Zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet testosteron to hormon związany z popędem seksualnym [1]. W organizmie kobiety testosteron wytwarzany jest w ciągu całego życia, także w okresie postmenopauzalnym, ale z wiekiem jego produkcja zaczyna stopniowo słabnąć (Wykres 1) [2]. Przed 50. rokiem życia stężenie testosteronu we krwi kobiety spada o około 50% [3], co przynajmniej po części, może wyjaśniać charakterystyczny dla tego okresu spadek libido – niezależny od wpływu partnera, bo ustalony na podstawie danych w zakresie częstotliwości masturbacji [4].

Zastępcza terapia testosteronem – czy wspiera zdrowie kobiet?

U kobiet w wyniku zmian hormonalnych pojawia się szereg objawów, które sklasyfikowane zostały jako zespół „niedoboru androgenów u kobiet” [5]. Jedną z oferowanych opcji leczenia jest „zastępcza” terapia testosteronem [5]. Jednakże nie ma dowodów, które wskazywałyby na skuteczność tej metody w łagodzeniu symptomów typu obniżenie nastroju czy uderzenia gorąca [5]. Nie powiązano jej też z korzystnym wpływem na kości, układ sercowo-naczyniowy, czy zdrowie metaboliczne [5]. Zgodnie z wynikami badań naukowych u kobiet w okresie postmenopauzalnym zastosowanie terapii testosteronem może być uzasadnione wyłącznie w leczeniu zespołu obniżonego popędu seksualnego (HSDD, od ang. hypoactive sexual desire disorder) [6].

W 2019 r. opublikowano wyniki przeglądu systematycznego i metaanalizy 36 randomizowanych badań kontrolowanych z udziałem ponad 8000 kobiet w okresie postmenopauzalnym [7]. Terapię testosteronem powiązano tutaj ze znacznym zwiększeniem popędu seksualnego [7]. Wzrost częstotliwości „satysfakcjonujących wydarzeń seksualnych” (średnio o 0,85 miesięcznie w stosunku do grupy placebo) okazał się istotny statystycznie [7], ale jego istotność kliniczna była niewystarczająca, toteż badana metoda nie została zatwierdzona przez FDA [8]. Na pewno nie pomógł tutaj też brak jednoznacznych dowodów w zakresie skutków ubocznych terapii w perspektywie długoterminowej [8].

Sposób przyjmowania testosteronu u kobiet

Na rynku dostępnych jest obecnie ponad 30 preparatów z testosteronem, zatwierdzonych przez FDA do stosowania w zastępczej terapii hormonalnej wśród mężczyzn [3]. Dla kobiet nie ma ani jednego. Swoim pacjentkom lekarze mogą zaproponować jedynie leczenie przezskórnym preparatem dla mężczyzn, do nakładania w ilości nie większej niż ⅒ zalecanej dawki, z zastrzeżeniem konieczności systematycznego monitorowania stężenia testosteronu we krwi [9]. Przedawkowanie grozi bowiem wystąpieniem objawów wirylizacji, takich jak przerost łechtaczki czy zmiana głosu [10]. Testosteron może wywoływać działania niepożądane, nawet gdy stosowany jest w przedmenopauzalnych dawkach fizjologicznych [5]. U kobiet pojawiać może się także nadmierne owłosienie na brodzie, policzkach i nad górną wargą [5]. Preparaty do stosowania miejscowego mają tę przewagę, że w przeciwieństwie do testosteronu przyjmowanego doustnie, nie wywierają negatywnego wpływu na poziom cholesterolu [5]. Natomiast jeśli chodzi o ryzyko rozwoju chorób sercowo-naczyniowych, raka i zaburzeń poznawczych, nie mamy danych w zakresie bezpieczeństwa takiego leczenia w perspektywie długoterminowej [8].

Czy kobiety powinny przyjmować testosteron?

Szacuje się, że ponad 20% recept na preparaty z testosteronem – choć przeznaczone głównie dla mężczyzn – wystawianych jest kobietom. Co ważnie, nie obejmuje to środków stosowanych w indywidualnie dopasowanej hormonalnej terapii złożonej [11]. We wspólnym oświadczeniu międzynarodowych organizacji medycznych specjalizujących się w dziedzinie zdrowia hormonalnego czytamy, że ze względu na brak dowodów w zakresie skuteczności i bezpieczeństwa, złożona terapia testosteronem bioidentycznym nie może być zalecana kobietom zmagającym się z HSDD [6].

Z badań nie wynika również, by dobrą opcją terapeutyczną była suplementacja DHEA, związku, z którego w organizmie wytwarzany jest testosteron [6]. Opublikowana w 2014 r. metaanaliza 23 badań w tym zakresie nie wykazała, by u kobiet suplementacja miała wiązać się ze zwiększeniem libido, czy z poprawą funkcji seksualnych [12].

Jak podnieść poziom testosteronu u kobiet?

No to może jakieś alternatywy naturalne? Jak podnieść poziom testosteronu w organizmie bez konieczności przyjmowania hormonów? U młodych kobiet słuchanie muzyki w ciągu 30 minut może przekładać się na wzrost poziomu testosteronu o mniej więcej 20% [13]. Co ciekawe, u mężczyzn efekty są dokładnie odwrotne (Wykres 2) [13]. Po więcej informacji na temat zależności między testosteronem i muzyką odsyłamy do artykułu pt. „Lecznicze właściwości muzyki”.

Co obniża poziom testosteronu?

Z obniżeniem poziomu testosteronu, zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet, powiązano wysokie spożycie mięty [14]. W literaturze naukowej opisano przypadki mężczyzn, u których wypijanie codziennie 1 litra naparu z mięty zaskutkowało obniżeniem libido [14]. Mięta wykazuje działanie antyandrogenowe, w związku z czym naukowcy postanowili sprawdzić, jak poradzi sobie z nadmiernym owłosieniem u kobiet [14]. Uczestniczki badania piły ziołowy napar w ilości 0,5 litra dziennie [14]. W efekcie w ciągu już 5 dni ich poziom wolnego testosteronu we krwi spadł o około 30% [14]. Ze względu na te właściwości mięta może być pomocna również w leczeniu zespołu policystycznych jajników (PCOS) [15]. Schorzenie to przejawia się zbyt wysokim stężeniem testosteronu w organizmie, więc antyandrogenowe działanie mięty jest tutaj jak najbardziej wskazane. Z drugiej strony przeciwwskazaniem do picia miętowych naparów będą problemy z niskim libido.

Źródło: nutritionfacts.org

STRESZCZENIE:

Testosteron u kobiet po menopauzie to temat pełen kontrowersji i niedomówień. Mimo rosnącego zainteresowania terapią hormonalną, skuteczność i bezpieczeństwo takiego leczenia wciąż budzą wątpliwości. Niektóre codzienne nawyki mogą wpływać na poziom tego hormonu bardziej, niż się wydaje – zarówno pozytywnie, jak i negatywnie. Chcesz dowiedzieć się więcej na temat stosowania testosteronu u kobiet? Przeczytaj artykuł!

The post Testosteron dla kobiet po menopauzie. Czy to skuteczna terapia na niskie libido? first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Testosteron dla kobiet po menopauzie. Czy to skuteczna terapia na niskie libido? pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.