Wstęp: Jest to pierwszy z serii czterech artykułów dotyczących mikotoksyn, takich jak ochratoksyna A czy aflatoksyny. W tej serii dowiemy się, czym są mikotoksyny, w jakich występują produktach żywieniowych i czy ich spożycie powinno być dla nas powodem do niepokoju.

We Francji przeprowadzono badanie, w którym wegetarian i mięsożerców porównano pod względem ich stopnia narażenia na zanieczyszczenia w żywności [1]. Jak się okazało, ekspozycja na trwałe zanieczyszczenia organiczne, w tym PCB i dioksyny, była znacznie niższa w przypadku osób odżywiających się w większym stopniu roślinnie [1]. Powodem była niższa podaż produktów pochodzenia zwierzęcego w ich diecie [1]. Jednocześnie jednak dla tej grupy wykazano wyższe szacunkowe narażenie na niektóre z mikotoksyn, substancji trujących wytwarzanych przez grzyby [1]. Źródłem tego rodzaju toksyn jest, na przykład, spleśniała żywność [1].

Na Ziemi istnieje wiele rodzajów pleśni, z których większość jest nieszkodliwa [2]. Jednak w ciągu ostatnich kilku lat, niektóre wytwarzane przez pleśnie toksyny, w tym aflatoksyny czy ochratoksyna A, pojawiły się w płatkach śniadaniowych [3]. Spośród setek produktów dostępnych na sklepowych półkach próbki pobrane z niemal połowy zanieczyszczone były ochratoksyną A [3]. Mowa tu jednak o sklepowych półkach w Pakistanie [3]. Kraj ten charakteryzuje się klimatem subtropikalnym z deszczami monsunowymi i gwałtownymi powodziami, sprzyjającymi namnażaniu się pleśni i grzybów [3].

Niestety podobne wyniki przyniosły badania przeprowadzone w Europie: w Serbii [4], Hiszpanii [5] i Portugalii [6]. Mikotoksyny w płatkach śniadaniowych wykryto również w Kanadzie [7]. A jak wygląda sytuacja w USA?

Spośród 144 próbek, podobnie jak w innych krajach, mniej więcej połowa zanieczyszczona była ochratoksyną A [8]. Jednak limit maksymalny ustanowiony przez Komisję Europejską przekroczyło tylko 7% [8]. Jaka jest skala problemu ochratoksyny A w amerykańskich płatkach śniadaniowych [9]? Największe jak do tej pory badanie w tym zakresie przeprowadzono w 2015 r. [9] Przetestowano niemal 500 produktów dostępnych na sklepowych półkach w całym USA [9]. Zanieczyszczonych ochratoksyną A było ok. 40% przebadanych próbek, jednak standardów europejskich nie spełniło tylko 16% [9]. Wszystkie płatki, w których wykryto ochratoksynę A były na bazie owsa [9]. Oznacza to, że spośród wszystkich próbek płatków śniadaniowych na bazie owsa mniej więcej co trzynasta okazała się zanieczyszczona [9].

W celu ograniczenia długotrwałej ekspozycji konsumentów na działanie ochratoksyny A w wielu państwach ustanowiono już normy dla zawartości tego związku w produktach spożywczych [9]. W niektórych krajach przepisy w tym zakresie są bardzo rygorystyczne, np. w państwach Unii Europejskiej [10]. W innych natomiast do tematu podchodzi się mniej poważnie [10]. Jako jedyne państwo bez żadnych standardów dla zawartości ochratoksyny A w żywności na szczególną uwagę zasługuje tutaj USA [10]. Na chwilę obecną w USA normy w tym zakresie w ogóle nie istnieją [9].

A co jeśli kupowalibyśmy tylko produkty ekologiczne? Z uwagi na fakt, że w produkcji ekologicznej nie dopuszcza się stosowania fungicydów, tak na logikę, żywność organiczna mogłaby być zanieczyszczona nawet bardziej niż konwencjonalna [11]. Jednak w porównaniu z produktami konwencjonalnymi stężenie mikotoksyn w produktach ekologicznych jest zwykle podobne lub nawet niższe [11].

Przykładowo: w jednym z badań nad płatkami śniadaniowymi [8] wykazano, że poziom zanieczyszczenia produktów ekologicznych i konwencjonalnych był bardzo zbliżony; to samo w przypadku żywności dla niemowląt [12]. Z punktu widzenia zawartości mikotoksyn nie da się jednoznacznie stwierdzić, czy lepszym wyborem są produkty ekologiczne, czy konwencjonalne [13]. Pomimo braku stosowania fungicydów w produkcji ekologicznej z reguły udaje się utrzymać niski poziom zanieczyszczenia mikotoksynami [13]. Pytanie tylko, co to tak naprawdę oznacza? Biorąc pod uwagę skalę problemu, czy długotrwała ekspozycja na działanie tak silnej mikotoksyny może stanowić potencjalne zagrożenie dla zdrowia publicznego [9]?

W badaniu z 2016 r. [14] przeanalizowano wyniki testów na stężenie mikotoksyn we krwi w różnych populacjach, na przełomie kilku dziesięcioleci. Analiza wykazała, że w wielu państwach, w określonych przedziałach czasowych, ochratoksynę A wykrywano we wszystkich próbkach [14]. W pewnym sensie ekspozycja na mikotoksyny w żywności jest zjawiskiem nieuniknionym [15]. Wykrycie tych związków jest często trudne, przez co niejednokrotnie szkodzić mogą one „z ukrycia” [15]. Co więcej mikotoksyny są odporne na obróbkę cieplną [16]. Nasuwa się wobec tego pytanie: czy istnieją jakieś produkty żywieniowe, których, ze względu na wysokie ryzyko zanieczyszczenia, lepiej jest po prostu unikać? Odpowiedź poznamy w następnym artykule z tej serii.

Pozostałe artykuły z tej serii:

Ochratoksyna A w ziołach, przyprawach i winie
Czy działanie ochratoksyny A powinno być dla nas powodem do niepokoju?
Czy aflatoksyny powinny być dla nas powodem do niepokoju?

Źródło: https://nutritionfacts.org/

The post Ochratoksyna A w płatkach śniadaniowych first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Ochratoksyna A w płatkach śniadaniowych pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.