na poziomie optymalnym” [6]. Żadna z badanych osób nie piła wody z fluorem w stężeniu powyżej 1,5 mg/l [6]. Mało tego, przeważająca większość, bo aż 94,3%, piła wodę z fluorem w stężeniu poniżej 0,7 mg/l [6] (które w USA zostało uznane za poziom docelowy).

Mimo że woda była „fluoryzowana na poziomie optymalnym” dane obserwacyjne pochodzące od ponad 500 par matka-dziecko pokazały, że wyższe narażenie kobiety na fluor w czasie trwania ciąży przekłada się u dziecka na niższy poziom inteligencji w wieku 3-4 lat [6]. Zgodnie z zaleceniami Amerykańskiego Kolegium Położników i Ginekologów (ACOG) kobiety w ciąży powinny pić co najmniej 8 szklanek wody dziennie [7]. Przy założeniu fluoryzacji na poziomie uznawanym w USA za docelowy, na podstawie wyników wspomnianego kanadyjskiego badania [6], oszacować można, że stosowanie się do wytycznych ACOG może skutkować niższym poziomem inteligencji u dzieci nawet o 5 punktów IQ [3].

Badanie z Kanady [6] opublikowane zostało w JAMA Pediatrics, jednym z najstarszych czasopism pediatrycznych w USA, wydawanym przez Amerykańskie Towarzystwo Medyczne (AMA). Według redaktora naczelnego decyzja o publikacji stanowić miała „świadectwo zaangażowania JAMA Pediatrics w misję rozpowszechniania najlepszych badań naukowych, niezależnie od stopnia kontrowersyjności ich wyników” [6].

Kanadyjska Agencja Leków i Technologii Zdrowotnych (ang. Canadian Agency for Drugs and Technologies in Health) zareagowała natychmiast, publikując raport, z którego wynikało, że dowody w tym zakresie są niewystarczające, by dało się jednoznacznie stwierdzić, czy ekspozycja na fluor w stężeniu optymalnym rzeczywiście wpływa na rozwój mózgu [8]. Tylko że w tym kanadyjskim badaniu nie było żadnych kategorycznych twierdzeń [6]. Autorzy zasugerowali jedynie „potencjalną konieczność” obniżenia spożycia fluoru na czas trwania ciąży [6]. Jak słusznie zauważono w artykule towarzyszącym, odkrycia te powinny stanowić punkt wyjścia do „obiektywnej i wyważonej dyskusji na temat potencjalnej neurotoksyczności fluoru” [9].

Co na to amerykańskie organy regulacyjne? W ciągu miesiąca od publikacji kanadyjskiego badania ukazał się wstępny raport dotyczący wpływu fluoru na rozwój mózgu i zdrowie funkcji poznawczych [10]. Opracowany został przez Krajowy Program Toksykologiczny (National Toxicology Program, NTP), zajmujący się oceną substancji pod kątem ich potencjalnie szkodliwego wpływu na zdrowie człowieka, należący do Departamentu Zdrowia i Opieki Społecznej Stanów Zjednoczonych (U.S. Department of Health and Human Services, HHS) [1]. Jakie były wnioski? „Na podstawie przeglądu systematycznego zgromadzonych dowodów NTP stwierdza, że fluor powinien być traktowany jak zagrożenie dla rozwoju neurologicznego i poznawczego człowieka” [10].

Cóż za nagły zwrot akcji! Jeszcze niedawno osoby kwestionujące bezpieczeństwo fluoryzacji wody były lekceważone i wyzywane od fanatycznych przeciwników nauki [11], a teraz fluor zostaje oficjalnie uznany za zagrożenie przez amerykańską instytucję rządową [10]. Co prawda na razie był to tylko raport wstępny [10]. Z myślą o rzetelności wersji ostatecznej NTP zwróciło się z prośbą o ocenę do National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine (NASEM), prawdopodobnie najbardziej prestiżowej instytucji naukowej w USA [12]. Organizacja miała do przedłożonego projektu swoje zastrzeżenia [12], co w literaturze stomatologicznej przedstawione zostało jako „podanie w wątpliwość” danych w zakresie wpływu fluoru na poziom IQ [13]. Była to jednak oczywista nadinterpretacja. NASEM jasno zaznaczyły, że wyrażając swoje obawy, nie próbują podważać słuszności wniosków dotyczących neurotoksyczności fluoru [12]. Zasugerowały jedynie, że problem wymaga dalszej analizy [12]. I tak oto w 2020 r. NTP zaktualizowało swój wstępny raport [14]. Wnioski były jednak ponownie takie same: biorąc pod uwagę zakres, spójność i rzetelność danych w zakresie wpływu fluoru na poziom IQ, pierwiastek ten należy uznać za zagrożenie dla rozwoju intelektualnego człowieka [14]. W nowej wersji raportu NASEM dostrzegły znaczną poprawę, ale wezwały NTP do dalszego udoskonalania przejrzystości dokumentu [15]. Teraz pozostaje nam jedynie czekać na raport w wersji ostatecznej.

Źródło: nutritionfacts.org

The post Fluoryzacja wody pitnej a rozwój intelektualny dzieci ‒ przełomowe badania prospektywne first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Fluoryzacja wody pitnej a rozwój intelektualny dzieci ‒ przełomowe badania prospektywne pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Wstęp: Jest to trzeci z serii pięciu artykułów poświęconych fluoryzacji wody pitnej. Omówimy w nich historię tej praktyki, jej plusy i minusy, jak również kwestię bezpieczeństwa. Zapraszamy do lektury.

Wszystkie artykuły z tej serii:

1. Czy fluoryzacja wody pitnej wspiera profilaktykę próchnicy?
2. Skutki uboczne fluoryzacji wody pitnej: fluoroza zębów
3. Czy fluoryzacja wody jest bezpieczna?
4. Fluoryzacja wody pitnej a rozwój intelektualny dzieci ‒ przełomowe badania prospektywne
5. Nowe dane w zakresie bezpieczeństwa fluoru ‒ reakcja środowiska medycznego

W badaniach na szczurach i myszach wykazano, że fluor jest neurotoksyną rozwojową, powodującą deficyty uczenia się i pamięci [1]. Zaintrygowani tymi wynikami naukowcy przeszli do fazy badań z udziałem ludzi [2]. W latach 80. w chińskich czasopismach medycznych zaczęły pojawiać się publikacje ukazujące, że na obszarach, gdzie woda pitna z natury zawiera więcej fluoru, wśród miejscowych dzieci obserwuje się niższy poziom inteligencji [3]. Fluoroza zębów (plamy na zębach wywołane nadmiernym narażeniem na fluor) jest w Chinach szeroko rozpowszechniona [4]. Dotyka ponad 90 milionów osób, często członków małych społeczności, zamieszkałych w pobliżu górskich źródeł i potoków [4]. Oznacza to, że nawet tereny ze sobą graniczące mogą znacznie różnić się między sobą pod względem ekspozycji na fluor, co dało naukowcom świetny grunt pod swego rodzaju naturalny eksperyment [4].

Dostęp do chińskiej literatury medycznej był wówczas ograniczony, przez co te badania umknęły uwadze naukowców w krajach Zachodu. Przełom nastąpił w 2008 r., gdy 16 takich badań zestawiono ze sobą w metaanalizie w języku angielskim pt. „Fluor a poziom inteligencji wśród dzieci: metaanaliza” [5]. Wykazano tutaj, że wśród dzieci zamieszkałych na obszarach o wysokim rozpowszechnieniu fluorozy niskie IQ obserwuje się pięć razy częściej niż wśród dzieci zamieszkałych na obszarach, gdzie fluoroza jest zjawiskiem rzadkim albo w ogóle niespotykanym [5]. Oznacza to, że fluoroza, wbrew wcześniejszym założeniom, nie jest jedynie defektem estetycznym, lecz może stanowić widoczny sygnał potencjalnych deficytów intelektualnych [6]. W późniejszej metaanalizie z 2012 r. [4] uwzględniono 27 badań i wykazano, że różnica w poziomie inteligencji między populacjami o wysokim i niskim stopniu narażenia na fluor wynosi średnio 7 punktów IQ [7]. Największe badanie w tym zakresie opublikowano w 2018 r. [8] Na podstawie danych zgromadzonych od tysięcy dzieci ustalono tutaj, że nawet przy stężeniach poniżej 1 mg/l, wyższa ekspozycja na fluor wiąże się z dużym spadkiem prawdopodobieństwa rozwoju inteligencji na poziomie bardzo wysokim (IQ powyżej 130). Nawet bardzo łagodną fluorozę powiązano ze zmniejszeniem szans na tak wysokie IQ o ponad połowę [8].

Na chwilę obecną związek między wyższym narażeniem na fluor i niższym IQ wykazano już w ponad 50 badaniach [9]. Zgodnie z wynikami przeglądu systematycznego i metaanalizy z 2020 r. [10] zależność między wysoką ekspozycją na fluor i niższym poziomem inteligencji stwierdzono w 90% badań opublikowanych na przestrzeni ostatnich 10 lat. Sprawa nie jest jednak przesądzona, bo dostępne dowody naukowe budzą poważne zastrzeżenia.

Po pierwsze w większości badań w tym zakresie testowane stężenie fluoru znacznie przewyższało maksimum dopuszczalne dla fluoryzowanej wody miejskiej [4]. Przykładowo w metaanalizie z 2012 r. [4] w jednym z badań odnotowane działania niepożądane były wynikiem narażenia na fluor w stężeniu nawet do 11,5 mg/l. Dla porównania w USA za poziom optymalny uznaje się 0,7 mg/l [11], a poziom faktyczny wynosi średnio 0,8 mg/l w przypadku wody miejskiej i 0,3 mg/l w przypadku wody gruntowej [12]. Trzeba jednak zaznaczyć, że te 11,5 mg/l było w tej metaanalizie wyjątkiem [6]. W pozostałych badaniach średnie podwyższone stężenie fluoru wynosiło około 2 mg/l, a w większości przypadków ze spadkiem IQ powiązano ekspozycję poniżej 4 mg/l, czyli górnego limitu ustanowionego przez amerykańską Agencję Ochrony Środowiska (EPA) [6]. Mowa tu o tzw. celu dotyczącym maksymalnego poziomu zanieczyszczeń (ang. Maximum Contaminant Level Goal), a więc poziomu, „poniżej którego nie ma znanego ani prognozowanego zagrożenia dla zdrowia” [13].

W niektórych badaniach niższy poziom inteligencji stwierdzono przy stężeniu fluoru w wysokości już 1-2 mg/l [14]. Pojawiła się nawet sugestia, że najniższe szkodliwe stężenie, potencjalnie związane z obniżeniem poziomu inteligencji o 1 punkt IQ, wynosi około 0,3 mg/l (przy założeniu spożycia 4 szklanek wody dziennie) [7]. Były też badania, w których stwierdzono, że dostępne na chwilę obecną dane są niewystarczające, by dało się ustalić najniższą dawkę fluoru wykazującą działanie neurotoksyczne [10].

Kolejną problematyczną kwestią są czynniki zakłócające. Niemal wszystkie dotychczasowe badania w tym zakresie przeprowadzone zostały na społecznościach wiejskich, w krajach takich jak Chiny, Iran czy Mongolia [10]. Nadzwyczaj wysoką zawartość fluoru w wodzie pitnej obserwuje się z reguły na obszarach szczególnie ubogich i słabo rozwiniętych [10]. Względnie zamożne społeczności inwestują często w wyższej jakości wodę pitną, z której fluor zostaje odfiltrowany, chociażby z myślą o redukcji narażenia konsumentów na rozwój fluorozy [10]. Poza tym w przypadku wody o wysokim stężeniu fluoru wyższe jest również ryzyko zanieczyszczenia innymi neurotoksynami [10]. Fluor występuje w wodzie jako cząsteczka o ładunku ujemnym [10]. W celu zachowania elektroobojętności wysoką zawartość fluoru równoważyć musi wysoka zawartość cząsteczek naładowanych dodatnio takich jak aluminium, arsen, ołów, czy miedź [10]. Ryzyko to nie dotyczy fluoryzowanej wody miejskiej, ponieważ ujemne jony fluoru są neutralizowane w procesie uzdatniania [10].

Za wiarygodnością omówionych danych w zakresie neurotoksyczności fluoru nie przemawia też fakt, że pochodzą one w większości z badań przekrojowych i ekologicznych [6]. Dostarczają zatem danych o skutkach narażenia obserwowanego na poziomie populacji w określonym i ograniczonym przedziale czasowym. Nie mówią nam natomiast nic o konkretnych osobach, w różnym stopniu narażonych na działanie fluoru i skutkach takiej ekspozycji w perspektywie długoterminowej. Przykładowo sam fakt, że dziecko ma niskie IQ i jednocześnie mieszka na obszarze, gdzie woda pitna zawiera dużo fluoru, nie oznacza automatycznie, że jedno wynika z drugiego. Przecież tak na dobrą sprawę nie wiadomo nawet, czy takie dziecko, albo jego mama, w ogóle tę wodę pili. Najbardziej miarodajne są badania, w których dzieci obserwowano przez dłuższy czas, z uwzględnieniem ich indywidualnego poziomu narażenia, żeby sprawdzić, czy wyższa ekspozycja w trakcie procesu dorastania rzeczywiście przełoży się na niższe IQ w wieku dorosłym [6]. Wyniki takich badań omówimy w kolejnym artykule.

Źródło: nutritionfacts.org

The post Czy fluoryzacja wody jest bezpieczna? first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Czy fluoryzacja wody jest bezpieczna? pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Wstęp: Jest to drugi z serii pięciu artykułów poświęconych fluoryzacji wody pitnej. Omówimy w nich historię tej praktyki, jej plusy i minusy, jak również kwestię bezpieczeństwa. Zapraszamy do lektury.

Wszystkie artykuły z tej serii:

1. Czy fluoryzacja wody pitnej wspiera profilaktykę próchnicy?
2. Skutki uboczne fluoryzacji wody pitnej: fluoroza zębów
3. Czy fluoryzacja wody jest bezpieczna?
4. Fluoryzacja wody pitnej a rozwój intelektualny dzieci ‒ przełomowe badania prospektywne
5. Nowe dane w zakresie bezpieczeństwa fluoru ‒ reakcja środowiska medycznego

Pół wieku badań doprowadziło naukowców do wniosku, że przy założeniu standardowego stężenia w wysokości 0,7-1,2 mg/l, fluoryzacja wody jest praktyką bezpieczną [1]. Problematyczne mogą być natomiast zasoby wodne, w których fluor występuje naturalnie. Zdarza się bowiem, że poziom tego pierwiastka może znacznie przekraczać jego dopuszczalne maksimum. W miejscach, gdzie sięga 2 mg/l, dzieci poniżej 9. roku życia mają podwyższone ryzyko rozwoju fluorozy zębów [1]. Natomiast picie wody z fluorem w stężeniu 4 mg/l, w ciągu kolejnych lat życia grozi fluorozą całego szkieletu i zwiększeniem ryzyka złamań kości [1]. Na taką naturalnie wysoką zawartość fluoru w wodzie pitnej narażone są populacje zamieszkujące obszary od Turcji, przez Irak, Iran i Afganistan, aż po Chiny i Japonię [2].

Dlaczego podatność na fluorozę zębów dotyczy tylko dzieci do 9. roku życia? Bo właśnie w tym wieku zakończony zostaje proces dojrzewania szkliwa i wyrzynają się ostatnie zęby stałe [3]. Zęby ostatecznie uformowane są odporne na fluorozę, a jeśli schorzenie rozwinęło się wcześniej, nie ma ryzyka progresji zmian do postaci bardziej zaawansowanej [3]. Zgodnie z szacunkami instytucji zajmujących się zdrowiem publicznym, przy stężeniu fluoru wynoszącym 1 mg/l, ryzyko rozwoju fluorozy, i to jedynie w jej najłagodniejszej formie, dotyczyło mniej niż 10% dzieci [4]. Później okazało się jednak, że częstotliwość występowania i stopień zaawansowania fluorozy znacznie przewyższyły te wstępne przewidywania [4]. Jak wynika z danych CDC, w USA na fluorozę zębów ogółem cierpi obecnie około ⅓ dzieci (Wykres 1), przy czym w mniej więcej co 30. przypadku zmiany są umiarkowane do nasilonych (Wykres 2) [5]. Niewykluczone, że jest to kwestia narażenia na fluor z wielu różnych źródeł, które nie zostały wzięte pod uwagę w pierwotnych obliczeniach [4].

Trzeba zaznaczyć, że w większości przypadków objawy fluorozy są bardzo łagodne, praktycznie niezauważalne [6]. Zmiany na zębach przyjmują postać białych pasków lub plamek, widocznych tylko dla dentysty w jasnym świetle lampy stomatologicznej [6]. Zdarzają się też jednak przypadki poważne, kiedy na uzębieniu pojawiają się wyraźne przebarwienia i wgłębienia, które nie są wcale tylko zwykłym problemem natury estetycznej [1]. Przykładowo w badaniu z 2007 r. [7] wykazano, że dzieci z zaawansowaną fluorozą są częściej postrzegane przez swoich rówieśników jako nieatrakcyjne, niedbałe, brudne, nieszczęśliwe, niezdrowe, nieinteligentne, niemiłe, niewiarygodne, nietowarzyskie. Nietrudno sobie wyobrazić, że oceniane w ten sposób dziecko może mieć w konsekwencji problemy z poczuciem własnej wartości.

Ze względu na fakt, że wskaźniki występowania fluorozy okazały się wyższe, niż przewidywano w 2015 r. United States Public Health Service zmniejszyło zalecane stężenie fluoru w wodzie pitnej do 0,7 mg/l [8]. Zmiana objęła cały kraj, co jest istotne, ponieważ wcześniej w chłodniejszych regionach USA, gdzie mieszkańcy zazwyczaj piją mniej wody, poziom pierwiastka wynosił nawet 1,2 mg/l. Szacuje się, że dzięki tej redukcji stężenia fluoru odsetek dzieci z fluorozą „problematyczną pod względem estetycznym” powinien utrzymywać się poniżej ok. 12% [6].

Jeśli chodzi o inne potencjalne zagrożenia dla zdrowia, jeszcze do niedawna środowisko medyczne trzymało się stanowiska, którego najlepszym chyba podsumowaniem jest fragment zamykający wyczerpujący raport opublikowany przez Consumer Reports w 1978 r. [9]: „Prawda jest taka, że z naukowego punktu widzenia bezpieczeństwo fluoryzacji nie jest wcale tematem kontrowersyjnym. Jest to praktyka bezpieczna, ekonomiczna i dobroczynna, a fakt, że te sztuczne kontrowersje nie odeszły jeszcze w zapomnienie, w przekonaniu Consumers Union, stanowi współcześnie jeden z najlepszych przykładów przewagi szarlataństwa nad nauką”. Jednak w ostatnich latach coraz większe obawy wzbudza negatywny wpływ fluoryzacji na rozwój mózgu [10]. Tym właśnie zagadnieniem zajmiemy się w kolejnym artykule.

Źródło: nutritionfacts.org

The post Skutki uboczne fluoryzacji wody pitnej: fluoroza zębów first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Skutki uboczne fluoryzacji wody pitnej: fluoroza zębów pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Wstęp: Jest to pierwszy z serii pięciu artykułów poświęconych fluoryzacji wody pitnej. Omówimy w nich historię tej praktyki, jej plusy i minusy, jak również kwestię bezpieczeństwa. Zapraszamy do lektury.

Wszystkie artykuły z tej serii:

1. Czy fluoryzacja wody pitnej wspiera profilaktykę próchnicy?
2. Skutki uboczne fluoryzacji wody pitnej: fluoroza zębów
3. Czy fluoryzacja wody jest bezpieczna?
4. Fluoryzacja wody pitnej a rozwój intelektualny dzieci ‒ przełomowe badania prospektywne
5. Nowe dane w zakresie bezpieczeństwa fluoru ‒ reakcja środowiska medycznego

W 2020 r. opublikowano metaanalizę badań nad wpływem diety wegetariańskiej na zdrowie zębów [1]. Wyniki wskazują, że osoby stosujące dietę bezmięsną mają znacznie mniej zębów dotkniętych próchnicą, mniej brakujących zębów oraz mniej wypełnień [1]. W jednym z badań, które odbiegało od dominującego trendu, wykazano, że ubytki zębowe występują częściej wśród wegetarian. Jako przyczynę tego zjawiska wskazano powszechną w tej grupie niechęć do past do zębów zawierających fluor [2]. Za słusznością tej teorii przemawia fakt, że osoby, które stosowały pastę z fluorem miały znacznie mniej zepsutych zębów niż te, które w swojej higienie jamy ustnej fluoru unikały [2].

Uważa się, że fluor chroni zęby, wspierając naturalną stabilność struktury mineralnej szkliwa [3]. W 2019 r. opublikowano metaanalizę prawie 100 randomizowanych badań kontrolowanych, w których udział wzięło łącznie ponad 10 000 osób [4]. Z „wysokim stopniem pewności” wykazano tutaj, że zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, pasty do zębów z fluorem w stężeniu 1000-1250 mg/l obniżają ryzyko rozwoju próchnicy znacznie skuteczniej niż pasty do zębów bez fluoru [4]. No dobrze, produkty do higieny jamy ustnej to jedno, a co z fluorem w wodzie pitnej?

Zgodnie z konsensusem medycznym, wypracowanym przez instytucje zdrowia publicznego na całym świecie, z zastrzeżeniem odpowiedniego stężenia, fluoryzacja wody stanowi bezpieczną i skuteczną strategię zapobiegania ubytkom zębowym w skali całej społeczności [5]. Co więcej, Amerykańskie Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorób (CDC) ogłosiło fluoryzację wody pitnej jednym z największych 10 osiągnięć w obszarze zdrowia publicznego XX w. [6] Nie zmienia to jednak faktu, że praktyka ta już od dłuższego czasu jest przedmiotem polemiki i tematem silnie polaryzującym [7]. Przeciwnicy fluoryzacji podkreślają, że w diecie człowieka nie ma czegoś takiego jak zapotrzebowanie na fluor [8] i argumentują, że korzyści, z jakimi wiąże się dodawanie tego pierwiastka do wody pitnej, są niewystarczające, by dało się nimi uzasadnić potencjalne zagrożenia, w tym ryzyko zdrowotne [5].

Zanim przejdziemy do samych kontrowersji, warto najpierw krótko zarysować kontekst. Fluor jest minerałem naturalnie występującym w przeważającej części ziemskich zasobów wodnych [5]. Między innymi właśnie dlatego w USA fluoryzacja wybroniła się z zarzutów niezgodności z amerykańską konstytucją [9]. Sądy orzekały, że fluor nie powinien być postrzegany jako środek leczniczy, tylko składnik odżywczy, który nie wszędzie występuje naturalnie [9]. Dodawanie go do wody pitnej nie jest zatem próbą „leczenia” konsumentów bez ich zgody, tylko strategią niwelowania nierówności zdrowotnych, szczególnie wśród społeczności ubogich, o ograniczonym dostępie do opieki stomatologicznej [10]. Fluoryzację wody zdefiniować można jako „zwiększanie lub obniżanie zawartości fluoru w wodzie pitnej, mające na celu osiągnięcie stężenia optymalnego ‒ wystarczająco wysokiego, by zapobiegać próchnicy, ale nie za wysokiego, by nie narażać konsumentów na rozwój fluorozy” [5], czyli nieestetycznych zmian, które pojawiają się na zębach w wyniku nadmiernego spożycia fluoru.

Wszystko zaczęło się w 1901 r. wraz z dochodzeniem w sprawie zjawiska zwanego lokalnie „Colorado Brown Stain” ‒ „groteskowych” brązowych plam na zębach mieszkańców Colorado Springs [5]. Nieznane dotąd schorzenie było tym bardziej intrygujące, że dotknięte nim zęby były „zaskakująco i niewytłumaczalnie odporne na próchnicę” [5]. Po tym, jak odkryto, że u podłoża problemu leży fluor, w latach 30. przeprowadzono ogólnokrajowe pomiary poziomu tego pierwiastka w wodzie pitnej [5]. Ustalono wówczas, że najwyższe dopuszczalne stężenie wynosi około 1 mg/l [5]. Na wieść, że da się zadbać o zdrowie dentystyczne mieszkańców, nie narażając ich przy tym na rozwój fluorozy, w 1945 r. Grand Rapids w stanie Michigan jako pierwsze miasto na świecie rozpoczęło fluoryzację lokalnych sieci wodociągowych [5]. W ciągu 11 lat częstotliwość występowania próchnicy wśród miejscowych dzieci spadła o ponad 60% i tak oto rozpoczęła się era fluoryzacji [5]. Współcześnie w skali światowej wodę pitną fluoryzuje 25 państw, a w 28 innych fluor w wodzie występuje naturalnie [5] albo zamiast do wody dodawany jest do mleka [11] lub soli [12].

W USA głosy sprzeciwu wobec fluoryzacji pojawiły się niemal natychmiast [13]. W amerykańskiej komedii „Dr. Strangelove, czyli jak przestałem się martwić i pokochałem bombę” jeden z głównych bohaterów, generał Ripper, obsesyjnie troszczy się o czystość swoich „cennych płynów ustrojowych”. Jego lęk ma swoje korzenie w realiach tzw. Czerwonej Paniki (ang. Red Scare). W tym okresie popularne były prawicowe, antykomunistyczne teorie spiskowe, które twierdziły, że fluoryzacja wody miała na celu zamianę ludzi w „kretynów i ateistycznych niewolników”, którzy ugną się przed komunistami [13].

Współcześnie głównym środkiem przekazu przeciwników fluoryzacji stały się media społecznościowe [14]. Jak wynika z badań, spośród wszystkich postów dotyczących fluoru na Instagramie na „nie” jest 63% [14], a na Twitterze ‒ 64% [15]. Przeciwko fluoryzacji jest też 99% filmików na YouTubie i nawet do 100% grup i stron na Facebooku dotyczących wpływu fluoru na stan zdrowia [15]. Lata przed pandemią COVID-19 krucjata przeciwko fluoryzacji uznana została za studium przypadku „cyfrowej pandemii misinformacji w zakresie zdrowia publicznego” [16]. W roku poprzedzającym pandemię COVID-19 przeprowadzono pierwsze ogólnoświatowe badanie ankietowe nad kryzysem wiary w naukę [17]. Na podstawie danych zebranych od 140 000 osób w 140 krajach ustalono, że nauce w „wysokim” stopniu ufa tylko 18% ludzkości [17]. Co zaskakujące, jak pokazało przeprowadzone w 2020 r. badanie uzupełniające, po pandemii COVID-19, mimo licznych niedociągnięć instytucjonalnych, w poziomie sceptycyzmu wobec nauki odnotowano spadek [18].

A jak wygląda konsensus naukowy w kwestii fluoryzacji wody? Zacznijmy może od skuteczności. Według CDC to właśnie fluorowi w wodzie pitnej Amerykanie zawdzięczają gwałtowny spadek w częstotliwości występowania próchnicy, odnotowany w USA w drugiej połowie XX w. [5] Tylko że podobne zmiany miały miejsce również w krajach, które nie fluoryzowały wód [5], a za ich wystąpienie w dużej mierze odpowiada globalna dystrybucja past do zębów z fluorem [19]. Najlepsze dowody w tym zakresie pochodzą z badań prospektywnych z równoczesną kontrolą [20]. W danym przedziale czasowym obserwowano w nich populacje zamieszkujące obszary fluoryzowane i nie-fluoryzowane, porównując je pod względem wskaźników występowania próchnicy [20]. Jak do tej pory przeprowadzono już ponad 100 tego typu badań i ogólne wnioski są takie, że liczbę zębów dotkniętych próchnicą, zębów brakujących oraz zębów z wypełnieniami fluoryzacja pozwala obniżyć o 35% w przypadku zębów mlecznych i o 26% w przypadku zębów stałych [20]. Wychodzi więc na to, że fluoryzacja wody pitnej rzeczywiście stanowi skuteczną strategię profilaktyki próchnicy w skali całej społeczności. Pytanie tylko jakim kosztem… Ciąg dalszy w kolejnym artykule.

Źródło: nutritionfacts.org

The post Czy fluoryzacja wody pitnej wspiera profilaktykę próchnicy? first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Czy fluoryzacja wody pitnej wspiera profilaktykę próchnicy? pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Nieświeży oddech to problem bardziej rozpowszechniony niż to wynika z oficjalnych szacunków [1]. Większość ludzi deklaruje, że ma do czynienia z osobami zmagającymi się z halitozą [1]. Częstą strategią radzenia sobie z tym schorzeniem jest maskowanie, jednak jak pokazują badania, płyny do płukania jamy ustnej, spraye odświeżające oddech, czy miętówki działają tylko doraźnie [2]. Na dłuższą metę są natomiast bezskuteczne, ponieważ nie leczą bowiem pierwotnej przyczyny problemu. W związku z powyższym w walce z halitozą nie można polegać wyłącznie na produktach maskujących [3].

Nieświeży oddech zazwyczaj wynika z procesu degradacji aminokwasów, które powstają w wyniku bakteryjnego rozkładu białek w jamie ustnej [4]. Chodzi tu konkretnie o aminokwasy zawierające siarkę, w tym cysteinę i metioninę, z których powstają brzydko pachnące lotne związki siarki, m.in. siarkowodór, czyli gaz o zapachu zgniłych jajek [5]. W badaniu z 2015 r. [6] stężenie tych związków w oddechu uczestników mierzono przy zastosowaniu specjalistycznych urządzeń. Eksperyment pokazał, że samo szczotkowanie zębów nie przekłada się na znaczącą redukcję halitozy [6]. Z 450 ppb poziom lotnych związków siarki spadł do około 300 ppb, czyli w dalszym ciągu powyżej 250 ppb ‒ granicy, powyżej której oddech zaczyna być nieświeży [6]. Właśnie mniej więcej do tej wartości progowej zredukowano ilość lotnych związków siarki, uzupełniając higienę o czyszczenie języka [6]. Najskuteczniej podziałał jednak antybakteryjny płyn do płukania jamy ustnej (Wykres 1) [6]. I tak oto przechodzimy do sedna dzisiejszego artykułu: w kontekście leczenia halitozy jaki płyn do płukania jamy ustnej będzie najlepszy?

W poszukiwaniu odpowiedzi naukowcy przeprowadzili eksperyment przy zastosowaniu cysteiny [4]. Zamiast spożywać cysteinę (jednym z jej bogatych źródeł jest na przykład kazeina ‒ białko znajdujące się w nabiale [7]), uczestnicy po prostu płukali nią jamę ustną [4]. Celem było sprawdzenie, jak na stężenie lotnych związków siarki w oddechu wpłyną poszczególne elementy higieny jamy ustnej [4]. Wyniki pomiarów przedstawione zostały na wykresach [4]. Na początek: szczotkowanie zębów (Wykres 2) [4]. Jak widzimy, szczotkowanie samą wodą nie przyniosło praktycznie żadnych efektów [4]. Po 20 minutach od mycia zębów ilość brzydko pachnących związków wróciła do poziomu wyjściowego, a więc bakterie odpowiedzialne za powstawanie nieświeżego oddechu pozostały w dużej mierze nienaruszone [4]. Przy zastosowaniu pasty do zębów szczotkowanie podziałało już skuteczniej. Po ich umyciu poziom lotnych związków siarki wzrastał powoli i stopniowo, co oznacza, że na pewien czas bakterie zostały wyeliminowane (Wykres 3) [4].

A co z czyszczeniem języka? Po zastosowaniu skrobaczki ilość lotnych związków siarki w oddechu spadła mniej więcej o połowę, po czym wzrastała stopniowo przez kilka następnych godzin (Wykres 4) [4].

A żucie gumy? Do pewnego stopnia skuteczne, jednak po kilku godzinach po efektach nie było już śladu (Wykres 5) [4].

A jak z halitozą radzą sobie różnego rodzaju płyny do płukania jamy ustnej? Zwykła woda okazała się bezskuteczna (Wykres 6) [4]. Może być pomocna tylko w przypadku nieświeżego oddechu o poranku. W nocy przepływ śliny w jamie ustnej jest bowiem osłabiony. Płucząc rano usta wodą, niwelujemy skutki nocnego „zastoju” śliny, co przekłada się na redukcję halitozy. Samą wodą jednak nie zabijemy bakterii odpowiedzialnych za powstawanie nieświeżego oddechu, więc w ciągu dnia jest już niestety bezużyteczna. Równie słabe efekty daje Scope ‒ płyn do płukania ust, który ma teoretycznie właściwości antybakteryjne [8], ale na bakterie powodujące halitozę najwyraźniej akurat nie działa (Wykres 7) [4]. Dużo skuteczniejszy okazał się płyn na bazie chlorheksydyny, który doszczętnie wyeliminował bakterie i to aż na 7 godzin (Wykres 8) [4]. Problem polega na tym, że chlorheksydyna zabija nie tylko bakterie powodujące halitozę, ale również te dobroczynne, odpowiedzialne za produkcję tlenku azotu ‒ związku o kluczowym znaczeniu dla zdrowia naszych tętnic [9]. W efekcie chlorheksydyna może podnosić ciśnienie krwi [9], ale to nie wszystko. Plami również zęby [1], co jest sprzeczne z założeniem, że płyn do płukania jamy ustnej powinien raczej zapobiegać takim problemom. Co gorsza, skutki uboczne wcale nie są w tym przypadku rzadkością: przebarwienia zębów, zbieranie się kamienia nazębnego, czy uszkodzenia śluzówki jamy ustnej [10] zgłaszane są przez mniej więcej 9 na 10 użytkowników [11]. Działania niepożądane występują aż w 88% przypadków [11].

Chlorheksydyna to i tak nic w porównaniu z nadtlenkiem wodoru. Związek ten może działać rakotwórczo, potencjalnie zwiększając ryzyko rozwoju raka jamy ustnej [12]. Dane te pochodzą akurat z badań na gryzoniach [13], ale niewykluczone, że taki sam mechanizm zachodzi również u ludzi. W ludzkich komórkach śluzówki jamy ustnej nadtlenek wodoru wywołuje znaczące uszkodzenia DNA [14].

Swego czasu powszechnym antybakteryjnym składnikiem płynów do płukania jamy ustnej był też triklosan, jednak obecnie jego stosowanie w produktach dostępnych bez recepty jest już zakazane [10].

Zdarza się, że samo szczotkowanie języka to za mało, by pozbyć się halitozy [1]. Jeśli nieświeży oddech utrzymuje się pomimo poprawy higieny języka i zębów, pielęgnację można uzupełnić płynem do płukania ust na bazie cynku [1]. Cynk wiąże lotne związki siarki i zapobiega ich wydostawaniu się z jamy ustnej [10]. Jak pokazują badania, bezalkoholowe płyny do płukania ust, które w swoim składzie zawierają chlorek cynku, skutecznie i natychmiastowo redukują halitozę, z tym że efekty są jedynie tymczasowe [15].

W badaniu z 2019 r. [15] naukowcy przetestowali skuteczność ośmiu różnych płynów do płukania ust. Najlepiej wypadł Halitosil Zn, płyn na bazie chlorku cynku, najgorzej ‒ Colgate Plax i Cb12, oba na bazie alkoholu. Alkohol wysusza śluzówkę jamy ustnej i przypuszczalnie właśnie dlatego przyczynia się do nasilenia halitozy [15].

Wyniki eksperymentu z cysteiną dla preparatów zawierających chlorek cynku w różnych stężeniach przedstawiono na poniższych wykresach (Wykresy 9, 10, 11) [4]. Warto zaznaczyć, że skuteczność cynku różni się w zależności od zastosowanej formy. Przecież właśnie dlatego w omawianym badaniu Listerine Advanced podziałał świetnie, ale zwykły Listerine już nie: ten pierwszy w swoim składzie zawiera chlorek cynku, drugi ‒ glukonian cynku (Wykresy 12, 13) [8].

Źródło: nutritionfacts.org

The post Płyny do płukania jamy ustnej w leczeniu halitozy ‒ który będzie najlepszy? first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Płyny do płukania jamy ustnej w leczeniu halitozy ‒ który będzie najlepszy? pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Z przeglądów systematycznych i metaanaliz wynika, że utrata zębów i paradontoza związane są zarówno z zaburzeniami funkcji poznawczych [1], jak i z demencją [2]. Intuicyjnym wytłumaczeniem byłaby w tym przypadku przyczynowość odwrotna. To demencja prowadzi do zaniedbywania higieny jamy ustnej [3]. Badania prospektywne, w których uczestników obserwuje się przez dłuższy czas, pokazują jednak, że jest dokładnie na odwrót: wypadanie zębów stanowi czynnik predykcyjny przyszłych zaburzeń funkcji poznawczych, a im więcej brakujących zębów, tym ryzyko jest wyższe [4].

Czynniki genetyczne warunkujące podwyższone ryzyko paradontozy nie zostały powiązane z rozwojem choroby Alzheimera [5], co by oznaczało, że zbieżności należy szukać wśród czynników zakłócających. Zarówno z utratą zębów, jak i z demencją w parze idzie często niezdrowa dieta i niski status socjoekonomiczny, ale akurat te czynniki były w badaniach kontrolowane [2]. Był jednak jeden, którego naukowcy nie wykluczyli, a mianowicie: inteligencja. Osoby z wyższym IQ lepiej dbają o higienę jamy ustnej [7], dzięki czemu mają mniej problemów z zębami i dziąsłami [6]. Jednocześnie, w związku z większą rezerwą kognitywną, później rozpoczyna się u nich wykrywalna klinicznie choroba Alzheimera [8].

Jakie są potencjalne mechanizmy przyczynowe? Na pewno insulinooporność i przewlekły stan zapalny [9], ale to nie wszystko. Opublikowane w 2018 r. badanie na myszach [11] wykazało, że paradontoza spowodowana zakażeniem bakterią P. gingivalis, głównym patogenem odpowiedzialnym za rozwój tej choroby u ludzi [10], prowadzi do przenikania bakterii do mózgu. W konsekwencji następuje zwiększenie ilości złogów amyloidowych, co jest związane z patologią choroby Alzheimera [11]. Od tego czasu wykazano, że taki sam mechanizm zachodzi u ludzi. Bakterię P. gingivalis wykryto w mózgach osób cierpiących na Alzheimera [12]. W prowadzonych obecnie badaniach klinicznych naukowcy testują blokowanie ich neurotoksycznego działania jako potencjalną metodę terapeutyczną.

Na ciekawy potencjalny mechanizm przyczynowy nakierowała naukowców analiza w podgrupach przeprowadzona na wynikach metaanalizy z 2018 r. [13]. Związek między utratą zębów a późniejszym rozwojem demencji zaobserwowano jedynie u osób, które nie uzupełniły braków w uzębieniu protezami; u pozostałych badanych tego związku nie stwierdzono [13]. Jak to możliwe? W przeglądzie pt. „Mastykacja dla zdrowia umysłu ‒ związek między mastykacją i zdrowiem poznawczym, w kontekście starzenia i demencji” zestawiono ze sobą badania sugerujące, że przeżuwanie (w żargonie medycznym: mastykacja) jest z jakiegoś powodu istotne dla prawidłowego funkcjonowania mózgu [14]. Przykładowo: u myszy w starszym wieku usunięcie zębów skutkuje pogorszeniem pamięci i zdolności uczenia się [15]. Tylko czy to przypadkiem nie dzieje się przez ból i stan zapalny po wyrwaniu zęba?

Bardziej przekonujące wydają się wyniki serii eksperymentów z 2019 r. [16] Cześć myszy dostawała tutaj karmę w postaci granulatu, reszta ‒ tę samą karmę w postaci sproszkowanej [16]. Inne badanie, ale wnioski takie jak w poprzednim [15]: wśród myszy, które swojego pożywienia nie musiały gryźć, odnotowano pogorszenie pamięci i zdolności uczenia się [16]. Jak to się dzieje, że przeżuwanie ma wpływ na zdolności poznawcze? Czynności takie jak zaciskanie szczęki, czy żucie gumy wywołują widoczne na USG zwiększenie przepływu krwi w tętnicy środkowej mózgu [17]. Przy zastosowaniu funkcjonalnego rezonansu magnetycznego wykazano, że żucie gumy, nawet takiej bezsmakowej i bezcukrowej, aktywuje obszary mózgu odpowiedzialne za funkcje poznawcze [18]. Z drugiej strony w badaniach translacyjnych nad doraźnym wpływem żucia gumy na funkcje poznawcze wyniki były już niejednoznaczne [19]. A może to w ogóle nie jest kwestia żucia?

Okazuje się, że osoby, które straciły zęby trzonowe po jednej stronie jamy ustnej, mają niesymetryczne źrenice (mniejsze po stronie brakującego zęba). Naukowcy postanowili sprawdzić, czy wstawienie implantów pozwoli te różnice zredukować [20]. Pomysł okazał się sukcesem [20]. „Nowe zęby sposobem na bystry mózg” ‒ taki właśnie podtytuł miało opublikowane przez nich w 2016 r. badanie, w którym wysunięto hipotezę, że zęby powinny na siebie napierać, a zaburzenie wzajemnego nacisku, w postaci luki w uzębieniu, wywiera niekorzystny wpływ na czynność mózgu [20]. Teraz jeszcze wypadałoby tę teorię przetestować w badaniu randomizowanym: osoby po utracie zęba losowo podzielić na dwie grupy. W jednej grupie wszczepić uczestnikom implanty i obserwować, czy w odniesieniu do grupy kontrolnej, interwencja przełoży się na poprawę funkcji poznawczych. Na chwilę obecną takich badań brakuje, ale w 2016 r. przeprowadzono intrygujące badanie pilotażowe [21].

Uczestnikami było 10 bezzębnych osób, spośród których zaburzenia funkcji poznawczych miało 9, w tym 6 ‒ zaburzenia zaawansowane [21]. Na początku, na okres 1 miesiąca, badanym założono protezy tradycyjne, a następnie wymieniono je na protezy typu overdenture ‒ mocowane na wykonanych z tytanu implantach, wkręcanych w kości szczęki [21]. Protezy tradycyjne, które w miejscu utrzymuje mechanizm przyssawki lub specjalny klej, nie zostały powiązane z jakąkolwiek poprawą funkcji poznawczych [21]. Za to protezy typu overdenture, które są solidnie przymocowane do wkręconych w kość implantów, przyniosły spektakularne efekty. Przypuszczalnie wynika to z faktu, że podczas przeżuwania na nerwy w szczęce działała taka sama siła nacisku, jak gdyby zęby były przyczepione do swoich naturalnych korzeni [21]. W momencie rozpoczęcia badania w pewnym stopniu zaburzone funkcje poznawcze miało 90% badanych, a w momencie zakończenia aż 80% było kognitywnie całkowicie sprawnych [21]. Oznacza to, że korzyści, z jakimi wiąże się odpowiednio dopasowana i dobrze umocowana proteza zębowa to nie tylko poprawa pewności siebie, kontaktów społecznych oraz jakości życia, ale również prawidłowe funkcjonowanie mózgu [21].

Tylko żeby nie było nieporozumień: zachowanie swoich własnych zębów niezmiennie pozostaje opcją optymalną.

Źródło: nutritionfacts.org

The post Braki w uzębieniu a zdrowie mózgu ‒ jak protezy zębowe wpływają na funkcje poznawcze? first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Braki w uzębieniu a zdrowie mózgu ‒ jak protezy zębowe wpływają na funkcje poznawcze? pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Z danych Amerykańskiego Stowarzyszenia Stomatologicznego wynika, że z nieprzyjemnym zapachem z jamy ustnej zmaga się około 50% dorosłych Amerykanów [1]. Jeśli chodzi o dane z innych miejsc na świecie, w zależności od kraju, mówimy o rozpowszechnieniu rzędu od 2% do prawie 80% [1]. Wychodzi więc na to, że średnio co trzecia osoba na Ziemi ma nieświeży oddech [1]. A jaki wpływ na zapach z ust wywiera stres? W badaniu z 2020 r. [2] u zestresowanych studentów wykryto znacznie wyższe stężenie siarkowodoru, czyli gazu o zapachu zgniłych jajek i jednego z głównych lotnych związków siarki, których obecność w jamie ustnej powiązana została z powstawaniem nieświeżego oddechu (wykres 1). Siarkowodór powstaje w wyniku rozkładu cysteiny ‒ aminokwasu zawierającego siarkę, którego skoncentrowanym źródłem jest białko odzwierzęce obecne m.in. w mięsie i nabiale [2]. Czy w przypadku tych zestresowanych studentów była to kwestia jakiejś specyficznej diety? Czy może po prostu brakowało im czasu na mycie zębów?

Najprostszym możliwym wyjaśnieniem jest fakt, że wysoki poziom stresu powoduje suchość w jamie ustnej [3]. Dzieje się tak w ramach tzw. reakcji „walcz albo uciekaj”. Słabnie wtedy produkcja śliny, przez co jama ustna nie może się samoistnie oczyszczać i wypłukać bakterii oraz pozostałości pokarmu. Ten sam mechanizm leży zresztą u podłoża nieświeżego oddechu o poranku [4]. Jednak jeśli chodzi o stres, sprawa jest trochę bardziej skomplikowana, ponieważ znaczenie ma tu też potencjalny udział hormonów stresu.

Przypuszcza się, że pewną rolę mogą tutaj odgrywać hormony płciowe [5]. W badaniu z 2013 r. [5] wykazano, że chociaż w wyniku stresujących sytuacji stężenie związków odpowiedzialnych za powstawanie nieświeżego oddechu u mężczyzn i kobiet wzrasta w jednakowym stopniu, to kobiety zaczynają z wyższym poziomem wyjściowym. W kwestii zapachu z jamy ustnej rola płci wydaje się naprawdę znacząca [4]. Co ciekawe kobiety mają wyższe stężenie lotnych związków siarki w jamie ustnej o poranku (wykres 2) [4]. Nie mówiąc już o tym jaki wpływ na zapach z ust ma cykl menstruacyjny [6]. Jest to zresztą jedna z oficjalnie uznanych przyczyn halitozy: tzw. oddech menstruacyjny [7].

Jak widzimy na poniższym wykresie (wykres 3) [8], w fazie przedmenstruacyjnej i menstruacyjnej stężenie związków odpowiedzialnych za powstawanie nieświeżego oddechu jest wyższe niż w fazie folikularnej, czyli w pierwszej połowie cyklu, przed owulacją. Wygląda więc na to, że suchość w jamie ustnej nie jest jedyną przyczyną nieświeżego oddechu. Istotnym czynnikiem wydają się też hormony [8]. Tylko że fazę przedmenstruacyjną i menstruacyjną charakteryzuje przecież także osłabiony przepływ śliny [8]. W trakcie miesiączki i tuż przed jej rozpoczęciem produkcja śliny znacząco spada (wykres 4) [8]. Czy to oznacza, że wszystko sprowadza się tutaj do suchości w jamie ustnej? Ale chwila, przecież faza przedmenstruacyjna i menstruacyjna to dla kobiet czas w pewnym sensie stresujący. Może to jednak stres jest tutaj tym czynnikiem decydującym?

Zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS) to stan podwyższonego stresu przejawiający się poirytowaniem, nerwowością i wahaniami nastroju [3]. Czy to możliwe, by suchość w ustach i nieświeży oddech w trakcie menstruacji były po prostu wynikiem miesiączkowego stresu? Najwyraźniej tak. W badaniu z 2002 r. [3] wykazano, że przedmenstruacyjny wzrost stężenia związków odpowiedzialnych za powstawanie brzydkiego zapachu z ust odnotowuje się tylko wśród kobiet, które zmagają się z PMS. U kobiet, które PMS nie doświadczają, taka zmiana w ogóle nie zachodzi. Co ważne, jeśli chodzi o przepływ śliny, statystycznie, między grupami nie było żadnych różnic [3]. Wyniki te sugerują, że sytuacje stresowe mogą stanowić czynnik predysponujący do wystąpienia nieświeżego oddechu, niezwiązany w żaden sposób z suchością w jamie ustnej, czy ze zmianami w produkcji śliny [3]. O co w takim razie tutaj chodzi? Wszystko sprowadza się do tego, jak na zapach z ust wpływają hormony stresu [9]. W badaniu z 2014 r. [9] bakterie odpowiedzialne za powstawanie nieświeżego oddechu poddano działaniu hormonów stresu (typu adrenalina, czy kortyzol). W efekcie bakterie zaczęły wytwarzać więcej siarkowodoru [9].

Czy można temu jakoś zaradzić? Stresu przecież całkowcie nie unikniemy, więc pierwotnej przyczyny problemu wyeliminować się nie da. No to może, chociaż jakieś sposoby na radzenie sobie z tym uciążliwym objawem? Na naszej stronie mamy już artykuły o tym, jaką rolę w walce z nieświeżym oddechem odgrywa jedzenie („Jak w naturalny sposób pozbyć się osadu na języku i związanej z nim halitozy?”, „Jakie jedzenie wywołuje halitozę, a jakie pomaga ją leczyć?”), jak również przydatne w tym kontekście artykuły o metodach czyszczenia języka („Czyszczenie języka w leczeniu halitozy ‒ skrobanie vs. szczotkowanie”, „Czyszczenie języka ‒ metody i częstotliwość”). Niebawem ukażą się też artykuły na temat gum do żucia oraz jedynego w swoim rodzaju płynu do płukania ust, który nie zabija bakterii pożytecznych.

Źródło: nutritionfacts.org

The post Czy stres może być przyczyną halitozy (nieświeżego oddechu)? first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Czy stres może być przyczyną halitozy (nieświeżego oddechu)? pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Erytrytol jest alkoholem cukrowym, który z natury występuje w niewielkich ilościach w niektórych owocach i warzywach [1], a obecnie produkowany i sprzedawany jest na skalę masową [2]. Jako substancja, która słodyczą w 70% dorównuje zwykłemu cukrowi, erytrytol stosowany jest w roli słodzika [2]. W jednym z poprzednich artykułów omówiliśmy rolę erytrytolu w profilaktyce próchnicy. Zgodnie z wynikami badań [3] jest to substancja „całkowicie bezpieczna” i prawie bezkaloryczna. Dodatkowo, w porównaniu z innymi alkoholami cukrowymi, erytrytol ma być rzekomo mniej przeczyszczający, co, jak wiadomo, w przypadku tego typu słodzików, uznać można za duży plus [3].

Spośród wszystkich alkoholi cukrowych erytrytol jest najlepiej tolerowany przez przewód pokarmowy [4]. Tylko, co to tak właściwie oznacza? W 1996 r. opublikowano opis przypadku stewardessy, która z niewyjaśnionych przyczyn, zmagała się z biegunką [5]. Jak się okazało, przyczynę było nietrudno wyjaśnić. Kobieta bowiem zdecydowanie nadużywała bezcukrowej gumy do żucia słodzonej sorbitolem [5]. Sorbitol powiązano również ze zjawiskiem tzw. biegunki halloweenowej, spowodowanej nadmiernym spożyciem bezcukrowych słodyczy [6].

Erytrytol natomiast ma być dobrze tolerowany w ilości nawet do 80 gramów [1], czyli jakichś 19 łyżeczek (mniej więcej tyle cukru zawiera półlitrowa butelka Mountain Dew). Z tym że mowa tu o dawce dziennej. Ile zatem wynosi maksymalna dawka jednorazowa? W USA średniej wagi mężczyzna na raz może zjeść 14 łyżeczek erytrytolu, a średniej wagi kobieta ‒ 15 łyżeczek [4].

Jeśli chodzi o dzieci, maksymalna dawka erytrytolu na kilogram masy ciała jest taka sama, z tym że ta masa ciała będzie w ich przypadku dużo niższa [7]. Oznacza to, że najmłodsi za jednym razem mogą zjeść ok. 3-4 łyżeczki erytrytolu [7]. Powyżej tej ilości zaczynają pojawiać się objawy żołądkowo-jelitowe, w tym biegunka [7]. W przypadku dorosłych, pierwsze badania z zakresu wpływu erytrytolu na ich zdrowie pokazały, że jednorazowe spożycie 1/4 filiżanki tego słodzika nie wiązało się z wystąpieniem problemów jelitowych [8]. Jednakże chcąc zapobiec jakimkolwiek objawom, lepiej nie przekraczać spożycia 3 łyżek erytrytolu na raz. Co istotne, 4 łyżki erytrytolu grożą już bowiem mdłościami oraz nadmiernym przemieszczaniem się gazów i płynów w jelitach, co skutkuje pojawieniem się charakterystycznego uczucia “przelewania się” w brzuchu [8].

Erytrytol wykazuje też prawdopodobnie właściwości przeciwutleniające [3]. Odkrycia tego dokonano w badaniu z 2010 r. [9], jednakże stwierdzenie opierało się na badaniach laboratoryjnych. Jak to się ma do wpływu na ludzki organizm? Wygląda na to, że erytrytol chroni śródbłonek naczyń krwionośnych przed uszkodzeniami [10]. Chodzi tu o ochronną warstwę komórek wyściełających ściany tętnic. W 2013 r. przeprowadzono w tym zakresie badanie przy zastosowaniu szalek Petriego [10]. Gdy stężenie cukru we krwi było w normie, wpływ erytrytolu na komórki śródbłonka był raczej znikomy [10]. Za to gdy komórki zostały wprowadzone w warunki stresowe, czyli zwiększono poziom cukru, erytrytol zaczął działać ochronnie na śródbłonek [10]. Przy normalnym poziomie cukru umarło tylko kilka komórek, a przy wysokim liczba obumarłych komórek gwałtownie wzrosła [10]. Wystarczyło jednak dodać trochę erytrytolu i nagle, mimo że stężenie cukru było nadal wysokie, odsetek umierających komórek udało się zmniejszyć do wartości wyjściowej (wykres 1) [10]. Wynika z tego, że erytrytol przeciwdziała śmierci komórek, wywołanej przez czynniki stresogenne, związane z podwyższonym poziomem cukru we krwi. Naukowcy podsumowali badanie stwierdzeniem, że ochronny wpływ erytrytolu na komórki śródbłonka może mieć potencjalne znaczenie terapeutyczne [10]. Co na to badania z udziałem ludzi?

Badanie z 2014 r. [11]: „Wpływ erytrytolu na czynność śródbłonka u pacjentów z cukrzycą typu 2”. Jakie były wyniki? Spożycie erytrytolu przełożyło się na doraźną poprawę czynności śródbłonka drobnych naczyń i długotrwałe zmniejszenie sztywności tętnic [11]. Naukowcy podsumowali badanie stwierdzeniem, że jeśli znajdzie to potwierdzenie w badaniu kontrolowanym, dobroczynne działanie erytrytolu może być istotne z punktu widzenia praktyki klinicznej [11]. Czyli to badanie nie było kontrolowane? Nie, niewykluczone zatem, że wyniki były tutaj dziełem zwykłego przypadku. Ich potwierdzenie wymagałoby przeprowadzenia badania randomizowanego i kontrolowanego placebo [11], co nie powinno być trudne. Akurat dla erytrytolu, przy tworzeniu identycznego placebo, opcji jest naprawdę dużo. Jednak przez długi czas nikt się tego wyzwania nie podejmował i wszystko wskazywało na to, że o erytrytolu tak właściwie to nie można powiedzieć złego słowa. Do czasu…

Erytrytol wiąże się ze zwiększeniem ilości tkanki tłuszczowej u młodych osób dorosłych [12]? Erytrytol jest biomarkerem prognostycznym dysfunkcji metabolicznej [13]? W istotnym stopniu związany jest z rozwojem cukrzycy [14]? W istotnym stopniu związany jest z rozwojem choroby wieńcowej [15]? O co tutaj chodzi? Wszystkiego dowiemy się w następnym artykule.

Źródło: nutritionfacts.org

The post Erytrytol – w jakiej ilości jest bezpieczny dla zdrowia? first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Erytrytol – w jakiej ilości jest bezpieczny dla zdrowia? pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Wstęp: Jest to ostatni z serii pięciu artykułów na temat czyszczenia języka. Czym jest skrobanie języka i czy jest to najskuteczniejsza z metod jego czyszczenia? Zaraz się przekonamy. Zapraszamy do lektury.

Wszystkie artykuły z tej serii:

1. Wpływ skrobania języka na płytkę nazębną, zapalenie dziąseł i próchnicę
2. Czyszczenie języka w leczeniu halitozy ‒ skrobanie vs. szczotkowanie
3. Czy czyszczenie języka powoduje raka?
4. Związek między czyszczeniem języka i zdrowiem serca
5. Czyszczenie języka ‒ metody i częstotliwość

W poprzednich artykułach z tej serii ustaliliśmy, że czyszczenie języka jest najlepszym sposobem na pozbycie się nieświeżego oddechu [1]. Dodatkowym bonusem jest korzystny wpływ na kontrolę ciśnienia krwi [2]. Codzienne czyszczenie języka zwiększa liczebność i aktywność metaboliczną dobrych bakterii w jamie ustnej, które wytwarzają tlenek azotu, czyli związek odpowiedzialny za prawidłowe rozszerzanie tętnic [2]. To jednak nie wszystko.

W badaniu z 2004 r. [3] wykazano, że po dwóch tygodniach czyszczenia języka zwiększa się nasza wrażliwość na słony smak, a opublikowane w 2018 r. [4] badanie uzupełniające pokazało, że efekty przynosi już nawet jedno czyszczenie. Przed i po tym, jak badani przeprowadzili czyszczenie języka przy zastosowaniu skrobaczki, na język podano im po jednej kropli zupy pomidorowej [4]. Jak się okazało, po skrobaniu języka smak słony odczuwali znacznie bardziej intensywnie [4]. Dlaczego to takie ważne? Ponieważ jeśli zwykłe czyszczenie języka może zmienić subiektywnie odczuwaną intensywność słonego smaku, możliwe, że mamy w zanadrzu sposób na szybkie zmniejszenie spożycia soli, bez uszczerbku dla doznań smakowych [4]. Wobec tego autorzy badania zalecają codzienne czyszczenie języka w celu przestawienia organizmu na jedzenie o niższej zawartości soli [4], czyli, w gruncie rzeczy, mniej śmiercionośne [5]. W końcu nadmierne spożycie sodu jest najbardziej zabójczym aspektem naszej diety, odpowiedzialnym za miliony zgonów rocznie [6]. Czyszczenie języka jest więc zdecydowanie wskazane, nawet jeśli tylko z tego jednego powodu.

No dobrze, a jaką najlepiej wybrać metodę? W przeglądzie systematycznym i metaanalizie z 2013 r. [7] wykazano, że czyszczenie języka niesie za sobą pewne korzyści. Dostępne na chwilę obecną dowody są jednak niewystarczające, by określić optymalną częstotliwość, czas trwania, czy metodę czyszczenia [7]. Sprawdzić jednak nie zaszkodzi. Może coś jednak da się z tych danych wywnioskować? Jeśli chodzi o leczenie nieświeżego oddechu, skrobanie języka okazuje się nieco bardziej skuteczne niż jego szczotkowanie [8]. Może to wynikać z faktu, że szczoteczka do zębów jest węższa niż skrobaczka do języka [9]. Jednak na rynku dostępne są teraz szczoteczki do zębów wyposażone w specjalną powierzchnię do czyszczenia języka w tylnej części główki [10]. Pod względem skuteczności w poprawie nieświeżego oddechu dorównują one tradycyjnym skrobaczkom [10].

Niektórzy ludzie wolą czyścić język przy zastosowaniu skrobaczki, ponieważ szczotkowanie w większym stopniu wywoływać może bowiem odruch wymiotny [3]. Z drugiej strony w przypadku szczotkowania odpada konieczność kupowania dodatkowych gadżetów [3].

Jeśli chodzi o technikę czyszczenia, tylną część języka trzeba uwzględniać tu obowiązkowo [11]. Należy też pamiętać, że czyszczenie powinno być delikatne, tak aby języka nie uszkodzić [11]. Zbyt mocne naciskanie skrobaczką może skutkować urazami [12]. Poza tym czyścić należy tylko górną powierzchnię języka, bez części bocznych [12].

A co z częstotliwością? Zęby należy myć dwa razy dziennie, ale wygląda na to, że co do zaleceń w zakresie czyszczenia języka jak na razie nie mamy pewności [12]. Wobec tego w badaniu z 2008 r. [13] naukowcy postanowili sprawdzić, w jakim tempie po czyszczeniu język na nowo pokrywa się osadem. Uczestnikami były osoby, które na przynajmniej 20% powierzchni języka miały warstwę osadu na tyle grubą, że koloru różowego w ogóle nie było widać [13]. Przed rozpoczęciem eksperymentu pokryta osadem była mniej więcej jedna trzecia języka, a po czyszczeniu nalot zajmował już tylko 10% [13]. No to teraz kluczowe pytanie: po jakim czasie osad wrócił do stanu wyjściowego? Średnio po dwóch dniach, wobec czego czyszczenie języka prawdopodobnie powinno być wykonywane codziennie [13].

Jaka skrobaczka będzie najlepsza? W badaniu z 2017 r. [14] uczestnicy wypróbowali dziewięć różnych marek [14]. Oceny dokonali w oparciu sześć różnych kryteriów [14]. Najwięcej punktów przyznano markom Meridol® i Scrapy® [14].

Jak najlepiej dezynfekować skrobaczki do języka i szczoteczki do zębów? Jednym ze sposobów jest moczenie przez 10 minut w roztworze wody z octem w proporcji 1:1. Jeszcze prostszą metodą jest włożenie szczoteczki lub skrobaczki na 1 minutę do mikrofalówki [15]. Dzięki dezynfekcji szczoteczki nie trzeba jej co chwilę wymieniać. Co ciekawe, jeśli chodzi o mikrofalówkę, nie wiadomo nawet do końca, z czego wynika tutaj jej skuteczność [15]. Wydawałoby się, że jest to kwestia sterylizacji pod wpływem wysokiej temperatury, ale po minucie w mikrofalówce szczoteczka jest ledwo ciepła. Tak czy inaczej, bakterie giną [15] ‒ to najważniejsze.

A co z bardziej wymyślnymi urządzeniami do czyszczenia języka? W ciągu ostatnich stu lat w USA opatentowano wiele pomysłowych wynalazków [16]. W końcu ile można zarobić na sprzedaży tanich skrobaczek z plastiku? I tak oto obecnie język czyścić można przy zastosowaniu ultradźwięków [17], wysokoobrotowego eżektora próżniowego [18], czy też urządzenia odsysającego [19] (czyli właściwie takiego jakby odkurzacza do języka). Niestety według specjalistów w dziedzinie stomatologii nie ma dowodów na to, że czyszczenie języka przy zastosowaniu urządzeń elektrycznych niesie za sobą jakiekolwiek dodatkowe korzyści [20]. A tak na marginesie, najprostsze z urządzeń do czyszczenia języka każdy z nas ma w swojej kuchni. Mowa tu mianowicie o zwykłej łyżce [21] ‒ trudno chyba o rozwiązanie mniej zaawansowane technologicznie, a mimo tego i tak skuteczne.

Źródło: nutritionfacts.org

The post Czyszczenie języka ‒ metody i częstotliwość first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Czyszczenie języka ‒ metody i częstotliwość pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Wstęp: Jest to czwarty z serii pięciu artykułów na temat czyszczenia języka. Czym jest skrobanie języka i czy jest to najskuteczniejsza z metod jego czyszczenia? Zaraz się przekonamy. Zapraszamy do lektury.

Wszystkie artykuły z tej serii:

1. Wpływ skrobania języka na płytkę nazębną, zapalenie dziąseł i próchnicę
2. Czyszczenie języka w leczeniu halitozy ‒ skrobanie vs. szczotkowanie
3. Czy czyszczenie języka powoduje raka?
4. Związek między czyszczeniem języka i zdrowiem serca
5. Czyszczenie języka ‒ metody i częstotliwość

Ludzka jama ustna stanowi ważne siedlisko dla mikroorganizmów. Zamieszkuje ją nawet do 10 miliardów bakterii [1]. Nic w tym dziwnego. Ciepło i wilgoć sprzyjają rozwojowi drobnoustrojów [2], w tym także tych dobroczynnych [3]. Przykładowo: powszechnie wiadomo, że azotany z żywności, z których w organizmie człowieka powstaje tlenek azotu, chronią przed rozwojem chorób układu krążenia [4]. A co przyczynia się do produkcji tlenku azotu? Mikrobiom jamy ustnej [1].

Proces ten rozpoczyna się, gdy spożywamy warzywa o dużej zawartości azotanów, np. ciemnozielone warzywa liściaste lub buraki [3]. Azotany są następnie wchłaniane do krwiobiegu, po czym gromadzą się w śliniankach, skąd wydzielane są z powrotem do jamy ustnej [3]. Dlaczego? Ponieważ nasz organizm wie, że na języku mamy dobre bakterie, które z tych azotanów potrafią zrobić dobry użytek – wykorzystują je do syntezy chroniącego tętnice tlenku azotu [3].

W skali światowej z wysokim ciśnieniem krwi zmaga się ponad miliard osób i w większości przypadków schorzenie to jest niekontrolowane [3]. W związku z powyższym zmiany codziennych nawyków ukierunkowane na poprawę regulacji ciśnienia krwi mają znaczenie kluczowe [3]. Włączenie do diety produktów bogatych w azotany może być w tym przypadku strategią optymalną [3]. Związek ten wspomaga bowiem rozszerzanie tętnic za pośrednictwem połączenia jelita-ślina, dzięki dobroczynnym bakteriom w jamie ustnej [3]. Azotany z jedzenia pozwalają na trwałe obniżenie ciśnienia krwi [5], jednak aby tak się stało, muszą zostać spełnione pewne warunki. Po pierwsze, włączenie do dziennego jadłospisu zielonych warzyw ‒ to właśnie z zielonych warzyw liściastych pochodzi 80% azotanów w naszej diecie [4]. To jednak nie wystarczy. Potrzebujemy jeszcze dobrych bakterii, które będą w stanie te warzywa odpowiednio wykorzystać [4]. Jeśli w naszej jamie ustnej występuje dysbioza, spożywanie zielonych warzyw nie będzie miało żadnego wpływu na poprawę zdrowia [4].

Co może być przyczyną zaburzenia równowagi flory bakteryjnej w jamie ustnej? Stosowanie płynu do płukania ust o działaniu bakteriobójczym [3]. Prawdą jest, że tego typu preparaty zabijają bakterie szkodliwe, odpowiedzialne za powstawanie płytki nazębnej, ale przy okazji giną też te dobroczynne, co może wywoływać skutki ogólnoustrojowe [3]. Przykładowo: jak pokazują badania, antybakteryjne płyny do płukania ust powodują wzrost ciśnienia krwi [3]. Wynika to z tego, że po ich zastosowaniu w jamie ustnej zmniejsza się liczebność dobrych bakterii, które stanowią kluczowy element szlaku syntezy tlenku azotu, niezbędnego dla prawidłowej regulacji ciśnienia krwi i zachowania zdrowego układu krążenia ogółem [3].

Już jeden tydzień stosowania antybakteryjnego płynu do płukania ust może skutkować znaczącym wzrostem ciśnienia krwi [6]. I nie są to wyniki jakiegoś jednego, pojedynczego badania. Szkodliwe działanie antybakteryjnych płynów do płukania ust potwierdzone zostało we wszystkich przeprowadzonych jak do tej pory badaniach z udziałem ludzi [3]. No dobrze, a jak na mikrobiom jamy ustnej wpływa czyszczenie (szczotkowanie i skrobanie) języka?

Amerykańskie Stowarzyszenie Stomatologiczne (American Dental Association) zaleca regularne czyszczenie języka jako sposób na pozbycie się nadmiaru bakterii, które są przyczyną nieświeżego oddechu [1]. Tylko czy przy okazji nie są przypadkiem usuwane też bakterie dobroczynne? Wszystko wskazuje na to, że jednak nie [1]. W badaniu z 2019 r. [1] wśród uczestników, dla których czyszczenie języka przynajmniej dwa razy dziennie było elementem rutynowej higieny jamy ustnej, stosowanie antybakteryjnego płynu do płukania ust przełożyło się na więcej przypadków wzrostu ciśnienia skurczowego. Wygląda więc na to, że preparat zabił w ich jamie ustnej więcej bakterii, a więc większa musiała być też ich liczebność wyjściowa [1]. Dbanie o higienę języka zwiększyło podatność uczestników na szkodliwe działanie antybakteryjnego płynu (wykres 1). Zatem regularne czyszczenie języka może przekładać się na poprawę zdolności mikrobiomu do przekształcania azotanów w tlenek azotu [1]. Z drugiej strony zaniedbywanie codziennego czyszczenia języka skutkować może takim składem mikrobiomu, który na syntezę tlenku azotu wpływać będzie niekorzystnie [1].A może czyszczenie języka tak naprawdę narusza warstwę bakterii, przez co stają się one w większym stopniu narażone na bakteriobójcze działanie płynu do płukania ust [1]? Aby sprawdzić, czy czyszczenie języka wiąże się z poprawą mikrobiomu jamy ustnej, naukowcy przeprowadzili analizę DNA, mającą na celu wyjaśnienie dynamiki mikrobiomu języka [1]. Różne kohorty porównali przez pryzmat różnic w higienie języka w różnych punktach w czasie [1]. Jak się okazało, czyszczenie języka rzeczywiście wywiera znaczący wpływ na skład językowego mikrobiomu, a mówiąc konkretnie, zwiększa proporcję dobrych bakterii w stosunku do tych patogennych [1]. Na podstawie wyników tego badania czyszczenie języka nabiera całkiem nowego znaczenia. Jest to bowiem sposób na regulację ciśnienia krwi [1]. Codzienne czyszczenie języka wydaje się bowiem wpływać korzystnie na liczebność i aktywność metaboliczną gatunków metabolizujących azotany, takich jak Neisseria [1]. Z drugiej strony zaniedbywanie codziennego czyszczenia języka może przekładać się na taki skład mikrobiomu, który na produkcję tlenku azotu wpływać będzie mniej korzystnie [1]. Oczywiście sama higiena języka tutaj nie wystarczy, konieczne jest też odpowiednie spożycie warzyw o wysokiej zawartości azotanów, z którymi w zakresie zdrowia układu krążenia wiążą się korzyści dwojakiego rodzaju [1].

Po pierwsze azotany z żywności poprawiają czynność tętnic [7]. Po spożyciu warzyw bogatych w azotany efekty zauważalne są w ciągu trzech godzin [7]. Po drugie azotany pełnią funkcję prebiotyków dla mikrobiomu w jamie ustnej [8]. Głównym szczepem bakterii odpowiedzialnym za syntezę tlenku azotu jest Neisseria flavescens [9]. Sposobem na zwiększenie jej liczebności jest spożycie warzyw [7]. Jak wykazano w badaniu z 2016 r. [7] po sześciu tygodniach picia soku z buraka, z którego usunięto azotany, w mikrobiomie jamy ustnej nie odnotowano żadnych znaczących różnic. Za to w wyniku takiej samej kuracji, tyle że przy zastosowaniu normalnego soku z buraka bakterii Neisseria zdecydowanie przybyło, a jama ustna stała się istną maszyną do produkcji tlenku azotu (wykres 2) [7].

Jeśli chodzi o związek między bakteriami w jamie ustnej odpowiedzialnymi za redukcję azotanów a zdrowiem kardiometabolicznym, to im większa liczebność tych dobrych bakterii, tym więcej wszelkiego rodzaju korzyści. I nic w tym dziwnego [10]. W końcu to właśnie dzięki mikrobiomowi jamy ustnej możemy w pełni cieszyć się prozdrowotnymi właściwościami warzyw [10]. A co z osobami, które żywią się wyłącznie roślinami? W 2018 r. przeprowadzono badanie nad wpływem diety wegańskiej na mikrobiom ludzkiej śliny [11]. Dietę w 100% roślinną powiązano tutaj ze znacznie większą liczebnością bakterii Neisseria, odpowiedzialnych za produkcję tlenku azotu [11]. Zatem roślinne odżywianie zwiększa ilość dobrych bakterii nie tylko na końcu układu pokarmowego [12], ale i na samym początku.

Co więcej, korzyści wynikające ze spożycia warzyw o wysokiej zawartości azotanów (np. warzyw zielonych) nie ograniczają się wyłącznie do wsparcia bakterii dobrych [8]. Dodatkowym plusem jest osłabienie bakterii szkodliwych, będących przyczyną próchnicy, nieświeżego oddechu i choroby dziąseł [8]. W 2016 r. przeprowadzono w tym zakresie badanie randomizowane, podwójnie zaślepione i kontrolowane placebo [13]. Grupa eksperymentalna piła normalny sok z sałaty, grupa kontrolna ‒ sok z sałaty, z którego usunięto azotany [13]. Jak się okazało, wśród uczestników, którzy pili sok z azotanami odnotowano znaczącą poprawę zdrowia dziąseł [13]. Naukowcy podsumowali badanie następującymi wnioskami: „Spożycie azotanów może być pomocnym uzupełnieniem leczenia przewlekłego zapalenia dziąseł” [13].

Oczywiście w dalszym ciągu można natrafić na publikacje, według których język warto czyścić tylko wtedy, jeśli zmagamy się z nieświeżym oddechem [14] albo mamy osad na języku [15]. Jeszcze do niedawna było to w zasadzie uznawane za prawdę, jednak jak mieliśmy okazję się przekonać, najnowsze dane sugerują, że korzystny wpływ czyszczenia języka nie ogranicza się wyłącznie do jamy ustnej. Jeśli chodzi o przeciwwskazania, w opisie przypadku z 2007 r. [16] czyszczenie języka powiązano z zapaleniem wsierdzia. W związku z tym praktyka ta nie jest zalecana w przypadku jakichkolwiek czynników, które mogą zwiększać ryzyko infekcji serca, w tym problemów z zastawką serca, czy obecności rozrusznika serca [16]. Tak samo, jak zakażenia serca można się nabawić w wyniku przekłucia języka, jego czyszczenie również może umożliwić bakteriom przedostanie się do krwiobiegu, co dla kogoś o podwyższonym stopniu ryzyka infekcji serca może być naprawdę niebezpieczne [16].

Źródło: nutritionfacts.org

The post Związek między czyszczeniem języka i zdrowiem serca first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Związek między czyszczeniem języka i zdrowiem serca pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Wstęp: Jest to trzeci z serii pięciu artykułów na temat czyszczenia języka. Czym jest skrobanie języka i czy jest to najskuteczniejsza z metod jego czyszczenia? Zaraz się przekonamy. Zapraszamy do lektury.

Wszystkie artykuły z tej serii:

1. Wpływ skrobania języka na płytkę nazębną, zapalenie dziąseł i próchnicę
2. Czyszczenie języka w leczeniu halitozy ‒ skrobanie vs. szczotkowanie
3. Czy czyszczenie języka powoduje raka?
4. Związek między czyszczeniem języka i zdrowiem serca
5. Czyszczenie języka ‒ metody i częstotliwość

Czyszczenie języka pozwala pozbyć się aż do 75% lotnych związków siarki, które są przyczyną nieświeżego oddechu [1]. Samo mycie zębów natomiast zmniejsza stężenie tych gazów o ok. 25% [1]. Dlatego właśnie czyszczenie języka jest najistotniejszym elementem leczenia brzydkiego zapachu z ust [1]. Czy ta praktyka ma jakieś minusy?

Po pierwsze dla większości ludzi czyszczenie języka jest mało przyjemne [2]. Wpychanie sobie przedmiotów do gardła może bowiem wywoływać odruch wymiotny [2]. By temu zapobiec, można na przykład na czas czyszczenia języka wstrzymać oddech [3]. Warto też zwrócić uwagę, czy odruchu wymiotnego nie wzmaga przypadkiem miętowy smak pasty do zębów [3]. W razie czego język można czyścić przed szczotkowaniem zębów [3]. Zgodnie z niektórymi zaleceniami najlepiej robić to w ogóle na czczo, na wypadek, gdyby miało dojść do wymiotów [4]. Brzmi trochę strasznie, ale podobno, gdy czyszczenie języka praktykowane jest na co dzień, z czasem cały proces staje się łatwiejszy i przyjemniejszy [2].

Głównym zastrzeżeniem jest więc odruch wymiotny. Poza tym mamy jeszcze ryzyko karcynogenezy, wynikające z mechanicznej stymulacji powierzchni języka [5]. Ale jak to?! Karcynogeneza oznacza przecież rozwój nowotworu. I to mają być „nieprzyjemne skutki uboczne związane ze stosowaniem narzędzi do czyszczenia języka” [5]? Określanie raka mianem „nieprzyjemnego skutku ubocznego” to chyba lekkie niedopowiedzenie…

Problematyczne są na pewno płyny do płukania ust na bazie alkoholu [3]. Jak pewnie nietrudno się domyślić, stosowanie tych produktów może zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów w obrębie jamy ustnej [3]. W badaniu z 2011 r. [6] przetestowano działanie alkoholu w ilości jednej łyżeczki. Mimo że uczestnicy wypluli napój już po pięciu sekundach, odnotowane w ich jamie ustnej stężenie acetaldehydu tj. toksycznego produktu ubocznego rozkładu alkoholu, i tak osiągnęło wartości powiązane z działaniem rakotwórczym [6]. Związek ten powstał z etanolu, w następstwie zaledwie 5-sekundowej ekspozycji jamy ustnej na działanie mocnego alkoholu, a niebezpieczne stężenie utrzymywało się przez co najmniej 10 minut [6]. I to samo dotyczy alkoholu w płynach do płukania ust [7]. Naukowcy ustalili, że w przypadku płynów do płukania jamy ustnej na bazie alkoholu margines bezpieczeństwa jest raczej niewielki. Wobec tego, z punktu widzenia zdrowia publicznego, stosowanie tego typu produktów powinno być odradzane [7]. No dobrze, alkohol działa rakotwórczo, to wiadomo. Ale co ze skrobaniem języka? Dlaczego uznaje się, że ta czynność może powodować rozwój nowotworu?

Jak pokazują badania na zwierzętach, mechaniczne uszkodzenia języka mogą prowadzić do rozwoju nowotworu [8]. Załóżmy, hipotetycznie, że te wyniki można ekstrapolować na ludzi. Czy skrobnie języka, rzeczywiście powoduje jakieś uszkodzenia? No i na czym tak właściwie te badania polegały? Obawy wzbudziły wyniki eksperymentu na gryzoniach, który polegał na wywołaniu raka języka, przy zastosowaniu DMBA [9], silnego kancerogenu obecnego, między innymi, w dymie papierosowym i grillowanym mięsie [10]. Jak się okazało, poważniejsze zmiany nowotworowe rozwinęły się u gryzoni, którym przed podaniem kancerogenu uszkodzono języki przy zastosowaniu narzędzia do kanałowego leczenia zębów [9]. Zatem w wyniku zadrapania kawałkiem ostrego drutu język stał się bardziej podatny na rozwój nowotworu [11]. Dlaczego? Prawdopodobnie dlatego, że uszkodzenia umożliwiły kancerogenowi przeniknięcie do głębszych warstw tkanek [11]. Ale do skrobania języka nie używa się przecież ostrych drutów. To prawda, niestety język może uszkodzić najwyraźniej nawet zwykła szczoteczka do zębów [9].

Informacja ta pochodzi z badania z 2002 r. [3], z tym że nie ma tu mowy o zwykłej szczoteczce do zębów, tylko „ekstremalnej stymulacji mechanicznej”. Z drugiej strony dalej w tej samej publikacji autorzy piszą o „jednym posunięciu szczoteczką po powierzchni języka, o bardzo małym nacisku, które nie wywołało krwawienia” [3]. I to ma być niby to uszkodzenie, przez które jakiś miesiąc wcześniej u gryzoni wykryto raka [3]. Co tak naprawdę ostatecznie tutaj zawiniło: szczoteczka, ekstremalna stymulacja, czy może lekkie zadrapanie? Jak wynika z oryginału badania w języku japońskim, nie była to szczoteczka [12]. Jednak nawet gdyby się okazało, że rozwój raka był w tym badaniu następstwem szczotkowania języka, i przy założeniu, że te wyniki można by ekstrapolować na ludzi, kluczowym czynnikiem była tutaj ekspozycja na działanie kancerogenu [12]. Zatem czyszczenie języka mogłoby być ryzykowne tylko w połączeniu z codziennym paleniem, żuciem tytoniu, czy jedzeniem grillowanego kurczaka. Bez udziału kancerogenu same uszkodzenia języka nie przełożyły się u chomików na rozwój nowotworu [11].

Nie bez znaczenia jest też fakt, że w większości przypadków nowotwór u ludzi rozwija się z boku języka [13]. Dlatego też zależność między czyszczeniem języka i rozwojem raka w jamie ustnej człowieka nie została na razie potwierdzona [13]. W dalszym ciągu istnieje jednak możliwość, że przyczyną jest stymulacja mechaniczna [13]. Warto zatem zachować ostrożność.

W badaniu z 2007 r. [14] uczestnicy czyścili język przy zastosowaniu elektrycznej szczoteczki do zębów ze średnio twardym włosiem. W efekcie w komórkach mięśni języka wzrosła ekspresja c-fos [14], czyli białka, które może być związane z rozwojem nowotworu [9].

Do czyszczenia języka nie zaleca się stosować urządzeń elektrycznych [8]. Jednak pewne szkody mogą wyrządzić nawet szczoteczki manualne. Mogą wywoływać tzw. mikrokrwawienia [9]. W związku z tym język należy czyścić w sposób delikatny, z niewielkim naciskiem, tak aby nie powodować zbędnych urazów tkanek. Co więcej, czyszczenie powinno obejmować tylko górną powierzchnię języka, bez części bocznych.

Źródło: nutritionfacts.org

The post Czy czyszczenie języka powoduje raka? first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Czy czyszczenie języka powoduje raka? pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Wstęp: Jest to drugi z serii pięciu artykułów na temat czyszczenia języka. Czym jest skrobanie języka i czy jest to najskuteczniejsza z metod jego czyszczenia? Zaraz się przekonamy. Zapraszamy do lektury.

Wszystkie artykuły z tej serii:

1. Wpływ skrobania języka na płytkę nazębną, zapalenie dziąseł i próchnicę
2. Czyszczenie języka w leczeniu halitozy ‒ skrobanie vs. szczotkowanie
3. Czy czyszczenie języka powoduje raka?
4. Związek między czyszczeniem języka i zdrowiem serca
5. Czyszczenie języka ‒ metody i częstotliwość

Wzrost świadomości społecznej, a co za tym idzie, i zwiększone zapotrzebowanie na metody walki z brzydkim zapachem z ust przełożyły się na znaczny wzrost przemysłu preparatów odświeżających oddech i nasycenie rynku produktami typu miętówki, gumy do żucia, spraye, czy tabletki odświeżające oddech [1]. W rzeczywistości jednak większość z tych sposobów jedynie tymczasowo maskuje nieświeży oddech, co oznacza, że w gruncie rzeczy są to rozwiązania nieskuteczne [1]. W takim razie jak najlepiej radzić sobie z tą przykrą dolegliwością? Czy to możliwe, by pomocne było po prostu płukanie jamy ustnej zwykłą wodą [1]?

Zacznijmy może od nieświeżego oddechu o poranku. Brzydki zapach z ust po przebudzeniu jest powszechnym zaburzeniem [2]. Najczęstszą przyczyną nieświeżego oddechu ogółem jest rozkład białka i fragmentów białka przez mikroorganizmy zasiedlające język i zęby [3]. Chodzi tu konkretnie o aminokwasy zawierające siarkę typu cysteina, czy metionina [4]. W wyniku ich rozkładu powstają lotne związki siarki np. siarkowodór, czyli gaz o zapachu zgniłych jajek [4]. Szacuje się, że mniej więcej 50% dorosłej populacji o poranku ma w wydychanym powietrzu stężenie tych związków „powyżej progu dopuszczalności”, ustanowionego przez „panel organoleptyczny” [5]. Co to oznacza?

„Badanie organoleptyczne uważane jest za złoty standard w diagnostyce brzydkiego zapachu z ust” [6]. W skrócie polega ono na tym, że „diagnosta wącha powietrze wydychane przez pacjenta ustami i nosem, po czym subiektywnie ocenia jego zapach” [7]. W badaniu z 1976 r. [5] przy zastosowaniu tej metody oceniono oddech uczestników o poranku. Jak się okazało, w mniej więcej połowie przypadków zapach wydychanego powietrza przekraczał próg dopuszczalności [5]. Dlaczego? Przyczyną jest tutaj suchość w jamie ustnej [1].

W wyniku obniżonego przepływu śliny, szczególnie w nocy, w jamie ustnej tworzy się efekt stojącego bajora, co sprzyja namnażaniu się bakterii i nasila proces rozkładu resztek pokarmowych [1]. Stąd też biorą się sugestie, że w celu złagodzenia nieświeżego oddechu po przebudzeniu wystarczy przepłukać usta wodą lub też po prostu się wody napić [1]. Czy ta teoria znajduje potwierdzenie w badaniach?

Jak na razie mamy tylko jedno: „Wpływ wody na poranny oddech: randomizowane badanie kliniczne”. Jedna grupa płukała usta wodą w ilości jednej łyżki, druga wodę piła, w ilości mniej więcej jednej szklanki [1]. W obu przypadkach woda okazała się skuteczna. Znaczącą poprawę porannego oddechu odnotowano w obu grupach i nie było między nimi żadnych wyraźnych różnic [1]. Brakowało tutaj jednak grupy kontrolnej. Dobrze byłoby dla porównania sprawdzić, w jakim stopniu oddech uczestników poprawiłby się samoistnie po przywróceniu normalnego przepływu śliny [1].

Po zjedzeniu śniadania brzydki zapach z ust z reguły zanika [8]. Istnieje przekonanie, że poranny oddech odświeża mycie zębów. Prawda jest jednak taka, że tym sposobem stężenie siarkowodoru w jamie ustnej obniżamy raptem o 30% [5]. Zjedzenie śniadania natomiast działa aż dwa razy lepiej ‒ stężenie siarkowodoru obniża aż o 60% [5]. Mechaniczna czynność przeżuwania stymuluje przepływ śliny, a przemieszczanie się jedzenia po powierzchni języka pozwala pozbyć się osadu, symulując tym samym efekt szczotkowania [5]. No dobrze, ale skoro to wszystko kwestia ilości osadu [3], może by tak język rzeczywiście wyszorować przy użyciu szczoteczki, dokładnie tak samo jak zęby? Szczotkowanie języka obniża poziom siarkowodoru o prawie 70%, co by oznaczało, że głównym źródłem śmierdzących gazów jest właśnie język [5].

Jednak w innych badaniach nie wykazano już, by szczotkowanie języka przyczyniało się w jakikolwiek sposób do poprawy zapachu z ust, ani wśród dorosłych [9], ani wśród dzieci [10]. Naukowcy sugerują, że może to być kwestia odruchu wymiotnego, przez który uczestnicy byli po prostu za mało dokładni [10]. A co ze skrobaniem języka? W badaniu z 2006 r. [2] pod względem skuteczności porównano ze sobą szczotkowanie zębów, szczotkowanie zębów plus nitkowanie, szczotkowanie zębów plus skrobanie języka oraz połączenie wszystkich trzech czynności naraz. Jak się okazało, nitkowanie zębów nie ma raczej żadnego wpływu na poranny oddech, a skrobnie języka sprawdza się lepiej, niż szczotkowanie zębów [2]. Wygląda więc na to, że z punktu widzenia poprawy zapachu z ust o poranku, czyszczenie języka może być najistotniejszym elementem higieny jamy ustnej [2].

Nie oznacza to oczywiście, że szczotkowanie zębów na nieświeży oddech w ogóle nie pomaga. W badaniu z 2013 r. [11] uczestnicy na 5 dni przestali myć zęby, i bez zmian kontynuowali tylko stosowanie nici dentystycznej i skrobanie języka. Przez cały ten czas ich zapach z ust monitorowany był przy zastosowaniu metody organoleptycznej ‒ uczestnicy wydmuchiwali powietrze przez rurkę, wprost do nosa jakiegoś biednego diagnosty [11]. Jak się okazało, mimo nitkowania zębów i skrobania języka, po zaprzestaniu mycia zębów zapach z ust badanych uległ pogorszeniu [11].

A jeśli chodzi o same techniki czyszczenia języka? Lepiej wybrać szczotkowanie, czy skrobanie? W przeglądzie systematycznym z 2006 r. [12] naukowcy zestawili ze sobą wszystkie randomizowane badania kontrolowane, w których różne metody czyszczenia języka porównano pod względem skuteczności w łagodzeniu brzydkiego zapachu z ust wśród dorosłych zmagających się z halitozą. Jakie były wyniki? Skrobnie języka daje nieco lepsze efekty, niż szczotkowanie [12]. Przyczyną może być tutaj różnica w szerokości między standardową szczoteczką do zębów i standardową skrobaczką do języka [8]. Szczoteczki są z reguły węższe i być może właśnie dlatego z usuwaniem osadu z języka radzą sobie mniej skutecznie niż specjalnie do tego przystosowane skrobaczki [8].

Źródło: nutritionfacts.org

The post Czyszczenie języka w leczeniu halitozy ‒ skrobanie vs. szczotkowanie first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Czyszczenie języka w leczeniu halitozy ‒ skrobanie vs. szczotkowanie pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Wstęp: Jest to pierwszy z serii pięciu artykułów na temat czyszczenia języka. Czym jest skrobanie języka i czy jest to najskuteczniejsza z metod jego czyszczenia? Zaraz się przekonamy. Zapraszamy do lektury.

Wszystkie artykuły z tej serii:

1. Wpływ skrobania języka na płytkę nazębną, zapalenie dziąseł i próchnicę
2. Czyszczenie języka w leczeniu halitozy ‒ skrobanie vs. szczotkowanie
3. Czy czyszczenie języka powoduje raka?
4. Związek między czyszczeniem języka i zdrowiem serca
5. Czyszczenie języka ‒ metody i częstotliwość

W serii artykułów na temat halitozy ustaliliśmy, że pomocne przy tym zaburzeniu może być wysokie spożycie błonnika [1]. Uważa się, że jest to zasługa samoistnego czyszczenia się jamy ustnej podczas przeżuwania jedzenia [1].

Z drugiej strony jedzenie miękkie (np. fast foody ‒ praktycznie nie wymagają gryzienia, połykane są niemal natychmiast) nie oczyszcza języka w wystarczającym stopniu, co prowadzi do nagromadzenia się osadu, sino-białej warstwy, złożonej z resztek jedzenia i mikroorganizmów, skumulowanych szczególnie w tylnej części języka [2]. Podczas rozkładu resztek jedzenia na języku powstają lotne związki siarki, np. siarkowodór, gaz o zapachu zgniłych jaj [2]. Proces ten może leżeć u podłoża aż 90% przypadków nieświeżego oddechu [2]. Żywieniowe sposoby na zmniejszenie produkcji tych związków omówiliśmy w artykule pt. „Jakie jedzenie halitozę wywołuje, a jakie pomaga ją leczyć?” A co jeśli ktoś nie chce lub nie może wprowadzić zmian w swojej diecie? W takiej sytuacji naturalny mechanizm samoistnego czyszczenia języka może nie wystarczyć [3]. W zanadrzu mamy jeszcze metody mechaniczne, które pozwalają usunąć z języka resztki jedzenia [3]. Tylko że czyszczenie języka nie stanowi raczej części rutynowej higieny jamy ustnej [3]. A może powinno? Zaraz się przekonamy.

Gdy w jamie ustnej nie występują ropnie w kieszonkach zębowych spowodowane chorobą dziąseł, to najbardziej prawdopodobnym źródłem nieświeżego oddechu jest powierzchnia języka [4]. I nie jest to wina jakiegoś jednego, konkretnego rodzaju bakterii [4]. Istnieją dziesiątki gatunków zdolnych do wytwarzania lotnych związków siarki z aminokwasów zawierających siarkę, których skoncentrowanym źródłem jest białko odzwierzęce [4]. Dlatego właśnie na niewiele zdają się tutaj probiotyki [5]. W badaniu z 2017 r. [6] osoby zdrowe i osoby zmagające się z nieświeżym oddechem porównano pod względem mikrobiomu na języku. Jak się okazało, skład bakteryjny w obu grupach był niemal identyczny [6]. Wygląda więc na to, że nie jest to o tyle kwestia rodzaju bakterii na języku, co raczej ich ilości [6]. Z badań populacyjnych wynika, że skrobanie języka wiąże się ze złagodzeniem objawów halitozy [7]. Niewykluczone jednak, że osoby stosujące skrobaczki do języka bardziej skrupulatnie podchodzą też do higieny jamy ustnej ogółem. Co na to badania interwencyjne [8]?

Najpierw jednak trochę kontekstu: podczas gdy w niektórych miejscach na świecie skrobanie i szczotkowanie języka praktykuje się od wieków, w innych do niedawna były to czynności zupełnie nieznane [9]. „Po co czyścić język?”, zapytano w artykule opublikowanym w 1998 r. w The Journal of the American Dental Association [2]. Dentyści, higieniści, jak również producenci past i szczoteczek do zębów oraz nici dentystycznych od dawna podkreślają, że w profilaktyce próchnicy istotne znaczenie ma usuwanie z zębów płytki nazębnej [2]. Ale „dlaczego w jamie ustnej tak wielu Amerykanów dwa rzędy nieskazitelnie białych, lśniących zębów oddziela od siebie narząd pokryty milionami mikroorganizmów emitujących silny, nieprzyjemny zapach?” [2]

Zacznijmy może od wpływu szczotkowania języka na płytkę nazębną. Czy bez szczotkowania zębów szczotkowanie języka robiłoby w tej kwestii jakąkolwiek różnicę? Nie, jak pokazało badanie z 1975 r. [10], jeśli zęby nie są myte, zaczyna gromadzić się na nich płytka, niezależnie od tego, czy czyszczony jest język. No dobrze, a co jeśli zęby myć tak jak zawsze i oprócz tego dodatkowo zacząć jeszcze szczotkować język? Nie wykazano tutaj, by miało to jakikolwiek wpływ na ilość płytki gromadzącej się na zębach, przypuszczalnie dlatego, że większość bakterii odpowiedzialnych za powstawanie płytki nie pochodzi z języka [10]. Istnieje jednak jeszcze jeden możliwy powód: szczotkowanie tylnej części języka może wywoływać odruch wymiotny [4]. Nie jest to więc czynność łatwa, a jeśli uczestnicy wykonywali ją nieprawidłowo, nic dziwnego, że nie przyniosła żadnych efektów.

A co z zapaleniem dziąseł? W badaniu z 2020 r. [11] wśród osób które praktykowały czyszczenie języka, odnotowano mniej przypadków krwawienia dziąseł, co by wskazywało na to, że ich dziąsła były zdrowsze. Jednak dowieść istnienia związku przyczynowo-skutkowego można tylko w randomizowanym badaniu kontrolowanym. W badaniu z 2019 r. [12] nie wykazano, by skrobanie języka miało w znaczącym stopniu zmniejszać krwawienie dziąseł.

A jak wygląda skuteczność skrobania języka jako sposobu na pozbycie się z jamy ustnej bakterii o nazwie Streptococcus mutans, odpowiedzialnych za produkcję kwasu i tym samym za powstawanie próchnicy? W badaniu z 2004 r. [13] wykazano, że skrobanie języka działa lepiej niż paski do higieny jamy ustnej marki Listerine, czy płukanie jamy ustnej wodą z solą (wykres 1). Z drugiej strony w badaniu z 1994 r. [14] czyszczenie języka nie przyniosło żadnych znaczących efektów. Może populacja bakterii była na tyle duża, że całkowite jej usunięcie było po prostu niemożliwe, a może czyszczenie języka w ogóle tych bakterii nie usuwa, tylko przesuwa je z miejsca na miejsce [14]. Jedno jest pewne: wyniki badań nad czyszczeniem języka w kontekście gromadzenia się płytki nazębnej i rozwoju zapalenia dziąseł są niejednoznaczne [4]. Zatem wygląda na to, że w literaturze medycznej nie ma żadnych danych, które wskazywałyby na konieczność regularnego czyszczenia języka [4]. Istnieje jednak jeden wyjątek: brzydki zapach z ust [4]. Jak się okazuje, czyszczenia języka skutecznie radzi sobie z nieświeżym oddechem. Szczegóły poznamy w następnym artykule.Źródło: nutritionfacts.org

The post Wpływ skrobania języka na płytkę nazębną, zapalenie dziąseł i próchnicę first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Wpływ skrobania języka na płytkę nazębną, zapalenie dziąseł i próchnicę pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

UWAGA: Chociaż badania obserwacyjne wskazują na przyczynowość odwrotną, 27.02.2023 r. opublikowano nowe dane z badań interwencyjnych na myszach i in vitro, z których wynika, że erytrytol rzeczywiście może być szkodliwy. W związku z powyższym na chwilę obecną spożycie słodzika jest niezalecane.

Producenci erytrytolu lubią zwracać uwagę na fakt, że ten niskokaloryczny słodzik jest naturalnym składnikiem żywności, np. melonów, czy brzoskwiń [1]. Pomijają jednak jeden dosyć istotny szczegół, a mianowicie jego ilość. Stężenie erytrytolu w owocach jest tak niskie, że przeciętna osoba spożywa go w ilości około 25 mg dziennie [2]. Zupełnie inaczej wygląda sytuacja z erytrytolem stosowanym w roli substancji słodzącej. Produkcja na skalę przemysłową sprawiła, że nasze spożycie tego słodzika wzrosło co najmniej tysiąckrotnie. Co mówią najnowsze dane w zakresie wpływu erytrytolu na zdrowie?

Niespodziewanego odkrycia dokonali autorzy badania z 2014 r. [3]. Wykazano tutaj, że erytrytol, nieodżywczy alkohol cukrowy stosowany w roli substancji słodzącej oraz główny składnik słodzika sprzedawanego pod nazwą Truvia®, wykazuje działanie owadobójcze. Jak się okazuje, erytrytol zabija muszki owocówki [3]. Naukowcy zasugerowali więc, że może on znaleźć zastosowanie jako bezpieczny, zrównoważony sposób zwalczania szkodników [3]. Działanie erytrytolu polega na wywoływaniu u muszek „śmiertelnych wymiotów” [4]. Słodzik zabija też komary przenoszące żółtą gorączkę [5], termity [6] i mrówki [7]. Dlaczego więc erytrytolu nie stosuje się w rolnictwie do opryskiwania upraw? Bo zaszkodziłby też samym uprawom [8]. W dawkach potrzebnych do zwalczania insektów erytrytol niszczy też rośliny [8]. Może wobec tego warto byłoby go wykorzystać przynajmniej w roli herbicydu [8]? Najpierw rozwiążmy może kwestię bezpieczeństwa erytrytolu jako słodzika.

Od dawna wiadomo, że bakterie odpowiedzialne za powstawanie płytki nazębnej nie żywią się erytrytolem i nie potrafią go wykorzystać do produkcji kwasu [9]. Jest to istotne, ponieważ kwaśny odczyn płytki nazębnej stanowi przyczynę próchnicy. Za bezpieczne uznaje się jedzenie, po którego spożyciu pH na zębach utrzymuje się powyżej 5,7 [9]. Jak wykazano w badaniu z 2002 r. [9], przepłukanie zębów erytrytolem nie wywołuje żadnych niepokojących zmian. Wystarczy jednak erytrytol zastąpić cukrem, a pH w jamie ustnej natychmiast staje się niebezpiecznie niskie (wykres 1) [9].

Natomiast ksylitol, alkohol cukrowy podobny do erytrytolu, nie dość, że nie powoduje ubytków zębowych, to może wręcz hamować ich powstawanie [10]. Ubytki na zębach są odwracalne, o ile zostaną odpowiednio wcześnie wykryte [11]. Na początku uważano, że ksylitol przyczynia się do zmniejszenia ryzyka ubytków tylko pośrednio ‒ w wyniku żucia gumy, czy ssania cukierków na bazie ksylitolu. W efekcie tego dochodzi do zwiększenia wydzielania śliny, która chroni przed rozwojem próchnicy [11]. Pojawiła się też teoria, że może jest to po prostu kwestia zastąpienia cukru ksylitolem [11]. W końcu wybierając cukierki z ksylitolem, siłą rzeczy jemy mniej cukru, co samo w sobie może działać profilaktycznie [11]. A jak sprawdzić, czy ksylitol wpływa na ryzyko ubytków w sposób bezpośredni?

W badaniu z 2015 r. [12], na przykład, uczestników losowo przydzielono do jednej z dwóch grup. Pierwsza grupa nieświadomie stosowała pastę z ksylitolem, druga ‒ pastę bez ksylitolu. W porównaniu z grupą kontrolną uczestnicy w grupie z ksylitolem mieli niższe ryzyko rozwoju próchnicy [12]. Wygląda więc na to, że ksylitol rzeczywiście zapobiega ubytkom. A co z erytrytolem? Wszystkie badania pokazują wyraźnie, że działa równie skutecznie, co ksylitol [11]. Może nawet i bardziej. Przykładowo: w badaniu z 2016 r. [13] cukierki na bazie erytrytolu w ciągu sześciu miesięcy zmniejszyły ilość płytki nazębnej ponad dwa razy bardziej niż cukierki słodzone ksylitolem (wykres 2). Co więcej, efekty stosowania erytrytolu utrzymują się przez co najmniej trzy lata (wykres 3) [14]. No dobrze, ale czy to przekłada się na mniejszą liczbę ubytków? Wszystko na to wskazuje, ale przez długi czas nie mieliśmy w tym zakresie żadnego długoterminowego badania z udziałem ludzi [11]. Wszystko zmieniło się w 2014 r. [15].

Podwójnie zaślepione, randomizowane badanie kontrolowane z udziałem setek dzieci w wieku szkolnym [15]. Uczestników podzielono na trzy grupy i każdej przydzielono inny rodzaj cukierków do ssania: pierwszej ‒ z erytrytolem, drugiej ‒ z ksylitolem, trzeciej ‒ z sorbitolem (grupa kontrolna) [15]. Dzieci miały ssać po cztery cukierki, trzy razy dziennie [15]. Lepsze wyniki odnotowano w grupie z erytrytolem: znacznie mniejsza liczba zębów dotkniętych próchnicą, przypadków próchnicy szkliwa postępującej w kierunku próchnicy zębiny, jak również redukcja nasilenia stopnia zmian próchnicowych (wykres 4) [15].

Na korzyść erytrytolu działa też fakt, że jest to słodzik bezpieczny dla psów [16]. W przypadku ksylitolu dawka w wysokości raptem pół łyżeczki dla 15-kilogramowego psa stanowi zagrożenie dla życia [16]. Erytrytol natomiast jest przez psy dobrze tolerowany. Nie wywołuje on żadnych działań niepożądanych nawet w ilościach przekraczających jedną szklankę, co oznacza, że mógłby znaleźć zastosowanie, na przykład, jako składnik zabawek do gryzienia [16].

Źródło: nutritionfacts.org

The post Profilaktyka ubytków zębowych (próchnicy) ‒ erytrytol vs. ksylitol first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Profilaktyka ubytków zębowych (próchnicy) ‒ erytrytol vs. ksylitol pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Wstęp: Jest to ostatni z serii dwóch artykułów na temat halitozy. Dowiemy się z nich, czym przejawia się to schorzenie i jakie jest jego podłoże. Przeanalizujemy również potencjalne metody leczenia. Zapraszamy do lektury.

Wszystkie artykuły z tej serii:

1. Jak w naturalny sposób pozbyć się osadu na języku i związanej z nim halitozy?
2. Jakie jedzenie wywołuje halitozę, a jakie pomaga ją leczyć?

Szacuje się, że obecnie z nieświeżym oddechem zmaga się na co dzień 90 milionów Amerykanów, czyli 30% populacji USA [1]. Przykra wiadomość dla tych, którym wydaje się, że problem halitozy ich nie dotyczy: osoby z tym schorzeniem często mogą nie zdawać sobie sprawy z nieprzyjemnego zapachu z ust [2]. Być może dlatego, że są do niego po prostu przyzwyczajone [2]. Inną możliwą przyczyną jest fakt, że gdy wąchamy, nie wdychamy powietrza z przestrzeni na wysokości powietrza wydychanego, tylko poniżej [2]. Tak czy inaczej, przy przewlekłej halitozie powietrze w jamie ustnej pełne jest związków takich jak np. siarkowodór [3]. W efekcie oddech osób cierpiących na to schorzenie nabiera brzydkiego zapachu, co może być źródłem poważnego dyskomfortu dla każdego, kto znajduje się w ich najbliższym otoczeniu [3].

Charakterystyczne zapachy w halitozie są wynikiem obecności związków typu skatol (zapach kału), siarkowodór (zapach zgniłych jajek), kadaweryna (zapach rozkładających się zwłok), kwas izowalerianowy (zapach spoconych stóp), putrescyna (zapach gnijącego mięsa), siarczek dimetylu (zapach zepsutej kapusty), trimetyloamina (zapach zepsutej ryby), czy ketony (zapach jabłek) [2]. Jednak spośród wszystkich tych substancji, do brzydkiego zapachu z ust w największym stopniu przyczyniają się lotne związki siarki, w tym siarkowodór [4]. Bakterie w jamie ustnej, a szczególnie na języku, wytwarzają te cuchnące związki w wyniku procesu rozkładu białek zawierających siarkę [5].

No dobrze, to co możemy na to poradzić? Jedną z przetestowanych strategii zmniejszania ilości bakterii jest zastosowanie antybakteryjnych płynów do płukania jamy ustnej [3]. Próbowano również znaleźć jakiś sposób na przekształcenie lotnych związków siarki w ich nielotne substraty [3]. Jeśli chodzi o metody mechaniczne, biofilm bakteryjny można naruszyć przy zastosowaniu różnych technik skrobania języka, z tym że czyszczenie wydaje się usuwać z języka jedynie substraty rozkładu białek zawierających siarkę, nie same przeprowadzające ten proces bakterie [3]. No dobrze, ale jeśli substratami produkcji lotnych związków siarki są aminokwasy zawierające siarkę [3], które pochodzą głównie z produktów odzwierzęcych (mięso i nabiał) [6], może w leczeniu halitozy dobrze sprawdziłoby się wprowadzenie odpowiedniej diety? Być może to właśnie pochodzące z białka odzwierzęcego lotne związki siarki sprawiają, że kał mięsożerców swoim zapachem tak bardzo różni się od kału roślinożerców [7].

No i rzeczywiście, zmniejszenie spożycia białka może znacznie ograniczyć problem fetor ex ore, co z łaciny oznacza „brzydki zapach z ust” [2]. Do listy problematycznych produktów warto dodać również tłuszcze i alkohol [2]. Powodują one bowiem relaksację dolnego zwieracza przełyku [2]. Normalnie powietrze z żołądka wydychamy tylko, gdy nam się odbija; cofaniu się treści żołądkowej zapobiega bowiem dolny zwieracz przełyku [8]. Jednak pod wpływem alkoholu, czy diety wysokotłuszczowej zwieracz ten ulega rozluźnieniu, co może zwiększać zarówno ryzyko wystąpienia nieświeżego oddechu, jak i jego intensywność [2].

Mimo wszystko w większości przypadków halitoza jest wynikiem procesów gnilnych resztek pokarmowych z udziałem zasiedlających jamę ustną bakterii, które rozkładają białko i wytwarzają lotne związki siarki [9]. Zatem w leczeniu halitozy uwzględnić należy nie tylko prawidłową higienę jamy ustnej, ale również dietę [10]. Weźmy na przykład białko zawarte w nabiale; bakterie obecne w jamie ustnej rozkładają białko do postaci aminokwasów zawierających duże ilości siarki [10]. Nabiał jest bogatym źródłem kazeiny, białka mlecznego o wysokiej zawartości cysteiny, czyli aminokwasu, który stanowi prekursor do produkcji siarkowodoru ‒ gazu o zapachu zgniłych jajek [11]. W ramach badań nad nieświeżym oddechem uczestnikom nie bez powodu każe się przepłukiwać jamę ustną właśnie cysteiną [12].

W wyniku rozkładu cysteiny powstaje nie tylko siarkowodór, który sam w sobie odpowiada za znaczną część gamy zapachowej nieświeżego oddechu, ale i aniony tiolowe [13]. Związki te promują w jamie ustnej wzrost bakterii odpowiedzialnych za rozkład białka ‒ proces, który nie dość, że leży u podłoża nieświeżego oddechu, to również odgrywa kluczową rolę w rozwoju chorób dziąseł [13]. Widzimy zatem, że brzydki zapach z ust nie jest problemem czysto estetycznym. Lotne związki siarki, nawet w bardzo niskich stężeniach, mogą wpływać szkodliwie na zdrowie dziąseł [14].

Siarkowodór wchodzi w reakcję z kolagenem, zmieniając jego strukturę [15]. W efekcie dziąsła i zęby stają się bardziej podatne na uszkodzenia [15]. Może to prowadzić do powstania wypełnionych ropą kieszonek dziąsłowych, przez które problem halitozy może się jeszcze dodatkowo nasilać [15]. Kieszonki dziąsłowe stanowią drugie główne źródło lotnych związków siarki [11]. Już nawet łagodna postać paradontozy zwiększa ryzyko wystąpienia nieświeżego oddechu aż dwukrotnie [16].

Na koniec warto jeszcze wspomnieć o roli diety w rozwoju halitozy pochodzenia pozaustnego, czyli jak nazwa wskazuje, ma swoje źródło poza jamą ustną [17]. Nieświeży oddech może być wynikiem przyjmowania niektórych leków i suplementów diety, np. oleju rybnego [17]. Przyczyną brzydkiego zapachu może być też trimetyloamina [4].

Trimetyloaminuria jest główną przyczyną trudnego do zdiagnozowania nieprzyjemnego zapachu ciała [18]. Jest to zaburzenie metabolizmu brzydko pachnącego związku o nazwie trimetyloamina, który powstaje w jelitach w wyniku wysokiego spożycia choliny [18]. Zgodnie z definicją podręcznikową z tym schorzeniem mamy do czynienia, gdy mocz, oddech, pot i płyny rozrodcze śmierdzą zgniłą, zepsutą rybą [19]. Wielu lekarzy nie zdaje sobie jednak sprawy z faktu, że rybi zapach występuje tylko w jakiś 10% przypadków schorzenia [18]. To prawda, w dużym stężeniu trimetyloamina ma intensywny zapach zepsutej ryby [18]. Za to w niskim stężeniu jej obecność przejawiać się może jedynie zapachem po prostu nieprzyjemnym. A ponieważ bogatym źródłem choliny jest tak wiele różnych produktów (chociażby wszystkie, które zawierają w swoim składzie jajka), trudno jest skojarzyć, że brzydki zapach ciała może mieć jakiś związek z dietą [18]. Warto zatem na kilka tygodni zrezygnować z jedzenia, na przykład, żółtka jajek i zobaczyć, jakie będą efekty.

Źródło: nutritionfacts.org

The post Jakie jedzenie wywołuje halitozę, a jakie pomaga ją leczyć? first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Jakie jedzenie wywołuje halitozę, a jakie pomaga ją leczyć? pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Wstęp: Jest to pierwszy z serii dwóch artykułów na temat halitozy. Dowiemy się z nich, czym przejawia się to schorzenie i jakie jest jego podłoże. Przeanalizujemy również potencjalne metody leczenia. Zapraszamy do lektury.

Wszystkie artykuły z tej serii:

1. Jak w naturalny sposób pozbyć się osadu na języku i związanej z nim halitozy?
2. Jakie jedzenie wywołuje halitozę, a jakie pomaga ją leczyć?

Nazwa halitoza pochodzi od łacińskiego słowa halitus ‒ „oddech” i greckiego osis ‒ „zaburzony”, „anormalny” [1]. Jest to więc nic innego jak zaburzenie przejawiające się nieprzyjemnym zapachem z ust [1]. Tak na marginesie warto wspomnieć, że określenie halitoza wymyślone zostało przez markę Listerine, więc bliżej mu pewnie do terminu marketingowego niż do stricte medycznego [1].

Zgodnie z klasyfikacją Journal of Breath Research wyróżnia się cztery typy halitozy [2]. Z jednej strony mamy halitozę prawdziwą, która może występować w postaci przejściowej lub przewlekłej [2]. Jej przeciwieństwem jest tzw. pseudohalitozy, z którą mamy do czynienia, kiedy brzydki zapach z ust jest wyłącznie kwestią fałszywych przekonań samego pacjenta [2]. Ostatnim typem jest halitofobia [2]. Występuje ona u osób, które w przeszłości cierpiały na halitozę prawdziwą i które są przekonane, że problem w dalszym ciągu się utrzymuje, mimo że w rzeczywistości udało im się go pozbyć [2]. Ta postać spotykana jest jednak rzadko. W zdecydowanej większości przypadków (ok. 90%) halitoza ma swoją przyczynę w obrębie jamy ustnej (a nie, na przykład, w płucach czy żołądku) [3], a konkretnie w osadzie na języku [4].

Większość ludzi ma na języku osad, sino-biały nalot, który stanowi główną przyczynę nieświeżego oddechu [2]. Mało atrakcyjnym wyglądem języka przejawiają się też pewne schorzenia patologiczne, typu język czarny włochaty [5] ‒ skutek uboczny przyjmowania niektórych leków [6], ale nie o takie skrajne przypadki nam tutaj chodzi. Zwykły osad to cienka, nieco wilgotna, biała substancja, pokrywająca górną powierzchnię języka, złożona z martwych komórek języka, bakterii, metabolitów z osocza krwi oraz wydzielin z dziąseł i nosa, jak np. kataru spływającego na język po tylnej ścianie gardła [2].

Czterokrotnie więcej osadu na języku (pod względem mokrej masy) mają osoby cierpiące na choroby dziąseł [2]. Przyczyną jest tutaj migracja leukocytów z ropni w kieszonkach zębowych do śliny, a w efekcie, i na powierzchnię języka [2]. Problem osadu na języku dotyczy jednak każdego. Nawet przy założeniu prawidłowej higieny jamy ustnej resztki jedzenia i tak mogą zalegać na chropowatej powierzchni języka, co prowadzi do powstania grubego nalotu w postaci biofilmu bakteryjnego [2]. Dobra wiadomość jest taka, że jeżeli odżywiamy się prawidłowo, jama ustna może się samoistnie czyścić [2]. Już sama czynność przeżuwania i połykania (pod warunkiem że spożywane produkty tego przeżuwania rzeczywiście wymagają) może usunąć z języka nadmiar nalotu, pozostawiając jedynie cienką warstwę [2]. Z drugiej strony jedzenie typu fast-food z założenia spożywane ma być szybko [2]. Jest na tyle miękkie, że gryzienia praktycznie nie wymaga [2]. Przełykane jest niemal natychmiast, nie ma więc szansy na usunięcie z języka osadu, którego nadmierne nagromadzenie może skutkować nieświeżym oddechem [2]. Tak przynajmniej wygląda teoria. Czy znajdzie potwierdzenie w badaniach?

„Halitoza a dieta bogata w produkty wysokobłonnikowe, wymagające przeżuwania”: randomizowane badanie kliniczne typu cross-over, w którym po spożyciu posiłku o wysokiej i niskiej zawartości błonnika, w 2,5-godzinnym przedziale czasowym, uczestnicy poddani zostali ocenie halitozy, przy zastosowaniu metody organoleptycznej [7]. Chociaż na rynku dostępne są obecnie urządzenia elektroniczne służące diagnozie nieświeżego oddechu, „złotym standardem” w dalszym ciągu jest właśnie badanie organoleptyczne [8]. Nazwa bardzo wymyślna, ale polega ono po prostu na tym, że pacjent wydycha powietrze, a lekarz czy dentysta je wącha i subiektywnie ocenia jego zapach [8]. Zastosowana w badaniu skala wyglądała następująco: 0 ‒ halitoza nie jest wyczuwalna, nawet z bliska; 1 ‒ nieświeży oddech wyczuwalny z odległości 10 cm; 2 ‒ nieświeży oddech wyczuwalny z odległości 30 cm; 3 ‒ nieświeży oddech wyczuwalny z odległości 100 cm [7].

Jak wiadomo, spożycie jedzenia łagodzi halitozę, ponieważ przeżuwanie pokarmu pozwala na samoistne „wyczyszczenie” jamy ustnej [7]. Tak na logikę, w przypadku produktów, które wymagają więcej gryzienia, efekty powinny być lepsze, niż w przypadku produktów, które gryzienia wymagają mniej [7]. Przez długi czas była to jednak tylko teoria. Oficjalnie w badaniu przetestowano ją w 2012 r. [7]. Uczestników losowo przydzielono do jednej z dwóch grup; w pierwszej grupie badani zjedli posiłek wysokobłonnikowy, wymagający dużo przeżuwania ‒ bułka pełnoziarnista z dżemem i jabłko surowe [7]. Natomiast drugiej grupie podano posiłek o niskiej zawartości błonnika, niewymagający dużo przeżuwania ‒ biała bułka z dżemem i jabłko gotowane [7]. Jakie były wyniki? Wśród uczestników, którzy zjedli dużo błonnika, przypadków nieświeżego oddechu było znacznie mniej, zarówno tuż po posiłku, jak i 2,5 godziny później, w porównaniu do osób, które zjadły posiłek z niską zawartością błonnika [7]. Naukowcy podsumowali badanie stwierdzeniem, że w bardziej znaczącym stopniu halitozę zmniejszył wymagający dużo przeżuwania posiłek wysokobłonnikowy [7].

Źródło: nutritionfacts.org

The post Jak w naturalny sposób pozbyć się osadu na języku i związanej z nim halitozy? first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Jak w naturalny sposób pozbyć się osadu na języku i związanej z nim halitozy? pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Wstęp: Jest to pierwszy z serii dwóch artykułów poświęconych allulozie. Czy jest to słodzik bezpieczny? Czy wywołuje jakieś skutki uboczne? A może jego spożycie niesie za sobą jakieś wyjątkowe korzyści zdrowotne? Zaraz się przekonamy. Zapraszamy do lektury.

Wszystkie artykuły z tej serii:

1. Czy alluloza wywołuje jakieś skutki uboczne?
2. Czy alluloza jest zdrowa?

Wszystko zaczęło się od cukru i syropu glukozowo-fruktozowego [1]. Były to pierwsze substancje słodzące stosowane w przemyśle spożywczym ‒ tanie, skoncentrowane źródła pustych kalorii, które powiązano z rozwojem chorób takich jak otyłość, cukrzyca typu 2., próchnica, czy zespół metaboliczny [1]. Potem pojawiły się słodziki drugiej generacji, sztuczne substancje słodzące, typu neotam, sukraloza, czy sacharyna ‒ praktycznie bezkaloryczne, ale ich skutki uboczne wzbudzają pewne obawy [1]. Wykazano, na przykład, że, zmieniając skład mikrobiomu jelitowego, sztuczne słodziki wywołują nietolerancję glukozy [2] i tym samym, wbrew temu co mogłoby się wydawać, przyczyniają się do rozwoju zaburzeń metabolicznych [3]. Nie mówiąc już o tym, że mają dosyć specyficzny posmak [1]. Potem przyszedł czas na słodziki trzeciej generacji: alkohole cukrowe, takie jak sorbitol, ksylitol, czy erytrytol [1]. Są to substancje niskokaloryczne, ale problematyczne ze względu na działanie przeczyszczające [1]. I tak oto docieramy do ostatniej kategorii substancji słodzących, tzw. „cukrów rzadkich” ‒ słodzików naturalnych, nisko- lub bezkalorycznych, o smaku zbliżonym do cukru [1]. Do tej właśnie grupy należy alluloza [1].

Dla tych, co o allulozie słyszą po raz pierwszy, wcześniej ta sama substancja znana była pod nazwą psikoza [4].

Nazwa „psikoza” pochodzi od antybiotyku, z którego ta substancja została wyizolowana [1]. Nie da się ukryć, że dla słodzika jest to pochodzenie dosyć nietypowe. W przeglądzie opublikowanym w 2020 r. czasopiśmie Frontiers of Bioengineering and Biotechnology kładzie się nacisk na fakt, że alluloza jest cukrem naturalnym, nie sztucznym [5]. Jak na ironię, na poparcie tej tezy przytacza się tutaj artykuł, według którego alluloza powstaje z funkcjonalizowanych nanokoralików polihydroksyalkanianów, z zastosowaniem enzymu o nazwie D-tagatoza-3-epimeraza, produkowanym przez bakterie rekombinowane i wolne od endotoksyn [6].

Teoretycznie alluloza rzeczywiście jest cukrem naturalnym, jednym z tzw. cukrów rzadkich, które Międzynarodowe Stowarzyszenie Cukrów Rzadkich (ang. International Society of Rare Sugars) definiuje jako cukry w naturze występujące w ograniczonych ilościach [7]. Jednak dzięki poczynionym w ostatnim czasie postępom technologicznym, w tym w zakresie inżynierii enzymatycznej, przy zastosowaniu mikroorganizmów modyfikowanych genetycznie, cukry rzadkie, w tym alluloza, mogą być teraz produkowane na skalę przemysłową [7]. Ze względu na fakt, że w małych ilościach alluloza od zawsze występowała w niektórych produktach spożywczych, m.in. w syropie klonowym, ketchupie, figach suszonych, czy rodzynkach, FDA nadało jej status substancji ogólnie uważanej za bezpieczną [1]. Z tym że jej zawartość w tych produktach była naprawdę znikoma, rzędu kilkudziesięciu miligramów, czy jednej sześćdziesiątej czwartej łyżeczki [8].

Alluloza powstaje w wyniku podgrzewania fruktozy [9]. Dlatego właśnie bohater opisu przypadku z 1983 r. dostawał wysypki po spożyciu, z pozoru ze sobą niepowiązanych, produktów typu hamburgery, spaghetti, czy słodycze [9]. Jak się okazało, mężczyzna miał alergię na allulozę, która jest produktem ubocznym procesu produkcji syropu glukozowo-fruktozowego, słodzika powszechnie stosowanego w przemyśle spożywczym [9]. Mało przekonująca jest wobec tego teoria, że alluloza jest na pewno bezpieczna, bo występuje naturalnie w jedzeniu. Pewności co do jej bezpieczeństwa dostarczyć nam mogą wyłącznie badania naukowe [10].

W przeciwieństwie do zwykłego cukru alluloza nie szkodzi naszym zębom; nie jest metabolizowana przez bakterie w jamie ustnej, które, wytwarzając kwasy, prowadzą do nagromadzenia kamienia nazębnego i rozwoju próchnicy [11]. Nie podnosi też poziomu cukru we krwi, nawet u cukrzyków [5]. Opisywana jest jako słodzik bezkaloryczny, ale, formalnie rzecz biorąc, zawiera jakieś 1,5 kcal w jednej łyżeczce, mniej więcej tyle samo co erytrytol [12]. Również podobnie jak erytrytol pod względem słodkości zwykłemu cukrowi dorównuje w mniej więcej 70% [5]. Za to pod względem smaku, konsystencji i wszechstronności zastosowania jest praktycznie nie do odróżnienia [5]. A czy alluloza wykazuje jakieś działanie toksyczne?

Alluloza uważana jest za cukier stosunkowo nietoksyczny [8]. Co to tak właściwie oznacza? Jako punkt odniesienia niech posłuży nam tutaj przykład ksylitolu; jak wiadomo jest to słodzik bardzo niebezpieczny dla psów [13]. W przypadku ok. 15-kilogramowego psa zagrażająca życiu może być dawka w wysokości raptem ½ łyżeczki [14]. Za to alluloza już tak silnego działania trującego nie wykazuje; ½ łyżeczki nie wywołuje jeszcze żadnych problemów, ryzyko niepożądanych skutków ubocznych pojawia się dopiero przy dawce w wysokości ponad ½ szklanki [13]. W tym badaniu przetestowano jednak tylko działanie pojedynczej dawki [13]. Jeśli chodzi o bezpieczeństwo allulozy w perspektywie długoterminowej, w trwającym kilka miesięcy badaniu z 2017 r. [15] dawkę mniej więcej 1,5 łyżeczki przetestowano na zdrowych psach o wadze ok. 15 kg i nie odnotowano żadnych negatywnych skutków ubocznych. Wręcz przeciwnie, wśród badanych zwierząt zaobserwowano spadek poziomu cholesterolu, w związku z czym naukowcy zasugerowali, że może warto byłoby przeprowadzić w tym zakresie jakieś badania kliniczne [15]. Kto wie, może otyłym psom weterynarze powinni zacząć przepisywać właśnie allulozę [15]?

No dobrze, a co z badaniami z udziałem ludzi? W badaniu z 2010 r. uczestnikom stopniowo podwyższano dawkę allulozy, w celu ustalenia maksymalnej dawki jednorazowej [16]. Ostre objawy ze strony przewodu pokarmowego odnotowano dopiero przy dawce 0,4 g/kg masy ciała, czyli średnio przy 7 łyżeczkach [16]. Spożycie 9 łyżeczek allulozy zaskutkowało już wśród uczestników ostrą biegunką [16]. Mogłoby się wydawać, że są to rozważania czysto teoretyczne; w końcu kto byłby w stanie zjeść na raz taką ilość cukru? Otóż już jedna puszka Coca-Coli cukru zawiera 10 łyżeczek, a butelka Mountain Dew ‒ dwa razy tyle [17]. Wiemy już zatem, że alluloza bez wątpienia nie może być stosowana jako jedyna substancja słodząca w produkcji napojów.

Jeśli chodzi o maksymalny limit dobowy, podzielony na mniejsze dawki spożywane w ciągu dnia, silne mdłości, bóle brzucha, bóle głowy i biegunkę odnotowano wśród uczestników przy mnie więcej 17 łyżeczkach allulozy, z niewielkimi różnicami, w zależności od masy ciała [16]. Wygląda więc na to, że jednorazowa dawka allulozy nie powinna przekraczać 7 łyżeczek, a w ciągu doby lepiej nie przekraczać 15 łyżeczek [16]. Problem polega na tym, że przeciętny Amerykanin spożywa jakieś 17 łyżeczek cukru dziennie [18]. Nie zanosi się zatem, by przemysł spożywczy mógł się całkiem przerzucić na allulozę.

Maksymalną dawkę jednorazową alluloza ma zbliżoną do ksylitolu [19]. Dla porównania, erytrytolu przeciętny wagowo mężczyzna jednorazowo zjeść może ok. 14 łyżeczek, a kobieta ‒ ok. 15 łyżeczek [19]. Wciąż za mało, by posłodzić butelkę Coca-Coli, ale zawsze trochę większe pole manewru ‒ erytrytolem bez obaw można przynajmniej posłodzić herbatę, czy posypać grejpfruta.

Jednak w przeciwieństwie do erytrytolu alluloza, rzekomo, ma nie tylko nie szkodzić, ale wręcz pomagać [7]. Mówi się, że tym co wyróżnia słodziki czwartej generacji na tle innych substancji słodzących jest jakieś dobroczynne działanie dodatkowe [1]. Czy to prawda? Przekonamy się w następnym artykule.

Źródło: nutritionfacts.org

The post Czy alluloza wywołuje jakieś skutki uboczne? first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Czy alluloza wywołuje jakieś skutki uboczne? pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.