Wszystkie artykuły z tej serii:

1. Świecowanie uszu – popularne teorie a faktyczne korzyści i bezpieczeństwo
2. Sposoby na zatkane ucho – jak bezpiecznie usunąć nadmiar zalegającej woskowiny?

Jedną z najbardziej powszechnych odwracalnych przyczyn utraty słuchu jest nadmiar zalegającej woskowiny usznej [1]. Jej obecność w przewodzie słuchowym jest czymś zupełnie normalnym i o ile nie wywołuje niepokojących objawów, nie wymaga żadnej ingerencji [1]. Problemy ze słuchem pojawiają się, gdy nagromadzona woskowina zajmuje co najmniej 80% światła przewodu słuchowego [1].

Jakie czynniki zwiększają ryzyko nadmiernej produkcji woskowiny usznej?

Paradoksalnie jednym z czynników ryzyka nadmiernego wydzielania woskowiny jest korzystanie z aparatu słuchowego – stymuluje bowiem pracę wytwarzających ją gruczołów [1]. Z tego samego powodu, niezalecane może być wkładanie do uszu zatyczek czy słuchawek [1]. Równie paradoksalny jest fakt, że produkcję woskowiny nasilają patyczki higieniczne. W badaniu ankietowym z 2009 r. [2] ich stosowanie zadeklarowało prawie 70% pacjentów. Wydawałoby się, że dbanie w ten sposób o higienę uszu może tylko pomóc, jednak w rzeczywistości jest dokładnie na odwrót [3]. Woskowina pełni w przewodzie słuchowym funkcję ochronną, a jej usuwanie może powodować podrażnienia, swędzenie, suchość i dolegliwości bólowe [4]. Nie mówiąc już o tym, że jest to praktyka po prostu zbędna, bo woskowina usuwana jest z ucha samoistnie.

Mechanizm samooczyszczania uszu

Może to trochę zaskakujące, ale taka jest prawda: uszy mają zdolność do samooczyszczania [1]. Nabłonek przewodu słuchowego rośnie od błony bębenkowej do zewnątrz, w kierunku otworu słuchowego, co sprawia, że wydzielona woskowina i wszelkie zalegające zanieczyszczenia, prędzej czy później są z ucha usuwane w mechanizmie swego rodzaju „taśmociągu” [1].

Niestety zdarza się, że proces ten nie przebiega prawidłowo. Zaburzenia samooczyszczania się przewodu słuchowego dotykają 5% młodych osób dorosłych i ponad 30% osób starszych [1]. Skutkować mogą nadmierną akumulacją usznej wydzieliny i powstaniem tzw. czopu woskowinowego. Większość pacjentów, których ten problem dotyczy, nie jest go nawet świadoma. W badaniu z 1990 r. [5], spośród osób, u których stwierdzono całkowitą blokadę kanału słuchowego w obu uszach, 70% oceniło swój słuch jako dobry (Wykres 1).

Dopiero po usunięciu nagromadzonej woskowiny poczuli różnicę i zdali sobie sprawę, że do tej pory ich zdolność słyszenia rzeczywiście była zaburzona [5]. Oprócz poprawy słuchu korzyści z usunięcia czopu woskowinowego obejmują też łagodzenie objawów takich jak ból oraz uczucie zatkania czy rozpierania ucha [6].

Jak skutecznie pozbyć się nadmiaru woskowiny usznej?

Na pewno nie za pomocą patyczków higienicznych, bo czyszczenie nimi uszu wyrządza więcej szkody niż pożytku. Może skutkować przesunięciem woskowiny dalej w głąb kanału słuchowego [1] oraz powodować otarcia i podrażnienia, które z czasem przeradzać się mogą w infekcje [7]. W rzadkich przypadkach dojść może nawet do perforacji błony bębenkowej [1]. W literaturze naukowej odnotowano też powiązany z patyczkami do uszu przypadek ropnia mózgu i śmiertelnego zapalenia opon mózgowych [8]. Wszystko przez to, że w trakcie użytkowania bawełniana końcówka oderwała się od patyczka i utknęła w przewodzie słuchowym [8].

Na opakowaniach umieszcza się już ostrzeżenia przed wkładaniem patyczków higienicznych do przewodu słuchowego, ale może ich przekaz nie jest wystarczająco dobitny [3]? Niewykluczone, że bardziej odpowiednie byłoby coś w stylu: „trzymać z dala od otworu słuchowego albo najlepiej całego ucha” [3].

Krople do czyszczenia uszu – czy są skuteczne?

Wśród innych metod usuwania nadmiaru woskowiny wymienić można np. specjalne douszne krople. Jak wypadają pod względem skuteczności i bezpieczeństwa? Badania nad tego typu preparatami zestawiono ze sobą w przeglądzie z 2018 r. [9] i nie wykazano, by któryś z nich działał wyraźnie lepiej niż pozostałe, czy nawet lepiej niż solanka albo zwykła woda z kranu. Nie zmienia to jednak faktu, że krople do uszu są lepsze niż bierne czekanie. W ciągu 5 dni takie leczenie pozwala pozbyć się zalegającej woskowiny w mniej więcej 20% przypadków [10]. Dla porównania samoistne oczyszczanie w tym samym przedziale czasu przynosi oczekiwane efekty tylko w 5% przypadków [10].

A nawet jeśli same krople nie wystarczą, by woskowinę skutecznie usunąć, mogą ją przynajmniej zmiękczyć, przygotowując grunt pod późniejszy zabieg irygacji [1].

Skuteczność i bezpieczeństwo irygacji uszu

Irygacja (inaczej płukanie) polega na usuwaniu zalegającej woskowiny przy pomocy strumienia ciepłej wody (o temperaturze ciała), wprowadzanego do kanału słuchowego za pomocą specjalnej strzykawki [1]. Skuteczność tej metody wynosi 70-90%, ale jeśli i to zawiedzie, lekarze mają w zanadrzu specjalne narzędzia, dzięki którym czop woskowinowy mogą usunąć ręcznie [1]. Płukanie ma jednak tę zaletę, że nie wymaga ingerencji lekarza i można je wykonać samodzielnie [11]. W badaniu z 2008 roku wykazano, że 50% osób, które otrzymały laryngologiczne strzykawki do samodzielnego usuwania woskowiny w domu, skutecznie pozbyła się zatoru woskowinowego [11]. Co więcej, dzięki temu doświadczeniu znacząco zmalało prawdopodobieństwo, że w przyszłości będą musiały zgłaszać się do lekarza na profesjonalne płukanie uszu [12].

A co z bezpieczeństwem? Samodzielna irygacja uszu prowadzi do poważnych powikłań tylko w 1 na mniej więcej 1000 przypadków [13].

Na co uważać przy irygacji uszu?

Zdecydowanie odradzane jest natomiast płukanie uszu przy zastosowaniu irygatorów dentystycznych. W literaturze naukowej natrafić można na dramatyczne tytuły w stylu: „Katastrofalny uraz otologiczny w wyniku płukania przewodu słuchowego zewnętrznego przy pomocy irygatora dentystycznego” [14]. Irygator do zębów może przebić błonę bębenkową, nawet gdy ustawiony jest na jedynie jedną trzecią mocy [14]. Jeśli ktoś mimo wszystko upiera się przy stosowaniu tych urządzeń do płukania uszu, ważne jest, żeby ustawić najniższą możliwą moc, wybrać końcówkę z kilkoma otworami wylotowymi i kierować strumień wody na ściany przewodu słuchowego, nie prosto na błonę bębenkową [14].

Źródło: nutritionfacts.org

STRESZCZENIE

Zatkane ucho potrafi skutecznie uprzykrzyć codzienne funkcjonowanie, a przyczyną problemu często jest nadmiar woskowiny. Choć wiele osób sięga po patyczki higieniczne, ten popularny sposób może przynieść więcej szkody niż pożytku. Czy istnieją bezpieczne i skuteczne metody usuwania woskowiny, które można zastosować samodzielnie? Sprawdź, jak działa mechanizm samooczyszczania uszu, kiedy warto sięgnąć po krople lub irygację i na co szczególnie uważać, by nie zaszkodzić swojemu słuchowi. Poznaj praktyczne wskazówki, które pomogą Ci zadbać o zdrowie uszu bez ryzyka.

The post Sposoby na zatkane ucho – jak bezpiecznie usunąć nadmiar zalegającej woskowiny? first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Sposoby na zatkane ucho – jak bezpiecznie usunąć nadmiar zalegającej woskowiny? pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

W 1984 r. opublikowano badanie z udziałem niemal 2000 osób, w którym wykazano, że podobnie jak wzrok i słuch, z wiekiem pogarsza nam się też zmysł węchu [1]. W USA na zaburzenia węchu cierpi mniej więcej 25% osób powyżej 50. roku życia [2], ponad 50% osób w wieku 65-80 lat i mniej więcej 80% osób powyżej 80. roku życia [1]. Należy zaznaczyć, że są to dane sprzed pandemii COVID-19, a wirus spowodował przecież problemy z węchem u niemal 50% zakażonych [3]. W większości przypadków był to stan przejściowy [4], ale aż 15% pacjentów, którzy wyzdrowieli bez potrzeby hospitalizacji, nie odzyskało węchu nawet po upływie ponad 3 miesięcy od zachorowania [5]. Zdarzało się też, że trudności z rozpoznawaniem zapachów utrzymywały się latami [6].

Każdy, kto złapał kiedyś, chociażby zwykłe przeziębienie doskonale zdaje sobie sprawę, że tracąc zmysł węchu, w dużej mierze tracimy też zmysł smaku [7]. Nawet 75-95% tego, co odbieramy jako smak, może być tak naprawdę zapachem [7]. W bardzo dobitny sposób dowodzi tego przypadek żołnierzy walczących w wojnie algierskiej [8]. Obcięto im języki, a mimo tego nie zauważyli u siebie istotnego pogorszenia zdolności odczuwania smaku jedzenia i napojów [8].

Może wobec tego utrata węchu ma też swoje plusy? Skoro prowadzi do utraty smaku, powinna być chyba świetnym sprzymierzeńcem odchudzania? Taki właśnie zamysł towarzyszył twórcom „nowatorskiego wynalazku donosowego” [9] ‒ silikonowych rurek, które wkłada się do nosa w celu zablokowania receptorów węchu. W badaniach wykazano, że ich zastosowanie wiązało się ze zmniejszeniem ochoty na słodkie jedzenie i napoje, ale dotyczyło to wyłącznie młodych dorosłych, prawdopodobnie dlatego, że u osób starszych zmysł węchu był już i tak osłabiony [9]. Tak czy inaczej, wnioski są takie same: bez węchu jedzenie wydaje nam się bez smaku, dzięki czemu, siłą rzeczy, zjadamy po prostu mniej. Jednocześnie jednak, co problematyczne, wzrosnąć może przy tym spożycie soli [10].

W badaniu z 1991 r. [10] wykazano, że aby uzyskać taki sam smak potraw, osoby starsze potrzebują 2-3 razy więcej soli, niż osoby młodsze. Nic więc dziwnego, że ryzyko rozwoju wysokiego ciśnienia w ciągu całego życia wynosi 90% [11].

Co możemy zrobić, żeby do utraty węchu nie dopuścić? Z zaburzeniami węchu powiązano zanieczyszczenia powietrza [12], co stanowi prawdopodobne wyjaśnienie wyników badania z 1998 r. [13] W próbkach tkanek nosa pobranych od mieszkańców Mexico City (żywych i zmarłych) wykryto więcej uszkodzeń i zmian zapalnych [13] niż w tych pochodzących od osób zamieszkujących miasta o niskim poziomie zanieczyszczeń powietrza [14]. O ile miejsce zamieszkania jest często poza naszą kontrolą, możemy świadomie unikać ekspozycji na inne bezpośrednie źródło zanieczyszczeń, również powiązane z utratą węchu [15]. Mowa tu mianowicie o dymie papierosowym [15].

Utrata węchu może nieść za sobą poważne konsekwencje [2]. W końcu zapachy stanowią dla nas często sygnał, że grozi nam niebezpieczeństwo, jak chociażby wyciek gazu, pożar czy zepsute jedzenie [2]. Tak na marginesie: osoby, które straciły węch, a korzystają z instalacji gazowej, powinny rozważyć zakup czujnika gazu [16]. Jednakże utrata węchu ma stosunkowo niewielki wpływ na ogólną sprawność pacjentów [17]. Większość nie zdaje sobie sprawy, że coś jest nie tak [17], nawet gdy wprost ich o te zaburzenia zapytać. W badaniu z 1995 roku [18] aż 80% starszych osób z utratą węchu oceniło swoją zdolność do wyczuwania zapachów jako „normalną”.

Dużo większym problemem jest utrata słuchu. Została uznana za jedną z głównych przyczyn niepełnosprawności na świecie [19] i zaliczana jest do najpowszechniejszych schorzeń przewlekłych, z którymi zmagają się osoby starsze [20]. Niestety przez zdecydowanie zbyt długi czas, jak to w swoim raporcie ujęła Amerykańska Akademia Medyczna, utrata słuchu „spychana była na margines opieki zdrowotnej” [21]. Zainteresowanych tym tematem odsyłamy do serii artykułów: „Utrata słuchu związana z wiekiem ‒ profilaktyka i możliwe przyczyny”, „Suplement diety, który spowalnia proces związanej z wiekiem utraty słuchu”, „Dieta, która spowalnia proces związanej z wiekiem utraty słuchu”.

Źródło: nutritionfacts.org

The post Profilaktyka utraty węchu ‒ jak zachować zdolność do rozpoznawania zapachów? first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Profilaktyka utraty węchu ‒ jak zachować zdolność do rozpoznawania zapachów? pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Wszystkie artykuły z tej serii:

1. Utrata słuchu związana z wiekiem ‒ profilaktyka i możliwe przyczyny
2. Suplement diety, który spowalnia proces związanej z wiekiem utraty słuchu
3. Dieta, która spowalnia proces związanej z wiekiem utraty słuchu

W 2021 r. opublikowano przegląd literatury naukowej na temat wpływu odżywiania na rozwój i profilaktykę utraty słuchu związanej z wiekiem [1]. Analiza tysięcy badań doprowadziła naukowców do następujących wniosków: „Dieta bogata w tłuszcze nasycone i cholesterol wpływa na słuch szkodliwie, a ograniczenie spożycia tych składników pokarmowych może zapobiegać ich niepożądanemu działaniu” [1]. Co dokładnie stanowiło podstawę dla takiego podsumowania? Omówiony w poprzednich artykułach przypadek plemienia Mabaan jest bez wątpienia fascynujący, ale to chyba nie wystarczy. Pewną wskazówką są też na pewno badania na zwierzętach. Karmiąc szczury tłuszczami nasyconymi [2] albo szynszyle cholesterolem [3], naukowcy wykazali, że dieta powodująca rozwój miażdżycy może nasilać uszkodzenia ucha wewnętrznego i prowadzić do pogorszenia słuchu, nawet bez ekspozycji na hałas. Nie oznacza to jednak, że taka sama zależność występuje u ludzi.

Dane z przeprowadzonych w tym zakresie badań epidemiologicznych wydają się wiarygodne. Przykładowo: w badaniu z udziałem tysięcy bliźniąt wykazano znaczącą zależność między wysokim spożyciem cholesterolu i zaburzeniami słuchu [4]. W badaniu Blue Mountains Hearing Study [5] udział wzięły tysiące kobiet i mężczyzn w podeszłym wieku. Spośród wszystkich składników pokarmowych z utratą słuchu najsilniej powiązany został tutaj cholesterol [5]. Osoby spożywające codziennie dawkę cholesterolu odpowiadającą mniej więcej dwóm jajkom miały o 34% wyższe ryzyko utraty słuchu niż osoby, których dzienne spożycie odpowiadało mniej więcej jednemu jajku [5]. Za zaburzeniami naczyniowymi jako pierwotną przyczyną utraty słuchu przemawia również fakt, że niższe ryzyko miały osoby przyjmujące statyny, szczególnie w dużych dawkach [5]. Naukowcy podejrzewają, że cholesterol pokarmowy może zakłócać krążenie w samym uchu wewnętrznym [5]. Niewykluczone też, że miażdżycowe zmiany zapalne ograniczają przepływ krwi w drobnych tętnicach, które prowadzą do ucha wewnętrznego [5]. A może by tak zajrzeć do wnętrza naczyń krwionośnych i przekonać się, czy te teorie znajdą potwierdzenie w rzeczywistości?

Określony na podstawie angiografii zasięg i stopień zaawansowania miażdżycy tętnic wieńcowych ściśle koreluje z utratą słuchu [6]. Miażdżyca jest chorobą ogólnoustrojową, obejmującą cały układ tętniczy, więc zależność ta powinna dotyczyć również tętnic doprowadzających krew do ucha wewnętrznego [6]. Dla tętnic szyjnych już ją potwierdzono: im więcej zmian miażdżycowych, tym gorszy słuch [7] i tym wyższe ryzyko dalszego pogłębienia się zaburzeń na przestrzeni kolejnych 5 lat [8]. No dobrze, a co z tętnicami, które prowadzą bezpośrednio do ucha wewnętrznego? Ze wstępnych badań autopsyjnych wynikało, że u osób starszych zmiany miażdżycowe w naczyniach krwionośnych w obrębie uszu mogą przyczyniać się do degeneracji ucha wewnętrznego [8]. Hipotezę tę potwierdzono później w badaniach przy zastosowaniu obrazowania bezpośredniego, w których stopień utraty słuchu skorelowano ze zwężeniem światła tętnic ucha wewnętrznego [9].

No to teraz czas na ostateczne rozstrzygnięcie: mamy w tym zakresie jakieś badania interwencyjne? U zwierząt laboratoryjnych wysokie spożycie tłuszczów nasyconych i cholesterolu prowadzi do śmierci komórek rzęsatych w uchu wewnętrznym [10] i w konsekwencji do utraty słuchu [11]. Tylko jak przeprowadzić taką interwencję z udziałem ludzi? Nie można przecież trzymać setek osób przez kilka lat w zamknięciu, zmuszać ich do jedzenia różnych ilości tłuszczów nasyconych, tylko po to, żeby sprawdzić, co stanie się z ich słuchem. Cóż… wbrew pozorom najwyraźniej jednak można: The Finnish Mental Hospital Study [12].

Badanie rozpoczęto w 1960 r., a uczestnikami byli pacjenci dwóch szpitali psychiatrycznych, położonych w pobliżu Helsinek [12]. Eksperyment polegał na zmniejszeniu w szpitalnych jadłospisach ilości tłuszczów nasyconych [12]. Przez pierwsze kilka lat pacjenci jednej z placówek karmieni byli jak dotychczas (kontrola), a w drugiej menu zostało odpowiednio zmodyfikowane [12]. Po upływie tego czasu zrobiono zamianę. Pierwszej grupie obniżono spożycie tłuszczów nasyconych, a druga wróciła do diety wyjściowej [12]. Był to jeden z pierwszych takich przypadków w historii: badanie interwencyjne sugerujące, że obniżenie spożycia tłuszczów nasyconych może obniżać ryzyko śmierci w wyniku choroby niedokrwiennej serca [13]. No dobrze, a co ze słuchem? Zmiany w jadłospisie wpłynęły na słuch badanych dokładnie tak samo, jak na ich układ krążenia: wraz z pogorszeniem się stanu naczyń krwionośnych pogorszył się też ich słuch [14]. To samo w przypadku zmian korzystnych: poprawa jednego szła w parze z poprawą drugiego [14], i to wcale nie małą. Pacjenci w wieku 50-59 lat, po okresie niższego spożycia tłuszczów nasyconych mieli znacznie lepszy słuch niż 10 lat młodsi badani w szpitalu kontrolnym [15]. Naukowcy podsumowali swoje odkrycia następującymi wnioskami: „Z naszego badania audiologicznego wynika, że dieta stanowi istotny element profilaktyki utraty słuchu” [15].

Źródło: nutritionfacts.org

The post Dieta, która spowalnia proces związanej z wiekiem utraty słuchu first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Dieta, która spowalnia proces związanej z wiekiem utraty słuchu pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Wszystkie artykuły z tej serii:

1. Utrata słuchu związana z wiekiem ‒ profilaktyka i możliwe przyczyny
2. Suplement diety, który spowalnia proces związanej z wiekiem utraty słuchu
3. Dieta, która spowalnia proces związanej z wiekiem utraty słuchu

Zdrowsze odżywianie związane jest ze znaczącym obniżeniem ryzyka utraty słuchu [1]. W badaniu przeprowadzonym w 2020 r. [1] naukowcy ocenili wpływ diety na słuch za pomocą trzech różnych systemów oceny jakości. We wszystkich przypadkach czynnikiem żywieniowym, który najmocniej wiązał się z mniejszym ryzykiem utraty słuchu, było ograniczenie spożycia mięsa. W poprzednim artykule mówiliśmy o plemieniu Mabaan, którego członkowie zachowują dobry słuch nawet w podeszłym wieku. Rzeczywiście jedzą oni bardzo niewiele mięsa, lecz oprócz tego ich dieta nie zawiera też rafinowanego cukru [2]. Wyjaśniałoby to, dlaczego próchnica w tej społeczności jest zjawiskiem praktycznie niespotykane [2]. Jednakże cukier szkodzi nie tylko zębom. Dieta o wysokim indeksie glikemicznym, pełna rafinowanych węglowodanów, z wiekiem może skutkować utratą słuchu [3]. Zakładając, że głównym winowajcą są tutaj skoki poziomu cukru we krwi, wiemy już, dlaczego podwyższone ryzyko mają osoby z cukrzycą i w stanie przedcukrzycowym [4]. A wracając do plemienia Mabaan, sorgo, które stanowi przecież podstawę ich diety, ma wyjątkowo niski indeks glikemiczny nawet jak na zboże pełnoziarniste [5]. Dzięki wysokiej zawartości skrobi opornej sorgo podnosi poziom cukru we krwi w stopniu 25% mniejszym niż pełnoziarnista pszenica [6].

U podłoża szkodliwego wpływu hałasu na ucho wewnętrzne leżeć mogą zaburzenia krążenia krwi [7]. Pod wpływem głośnych dźwięków naczynia krwionośne w tym obszarze ulegają bowiem zwężeniu [7]. Niewykluczone również, że właśnie dlatego z utratą słuchu związana jest otyłość [8]. Z jednej strony nadmierna masa ciała stanowi jedynie odzwierciedlenie pierwotnej przyczyny problemu ‒ niezdrowej diety [8]. Jednak z drugiej strony otyłość sprzyja rozwojowi stanu zapalnego, co prowadzić może do zaburzeń czynności naczyń krwionośnych [8]. Markery stanu zapalnego korelują bezpośrednio ze związaną z wiekiem utratą słuchu, podobnie zresztą jak markery stresu oksydacyjnego [9].

W tym kontekście nie można nie wspomnieć o Nrf2, czynniku transkrypcyjnym odpowiedzialnym za aktywację obrony antyoksydacyjnej [10]. Nie bez powodu określa się go mianem „opiekuna zdrowia i strażnika długowieczności gatunku ludzkiego” [10]. Osoby urodzone z wariantami Nrf2 o obniżonej zdolności kodowania mają znacznie wyższe ryzyko rozwoju zaburzeń słuchu [11]. Oznacza to, że w procesie utraty słuchu pewną rolę odgrywać muszą wolne rodniki [11]. Z lepszym słuchem koreluje przecież ilość pigmentu plamki żółtej, czyli, w gruncie rzeczy, przeciwutleniaczy znajdujących się w tylnej części oka [12]. Chodzi tu konkretnie o luteinę i zeaksantynę, których skoncentrowanym źródłem w diecie są zielone warzywa [12].

Spożycie przeciwutleniaczy w kontekście utraty słuchu było również przedmiotem badań populacyjnych. W tym przypadku wyniki są jednak niejednoznaczne. Weźmy, chociażby witaminę C. W niektórych badaniach wyższe spożycie witaminy C powiązano z lepszym słuchem [13], [14], w innych natomiast nie wykazano żadnego znaczącego związku [15], [16]. Ostatecznie rozwiać wątpliwości w tej kwestii mogą jedynie badania interwencyjne.

Jak do tej pory w badaniach przedklinicznych wykazano, że włączenie do diety przeciwutleniaczy zapobiega związanej z wiekiem utracie słuchu u szczurów [17], ale u myszy już nie [18]. Najbardziej ekscytującego odkrycia dokonano w badaniu z 2006 r. [19]. Szczurom w podeszłym wieku podawano tutaj borówki amerykańskie [19]. W efekcie wśród zwierząt odnotowano odwrócenie ubytków słuchu, i to do tego stopnia, że ostatecznie słyszały one lepiej niż osobniki młode [19]. Ale chwila, czy w poprzednim artykule nie ustaliliśmy przypadkiem, że komórki rzęsate się nie regenerują?

To prawda, ale za naszą zdolność słyszenia odpowiadają nie tylko uszy, ale i mózg. Kora słuchowa zlokalizowana jest w obrębie płata skroniowego. Z wiekiem jej zdolność do rozpoznawania i rozumienia mowy, nawet w cichym otoczeniu, ulega osłabieniu [19]. Odbieranie dźwięków to nie wszystko, usłyszane treści muszą jeszcze zostać odpowiednio przetworzone. I to właśnie tego drugiego aspektu dotyczy dobroczynny wpływ borówek [19]. We wspomnianym badaniu na szczurach owoce te pozwoliły odwrócić ubytki poznawcze powodujące zaburzenia przetwarzania słuchowego [19]. A co z badaniami z udziałem ludzi?

W badaniach bez grup kontrolnych, w wyniku suplementacji przeciwutleniaczy typu witamina A, E, C, czy kwas alfa-liponowy, wśród uczestników odnotowano poprawę słuchu [20], [21]. Wyniki te nie znalazły jednak potwierdzenia w badaniu randomizowanym, podwójnie zaślepionym i kontrolowanym placebo [22]. W tej analizie sprawdzono działanie różnych przeciwutleniaczy, ale nie stwierdzono ich wpływu na badane parametry słuchu [22]. Czy istnieje w ogóle jakiś związek o udowodnionym korzystnym wpływie na zdolność słyszenia wśród osób w podeszłym wieku? Tak i jest nim kwas foliowy, którego skoncentrowanym źródłem w diecie są zielone warzywa i rośliny strączkowe.

W badaniach obserwacyjnych wykazano, że wyższe stężenie folianów we krwi koreluje z lepszym słuchem [23]. Nie było jednak pewności, czy jest to zasługa tego konkretnego mikroskładnika, czy może raczej zdrowszej diety. Naukowcy w Holandii przeprowadzili więc 3-letnie badanie podwójnie zaślepione i kontrolowane placebo, z udziałem ponad 700 kobiet i mężczyzn w podeszłym wieku [24]. Uczestników losowo podzielono na dwie grupy; pierwsza grupa przyjmowała codziennie 800 μg kwasu foliowego, druga ‒ nierozróżnialne od testowanego suplementu placebo [24]. Jak się okazało, na koniec eksperymentu osoby, którym podawano kwas foliowy, w znacznie większym stopniu zachowały zdolność słyszenia dźwięków w zakresie częstotliwości ludzkiej mowy [24]. Wielkość efektu była raczej niewielka, do tego stopnia, że w przypadku mężczyzn w wieku 75 lat, w wyniku suplementacji kwasu foliowego odsetek pacjentów, którzy kwalifikowaliby się na aparat słuchowy, miałby szansę spaść z 33% do 22% [25]. Należy również pamiętać, że badanie przeprowadzone zostało w Holandii, gdzie żywność nie była wówczas fortyfikowana kwasem foliowym [24]. Są więc kraje, dla których te wyniki mogą być niemiarodajne. Weźmy na przykład USA: rafinowane produkty zbożowe są tam obligatoryjnie wzbogacane kwasem foliowym od dziesięcioleci [24]. W przypadku tej populacji ciężko więc przewidzieć, jak bardzo i czy w ogóle, efektywna byłaby ta suplementacja [24]. Tak czy inaczej, ze zdrowotnego punktu widzenia najlepiej skupić się na folianach w zielonych warzywach liściastych i roślinach strączkowych. Produkty te w swojej diecie powinien mieć każdy, a już 1 szklanka ugotowanej soczewicy pokrywa 90% dziennego zapotrzebowanie na kwas foliowy wśród osób dorosłych.

Źródło: nutritionfacts.org

The post Suplement diety, który spowalnia proces związanej z wiekiem utraty słuchu first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Suplement diety, który spowalnia proces związanej z wiekiem utraty słuchu pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.

Wszystkie artykuły z tej serii:

1. Utrata słuchu związana z wiekiem ‒ profilaktyka i możliwe przyczyny
2. Suplement diety, który spowalnia proces związanej z wiekiem utraty słuchu
3. Dieta, która spowalnia proces związanej z wiekiem utraty słuchu

W USA utrata słuchu związana z wiekiem dotyka mniej więcej 25% osób po 60. roku życia, ponad 50% osób powyżej 70. roku życia i 80% osób po 80. roku życia [1]. Wśród osób powyżej 100. roku życia u 95% odnotowuje się utratę słuchu w stopniu znacznym [2]. Ze względu na utrudnioną komunikację [3] gorszy słuch może prowadzić do izolacji społecznej, samotności [4] i depresji [5]. Stanowić może nawet zagrożenie dla życia ‒ wiąże się bowiem z podwyższonym ryzykiem udziału w wypadkach drogowych [3].

Czy istnieją jakieś sposoby, by zapobiec utracie słuchu? Mówi się, że jest to naturalne następstwo starzenia się organizmu [2], ale tak samo wyglądało kiedyś nasze rozumienie innych schorzeń typu nadciśnienie. U ludzi w zdecydowanej większości, prędzej czy później, dochodzi do rozwoju nadciśnienia. Większość ludzi, prędzej czy później, zaczyna tracić słuch, a więc muszą to być nieuniknione skutki starości. Tylko czy aby na pewno?

W kwestii nadciśnienia sprawa jest jasna. Odkryliśmy bowiem, że problem nieuchronnego wzrostu ciśnienia krwi wraz z wiekiem nie istnieje wśród populacji zamieszkujących wiejskie obszary Afryki [6] i Azji [7]. Od mieszkańców zachodu ludzi tych odróżnia zdrowszy sposób odżywiania i styl życia [6], [7]. Na tej podstawie ustalono, że nadciśnienie nie jest skutkiem starzenia się organizmu, tylko konsekwencją niewłaściwych wyborów w zakresie dbania o własne zdrowie. I to samo może dotyczyć utraty słuchu.

Przedmiotem badania z 1962 r. [8] było zamieszkujące pustynie Sudanu plemię Mabaan. Odkryto tutaj, że jego członkowie zachowują słuch nawet w podeszłym wieku. Inne badania przeprowadzone na izolowanych populacjach tubylczych wykazały, że kontakt ze współczesną cywilizacją zdaje się osłabiać ich narząd słuchu [9]. Z czego to wynika? Jakiś element naszego współczesnego świata odbiera nam na starość zdolność słyszenia. Pytanie tylko jaki.

Związana z wiekiem utrata słuchu jest wynikiem przedwczesnej śmierci komórek rzęsatych [4]. Ich funkcja polega na przekształcaniu wibracji w uchu wewnętrznym w sygnały elektryczne, które wysyłane są następnie do mózgu [4]. Komórki te niestety nie regenerują się samoistnie. Ich utrata jest nieodwracalna, więc kluczowe znaczenie ma tutaj profilaktyka słuchu [10]. Co jest przyczyną ich śmierci? W 2015 r. opublikowano badanie z udziałem ponad 2000 bliźniąt, które pokazało, że związane z wiekiem zaburzenia słuchu są dziedziczne jedynie w 25% [11]. Wychodzi więc na to, że ryzyko wynika głównie z czynników niegenetycznych [11].

Wśród czynników ryzyka wymienić można powtarzaną ekspozycję na głośne dźwięki, palenie papierosów oraz przyjmowanie leków ototoksycznych (działających szkodliwie na narząd słuchu) [2]. Narażenie na hałas na wczesnych etapach życia sprawia, że ucho wewnętrzne staje się bardziej podatne na niekorzystne zmiany związane z wiekiem [12]. Ponadto z badań na zwierzętach wynika, że przy dłuższej, nieprzerwanej ekspozycji szkodliwe mogą być też dźwięki o natężeniu niskim, powyżej 60 decybeli [13]. Wyniki te nie znalazły jak na razie potwierdzenia w badaniach z udziałem ludzi, ale jeśli ktoś przykładowo przez całą noc ma włączony generator białego szumu, nie zaszkodzi sprawdzić, czy emitowane przez urządzenie dźwięki są na pewno poniżej 50 decybeli [14]. Przechodząc do leków, potwierdzone działanie ototoksyczne wykazują m.in. antybiotyki aminoglikozydowe (np. streptomycyna, amikacyna, neomycyna, czy kanamycyna) [10]. Jeśli chodzi o wpływ na komórki rzęsate, leki z tej grupy są jednymi z najbardziej toksycznych [10]. Ze stopniową utratą słuchu powiązano również niesteroidowe leki przeciwzapalne, typu aspiryna, ibuprofen, czy naproksen, jak również diuretyki pętlowe, typu furosemid [15]. Istnieje jeszcze jeden czynnik, który może odgrywać kluczową rolę w zachowaniu dobrego słuchu w podeszłym wieku wśród członków plemienia Mabaan. Jest nim ich dieta [16].

Naukowcy zostali naprowadzeni na ten trop, gdy odkryli, że w plemieniu Mabaan nie tylko nie występuje związana z wiekiem utrata słuchu, ale również choroba niedokrwienna serca [16]. W naszym uprzemysłowionym świecie schorzenie to stanowi obecnie główną przyczynę śmierci, a plemię Mabaan wydaje się na nie całkowicie odporne. Co więcej, członkowie tej społeczności przez całe swoje życie mają wprost idealne ciśnienie krwi. Wynik około 110/70 mmHg wśród 70-latków robi wrażenie, szczególnie jeśli wziąć pod uwagę fakt, że u przeciętnego człowieka żyjącego we współczesnej cywilizacji nadciśnienie (ciśnienie powyżej 130/80 mmHg) pojawia się już po 40. roku życia [16].

Nie powinno też dziwić, że dieta tego plemienia w niczym nie przypomina naszej standardowej diety zachodniej. Białka odzwierzęcego w tej społeczności nie je się prawie w ogóle, a podstawę żywienia stanowią zboża pełnoziarniste, głównie sorgo [8]. Biorąc to pod uwagę, naukowcy sugerują, że oprócz hałasu innym czynnikiem, leżącym u podłoża związanej z wiekiem utraty słuchu może być miażdżyca drobnych naczyń krwionośnych, prowadzących do ucha wewnętrznego [8]. Tylko że jak na razie są to tylko przypuszczenia. Czy znajdą potwierdzenie w badaniach interwencyjnych? Niebawem się przekonamy. Najpierw jeszcze mamy do przedstawienia suplement diety, który spowalnia proces utraty słuchu. Więcej na ten temat już w następnym artykule.

Źródło: nutritionfacts.org

The post Utrata słuchu związana z wiekiem ‒ profilaktyka i możliwe przyczyny first appeared on Akademia Siła Roślin.

Artykuł Utrata słuchu związana z wiekiem ‒ profilaktyka i możliwe przyczyny pochodzi z serwisu Akademia Siła Roślin.