Wstęp: Wielu z Was zastanawia się pewnie, czym właściwie jest ten 3-MCPD. Otóż jest to chlorohydryna, związek chemiczny zawarty w produktach takich jak liquid aminos czy sos sojowy. Czy jest bezpieczny? Zaraz się przekonamy. Zapraszamy do lektury.

W 1978 r. w hydrolizatach białkowych wykryto chlorohydryny [1]. Co to znaczy? W wyniku reakcji chemicznej zwanej hydrolizą białko rozkłada się na aminokwasy, a wolne aminokwasy, takie jak kwas glutaminowy, wykazywać mogą właściwości wzmacniające smak [1]. Tak właśnie powstaje tani sos sojowy i inne sosy, m.in. liquid aminos. Proces ten wymaga wysokiej temperatury, wysokiego ciśnienia oraz kwasu solnego, który rozkłada białko [1]. Problem polega na tym, że, gdy takim warunkom poddane zostaną jakiekolwiek pozostałości tłuszczu, powstać mogą trujące związki zwane chlorohydrynami [1]. Z tym że, jak na razie odkryliśmy jedynie, że są one trujące dla myszy i szczurów [1].

Chlorohydryny, w tym 3-MCPD, uważane są za problem chemii spożywczej na skalę światową, jednak, jak do tej pory, nie przeprowadzono nad nimi żadnych badań klinicznych na ludziach [2]. Główne obawy dotyczą szkodliwego działania tych substancji na nerki i płodność [2]. Ich wpływ na produkcję spermy jest na tyle znaczący, że uważano je kiedyś za potencjalny środek antykoncepcyjny dla mężczyzn [3]. Finansowanie badań zostało jednak wstrzymane, po tym jak u ssaków naczelnych zaobserwowano niedopuszczalne skutki uboczne [3]. U szczurów, zgodnie z oczekiwaniami, podawanie substancji zaskutkowało obwisłymi jądrami. Jednak u małp wytworzyły się blizny neurologiczne [4].

Jak postępuje się w sytuacji, gdy nie są dostępne żadne wyniki badań na ludziach? [5] Jak wyznaczyć jakikolwiek współczynnik bezpieczeństwa? Cóż, nie jest to łatwe zadanie. Do najniższego poziomu, przy którym w badaniach na zwierzętach obserwuje się szkodliwe zmiany (w tym przypadku uszkodzenie nerek) dodaje się margines błędu [5]. Tym sposobem otrzymujemy szacunkową dopuszczalną dzienną dawkę [5]. W przypadku 3-MCPD osoby spożywające duże ilości sosu sojowego przekraczać mogą dozwolony dzienny limit [5]. Jednak zalecenia te opracowane zostały w oparciu o testy na produktach o nadzwyczaj wysokim poziomie zanieczyszczenia [6]. Od tego czasu wprowadzono limity regulacyjne dla stężenia 3-MCPD w produktach na bazie hydrolizowanego białka roślinnego, takich jak liquid aminos czy sos sojowy. W Europie limit ten wynosi 20 części na miliard [3], w USA, 50 razy więcej, 1000 części na miliard [7].

Dr Michael Greger z nutritionfacts.org skontaktował się z firmą Bragg, amerykańskiego producenta liquid aminos, z prośbą o komentarz w tej sprawie. Dobra wiadomość jest taka, że stężenie 3-MCPD w ich produkcie sprawdzane jest przez niezależne organizacje. Zła wiadomość jest taka, że firma nie jest skłonna udostępnić wyników tych badań. Dr Greger miał do nich wgląd; wolno mu jednak jedynie ujawnić, że ich produkt spełnia wymogi amerykańskie i nie spełnia wymogów europejskich.

Na tym jednak problemy z 3-MCPD się jeszcze nie kończą. Jeśli przebadać ludziom mocz na obecność tego związku lub jego metabolitów, okazuje się, że wynik dodatni otrzymuje 100% badanych [8]. Oznacza to, że żywność zanieczyszczona tą substancją jest zjawiskiem bardzo powszechnym i nie ogranicza się tylko do sosu sojowego czy liquid aminos [8]. Przecież to chyba niemożliwe, żeby te 100% badanych na co dzień przesadzało ze spożyciem akurat tych dwóch produktów. To prawda i, jak już ustaliliśmy, chlorohydryny powstają, gdy warunkom hydrolizy białek poddane zostają pozostałości tłuszczów roślinnych [2]. Podobna reakcja zachodzić może podczas rafinowania olejów roślinnych; ich dezodoryzacja i bielenie również prowadzić może do powstania 3-MCPD [6].

O tym, że zanieczyszczonych 3-MCPD jest wiele produktów spożywczych wiadomo było od lat [9]. O jakich konkretnie produktach tutaj mowa? Skoro chlorohydryny występują w olejach i innych tłuszczach, występować muszą również w zawierających je tłustych produktach, a więc w margarynie, ciastach, ciasteczkach i innych wypiekach, jedzeniu smażonym na głębokim tłuszczu, tłustych przekąskach typu chipsy ziemniaczane, czy kukurydziane, jak również w mleku modyfikowanym dla niemowląt [10].

Według danych Amerykańskiej Agencji Żywności i Leków (FDA) limit dla sosu sojowego wynosi 1000 części na miliard. Natomiast donuty zawierać mogą 1200 części na miliard, salami, 1500, szynka, niemal 3000, a frytki, ponad 6000.

Podsumowując, 3-MCPD powinien być powodem do niepokoju tylko dla wielbicieli smażonego jedzenia [11]. Przykładowo: przy założeniu braku innych źródeł narażenia, osoba o masie ciała ok. 70 kg dopuszczalną dzienną dawkę 3-MCPD przekroczyłaby zjadając 116 g donutów dziennie (ok. 2 sztuki) [6]. Trochę gorzej wygląda sytuacja w przypadku frytek; ta sama osoba dzienny limit 3-MCPD przekroczyłaby, zjadając zaledwie 5 frytek [6].

Źródło: https://nutritionfacts.org/

The post Skutki uboczne 3-MCPD zawartego w sosie sojowym i liquid aminos first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Skutki uboczne 3-MCPD zawartego w sosie sojowym i liquid aminos pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Zespół jelita drażliwego (IBS) to przewlekła choroba układu pokarmowego, która dotyka mniej więcej co dziesiątą osobę [1]. W kontekście metod leczenia w ostatnim czasie dużo mówi się o tzw. diecie FODMAP [2]. Jednak tak naprawdę nie jest ona wcale bardziej skuteczna niż inne, tradycyjne zalecenia żywieniowe, np. unikanie kawy i pikantnych, czy tłustych potraw [2]. Efekty wynikające ze wszystkich tych interwencji są praktycznie identyczne [3].

Prawdą jest jednak, że większość pacjentów z IBS źle reaguje na produkty takie jak pszenica, nabiał, sos sojowy, czy jajka [4]. Mimo to, dla typowych alergii pokarmowych, w punktowych testach skórnych, osoby takie mogą uzyskać wynik ujemny [4]. Reakcja skórna na typowe alergeny jest jednak mniej istotna, niż reakcja jaką wywołują one w przewodzie pokarmowym. Dzięki laserowej endomikroskopii konfokalnej, badaniu, które polega na wprowadzeniu mikroskopu przez jamę ustną do jelit [5] w czasie rzeczywistym można obserwować, jak, w wyniku kontaktu z jedzeniem, ściany jelit obejmuje stan zapalny, przez co stają się one coraz mniej szczelne [5]. Widoczne na poniższym zdjęciu [2] pęknięcia pojawiają się w ciągu zaledwie kilku minut [5]. Przez długi czas to zjawisko nie było przedmiotem badania z udziałem dużej grupy pacjentów z IBS. Wszystko zmieniło się w 2019 r. [2]

Dzięki tej nowej technologii naukowcy odkryli, że w przypadku ponad połowy osób cierpiących na IBS zachodzą właśnie tego typu reakcje na różnego rodzaju produkty żywieniowe [2]. Są to tzw. nietypowe alergie pokarmowe, których tradycyjne testy w ogóle nie wykrywają [2]. Wyłączenie problematycznych produktów z diety przynosi natychmiastową ulgę w objawach [6]. Jednak poza warunkami klinicznymi jedynym sposobem na zidentyfikowanie tych spożywczych winowajców jest dieta eliminacyjna. A skoro już idziemy w tym kierunku, może by tak od razu wyeliminować z diety wszystko?

Opis przypadku z 2006 r. [7]: 25-letnia kobieta przez rok cierpiała na ból brzucha, wzdęcia i biegunkę. Leki nie przynosiły żadnych efektów, jednak w wyniku 10-dniowego postu objawy uległy znacznemu złagodzeniu i takie już pozostały, nawet 18 miesięcy po zakończeniu kuracji [7]. Co ważne, poprawa stanu zdrowia pacjentki nie była czysto subiektywna [7]. Przeprowadzone biopsje wykazały zmniejszenie stanu zapalnego [7]. Bezpośrednio zmierzono również wrażliwość jelit badanej, wprowadzając jej do odbytnicy balony i elektrody; określono tym sposobem zakres zmian we wrażliwości jelit na uczucie parcia i stymulację elektryczną [7]. Wszystko wskazywało na to, że w wyniku postu jelita badanej się jakby „zresetowały”.

Jednak fakt, że jakaś kuracja okazuje się skuteczna w przypadku jednej osoby nie oznacza, że takie same efekty przyniesie u wszystkich. Opisy przypadków służyć powinny przede wszystkim jako źródło inspiracji dla naukowców do przeprowadzania nowych badań naukowych.

Pomimo wysiłków badawczych skuteczność leczenia IBS wciąż nie jest w pełni zadowalająca [8]. Jedną z metod jest tłumienie objawów przy zastosowaniu leków. Ale co jeśli takie podejście nie przyniesie oczekiwanych rezultatów? W 2006 r. przeprowadzono badanie z udziałem 84 pacjentów cierpiących na IBS. W przypadku 58 badanych podstawowe metody leczenia (farmakologiczne w połączeniu z psychoterapią) okazały się nieskuteczne [8]. Spośród pacjentów w tej grupie u 36 zastosowano 10-dniowy post, a u pozostałych 22 kontynuowano dotychczasowe leczenie [8]. Jak się okazało, uczestnicy na poście doświadczyli znacznego złagodzenia objawów takich jak ból brzucha, biegunka, utrata apetytu, mdłości i stany lękowe; ogólnie rzecz biorąc, choroba nie utrudniała im już tak bardzo życia [8]. Efekty w grupie interwencyjnej były dużo lepsze, niż w grupie kontrolnej. Naukowcy podsumowali, że post może stanowić skuteczną metodę leczenia pacjentów z zespołem jelita drażliwego w postaci umiarkowanej do ciężkiej [8].

Problem polega na tym, że przydzielanie pacjentów do grup nie było ani zaślepione ani losowe [8]; w związku z tym porównania z grupą kontrolną wiele nam niestety nie mówią. Ponadto pacjentom podawano dożylnie witaminy B1 i C [8]. Wygląda na to, że w japońskich badaniach nad postem taka suplementacja jest normą, jednak 10 dni postu to zdecydowanie za mało by nabawić się chorób wywołanych niedoborem tych witamin (beri-beri i szkorbutu).

Istotną rolę mógł również odegrać fakt, że uczestnicy przetrzymywani byli w izolacji [8]; możliwe, że wpłynęło to na skuteczność psychoterapii. Trudno stwierdzić, które z efektów były zasługą samego postu; przecież psychoterapia sama w sobie przynieść może długotrwałe korzyści [9]. W badaniu z 1983 r. [9] 101 pacjentów ambulatoryjnych z IBS losowo przydzielono do jednej z dwóch grup. W pierwszej grupie zastosowano leczenie tradycyjne, w drugiej ‒ leczenie tradycyjne w połączeniu z trzema miesiącami psychoterapii. Po upływie trzech miesięcy lepsze efekty zaobserwowano w grupie z psychoterapią [9]. Różnica ta stała się nawet bardziej wyraźna po upływie roku, rok po zakończeniu psychoterapii [9]. W porównaniu z grupą kontrolną stan zdrowia uczestników po psychoterapii był lepszy już po upływie 3 miesięcy; po upływie 15 miesięcy różnica była jeszcze bardziej znacząca.

Wygląda na to, że w leczeniu IBS terapia psychologiczna sprawdza się równie dobrze co leki przeciwdepresyjne [10]. Jednak u pacjentów z IBS w ok. 40% przypadków obserwuje się efekt placebo, zarówno dla interwencji psychologicznych, czy leków, jak i metod medycyny niekonwencjonalnej [11]. Oznacza to, że u 40% chorych objawy łagodzi zwykła tabletka z cukru. Może więc w pierwszej kolejności lepiej jest wybrać metodę leczenia, która będzie tania, bezpieczna, mało skomplikowana i wolna od skutków ubocznych. Długotrwały post zdecydowanie tych warunków nie spełnia. Jednak jeśli wszystko inne zawiedzie, warto taką kurację rozważyć. Należy tylko pamiętać, że pościć można wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarza.

Źródło: https://nutritionfacts.org/

The post Post w leczeniu zespołu jelita drażliwego first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Post w leczeniu zespołu jelita drażliwego pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.